Esperanto 2.0 Vikio
eoneo
https://neo.fandom.com/eo/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.39.7
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Esperanto 2.0 Vikio
Esperanto 2.0 Vikio talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
Forum
Forum talk
GeoJson
GeoJson talk
User blog
User blog comment
Blog
Blog talk
Module
Module talk
Message Wall
Thread
Message Wall Greeting
Board
Board Thread
Topic
Map
Map talk
Main Page
0
1
1
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
1
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
coujji458d2f0vzwm1af6ggea8unm3f
20
1
2017-08-24T16:10:50Z
Captain Corkscrew
31564250
20
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
[[Kategorio:Dudaj artikoloj]]
bqsucet9lrls0szif5a9rw1prs2guvh
543
20
2023-01-11T18:59:46Z
N.T. Mallard
46351532
543
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
[[Category:Dudaj artikoloj]]
qk19lmje0ks70dtc55h3t2pp4gkhvti
-ip-
0
131
314
2020-07-14T21:54:39Z
N.T. Mallard
46351532
Alidirektigis al [[Ipismo]]
314
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ipismo]]
jcyw8p1c92gvpwffxgbucm00q1rvzgv
-uk-
0
137
333
2021-02-15T09:02:36Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Uk''' estas neoficia superfundamenta sufikso, menciita en {{wp|PMEG}} kiel unu el neoficialaj afiksoj.<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj..."
333
wikitext
text/x-wiki
'''Uk''' estas neoficia superfundamenta sufikso, menciita en {{wp|PMEG}} kiel unu el neoficialaj afiksoj.<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> En la originala signifo gxi estas sufikso por kastritaj aux senfekundigitaj bestoj, plej ofte virbestoj. En tiu cxi signifo la sufikso trovis ioman, kvankam malmultan, uzon en agrokulturo kaj bestobredado. Ekzemple, kastrita bovo estu '''(vir)bovuko''', kastrita kato '''(vir)katuko''' ktp. Kun aldono de sufiksoj -in- kaj [[-icx-]] oni povas precize montri kiun sekson havis la koncerna besto antaux senfekundigo: ekzemple kastrita maskla kato estos '''katicxuko''' kaj senfekundigita femala kato '''katinuko'''. Se oni adoptu pli radikalan reformon, la [[upismo]]n, tiuj cxi vortoj igxos lauxorde '''katucxuko''' kaj '''katunuko'''.
==Nerekta signifo==
Antauxnelonge aperis sugestoj plivastigi la signifon de sufikso '''-uk-''' por signifi ne nur vivaj estajxoj ne kapablaj reproduktigxi, sed ankaux tiuj, kiuj ne kapablas fari aliajn aferojn koncepte gravajn por ilia ekzisto. Same kiel en biologio koncepta celo de cxiu viva estajxo estas reproduktigxo kaj tiujn kiuj tion ne povas oni nomas '''ukoj''', eblas apliki la saman alvenon al homoj kiuj ne kapablas plenumi sian (supozatan) celon en la socio. '''Homuko''' do signifu ne nur kaj nepre homon sen genitaloj, sed gxenerale homon malkapablan, senfortan, malkuragxan aux senhonoran. Oni ankaux povas uzi gxin por homoj kulture aux profesie nekapablaj, ekzemple '''kuracistuko''' estu kuracisto kiu ne povas kuraci, '''artistuko''' estu artisto, kiu perdis sian kapablon fari arton, '''esperantistuko''' estu iu memproklamata esperantisto kiu ne povas lerni aux uzi Esperanton (ekz. kabeulo, eterna komencanto aux alispeca fusxulo). En tiu cxi signifo la sufikso nepre estas agresa kaj ofenda, sed eble uzinda tiam, kiam ofendi estas necese.
2kwqtn4ubhso7sydrm78e6dh1fyteor
334
333
2021-02-15T09:03:08Z
N.T. Mallard
46351532
/* Nerekta signifo */
334
wikitext
text/x-wiki
'''Uk''' estas neoficia superfundamenta sufikso, menciita en {{wp|PMEG}} kiel unu el neoficialaj afiksoj.<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> En la originala signifo gxi estas sufikso por kastritaj aux senfekundigitaj bestoj, plej ofte virbestoj. En tiu cxi signifo la sufikso trovis ioman, kvankam malmultan, uzon en agrokulturo kaj bestobredado. Ekzemple, kastrita bovo estu '''(vir)bovuko''', kastrita kato '''(vir)katuko''' ktp. Kun aldono de sufiksoj -in- kaj [[-icx-]] oni povas precize montri kiun sekson havis la koncerna besto antaux senfekundigo: ekzemple kastrita maskla kato estos '''katicxuko''' kaj senfekundigita femala kato '''katinuko'''. Se oni adoptu pli radikalan reformon, la [[upismo]]n, tiuj cxi vortoj igxos lauxorde '''katucxuko''' kaj '''katunuko'''.
==Nerekta signifo==
Antauxnelonge aperis sugestoj plivastigi la signifon de sufikso '''-uk-''' por signifi ne nur vivaj estajxoj ne kapablaj reproduktigxi, sed ankaux tiuj, kiuj ne kapablas fari aliajn aferojn koncepte gravajn por ilia ekzisto. Same kiel en biologio koncepta celo de cxiu viva estajxo estas reproduktigxo kaj tiujn kiuj tion ne povas oni nomas '''ukoj''', eblas apliki la saman alvenon al homoj kiuj ne kapablas plenumi sian (supozatan) celon en la socio. '''Homuko''' do signifu ne nur kaj nepre homon sen genitaloj, sed gxenerale homon malkapablan, senfortan, malkuragxan aux senhonoran. Oni ankaux povas uzi gxin por homoj kulture aux profesie nekapablaj, ekzemple '''kuracistuko''' estu kuracisto kiu ne povas kuraci, '''artistuko''' estu artisto, kiu perdis sian kapablon fari arton, '''esperantistuko''' estu iu memproklamata esperantisto kiu ne povas lerni aux uzi Esperanton (ekz. kabeulo, eterna komencanto aux alispeca fusxulo). En tiu cxi signifo la sufikso nepre estas agresa kaj ofenda, sed eble uzinda tiam, kiam ofendi estas necese.
==Referencoj==
<references />
41ouycb830g8w0io1llnvm22e7p1kcv
335
334
2021-02-15T09:03:18Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
335
wikitext
text/x-wiki
'''Uk''' estas neoficia superfundamenta sufikso, menciita en {{wp|PMEG}} kiel unu el neoficialaj afiksoj.<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> En la originala signifo gxi estas sufikso por kastritaj aux senfekundigitaj bestoj, plej ofte virbestoj. En tiu cxi signifo la sufikso trovis ioman, kvankam malmultan, uzon en agrokulturo kaj bestobredado. Ekzemple, kastrita bovo estu '''(vir)bovuko''', kastrita kato '''(vir)katuko''' ktp. Kun aldono de sufiksoj -in- kaj [[-icx-]] oni povas precize montri kiun sekson havis la koncerna besto antaux senfekundigo: ekzemple kastrita maskla kato estos '''katicxuko''' kaj senfekundigita femala kato '''katinuko'''. Se oni adoptu pli radikalan reformon, la [[upismo]]n, tiuj cxi vortoj igxos lauxorde '''katucxuko''' kaj '''katunuko'''.
==Nerekta signifo==
Antauxnelonge aperis sugestoj plivastigi la signifon de sufikso '''-uk-''' por signifi ne nur vivaj estajxoj ne kapablaj reproduktigxi, sed ankaux tiuj, kiuj ne kapablas fari aliajn aferojn koncepte gravajn por ilia ekzisto. Same kiel en biologio koncepta celo de cxiu viva estajxo estas reproduktigxo kaj tiujn kiuj tion ne povas oni nomas '''ukoj''', eblas apliki la saman alvenon al homoj kiuj ne kapablas plenumi sian (supozatan) celon en la socio. '''Homuko''' do signifu ne nur kaj nepre homon sen genitaloj, sed gxenerale homon malkapablan, senfortan, malkuragxan aux senhonoran. Oni ankaux povas uzi gxin por homoj kulture aux profesie nekapablaj, ekzemple '''kuracistuko''' estu kuracisto kiu ne povas kuraci, '''artistuko''' estu artisto, kiu perdis sian kapablon fari arton, '''esperantistuko''' estu iu memproklamata esperantisto kiu ne povas lerni aux uzi Esperanton (ekz. kabeulo, eterna komencanto aux alispeca fusxulo). En tiu cxi signifo la sufikso nepre estas agresa kaj ofenda, sed eble uzinda tiam, kiam ofendi estas necese.
==Referencoj==
<references />
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
aulockqronink7c0km79599g5djowvw
336
335
2021-02-15T09:13:02Z
N.T. Mallard
46351532
336
wikitext
text/x-wiki
'''Uk''' estas neoficia superfundamenta sufikso, menciita en {{wp|PMEG}} kiel unu el neoficialaj afiksoj.<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> En la originala signifo ĝi estas sufikso por kastritaj aŭ senfekundigitaj bestoj, plej ofte virbestoj. En tiu ĉi signifo la sufikso trovis ioman, kvankam malmultan, uzon en agrokulturo kaj bestobredado. Ekzemple, kastrita bovo estu '''(vir)bovuko''', kastrita kato '''(vir)katuko''' ktp. Kun aldono de sufiksoj -in- kaj [[-iĉ-]] oni povas precize montri kiun sekson havis la koncerna besto antaŭ senfekundigo: ekzemple kastrita maskla kato estos '''katiĉuko''' kaj senfekundigita femala kato '''katinuko'''. Se oni adoptu pli radikalan reformon, la [[upismo]]n, tiuj ĉi vortoj iĝos laŭorde '''katuĉuko''' kaj '''katunuko'''.
==Nerekta signifo==
Antaŭnelonge aperis sugestoj plivastigi la signifon de sufikso '''-uk-''' por signifi ne nur vivaj estaĵoj ne kapablaj reproduktiĝi, sed ankaŭ tiuj, kiuj ne kapablas fari aliajn aferojn koncepte gravajn por ilia ekzisto. Same kiel en biologio koncepta celo de ĉiu viva estaĵo estas reproduktiĝo kaj tiujn kiuj tion ne povas oni nomas '''ukoj''', eblas apliki la saman alvenon al homoj kiuj ne kapablas plenumi sian (supozatan) celon en la socio. '''Homuko''' do signifu ne nur kaj nepre homon sen genitaloj, sed ĝenerale homon malkapablan, senfortan, malkuraĝan aŭ senhonoran. Oni ankaŭ povas uzi ĝin por homoj kulture aŭ profesie nekapablaj, ekzemple '''kuracistuko''' estu kuracisto kiu ne povas kuraci, '''artistuko''' estu artisto, kiu perdis sian kapablon fari arton, '''esperantistuko''' estu iu memproklamata esperantisto kiu ne povas lerni aŭ uzi Esperanton (ekz. kabeulo, eterna komencanto aŭ alispeca fuŝulo). En tiu ĉi signifo la sufikso nepre estas agresa kaj ofenda, sed eble uzinda tiam, kiam ofendi estas necese.
==Referencoj==
<references />
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
05yomitli1pbbfvp52h3qgg06yh82wj
AEB
0
168
453
2022-04-20T14:56:26Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Anonima Esperanta Babilado]]
453
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Anonima Esperanta Babilado]]
c4y584jielx9640g8lvy06wd9p9h8gk
Ababu
0
65
142
2018-07-04T17:10:30Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Ababu]] al [[Ababuo]]
142
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU [[Ababuo]]
jsh1jatw0h8uzhm1wpjg6c07egtj5az
Ababuo
0
55
103
2018-06-01T12:56:34Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Ababu''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas beli kaj malforti.'
103
wikitext
text/x-wiki
'''Ababu''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas beli kaj malforti.
89qpnst3tvrpmhg33vyifdrsv00s7or
140
103
2018-07-04T17:10:12Z
Diemanopdiemaan
31734365
140
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma.
6giagdn4otzma4ysl6i8rfs2pvbxbas
141
140
2018-07-04T17:10:29Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Ababu]] al [[Ababuo]]
141
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma.
6giagdn4otzma4ysl6i8rfs2pvbxbas
143
141
2018-07-04T17:11:52Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
143
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma.
[[Kategorio:Tajsismoj]]
9jumqt0x723pqdd27f97th5ziwi30i2
190
143
2018-07-20T18:14:23Z
Captain Corkscrew
31564250
190
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew''), la vorton signifas knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma.
[[Kategorio:Tajismoj]]
f8hirsqcct86u5vqyhoq4disuzmm8gv
193
190
2018-07-20T18:36:08Z
Captain Corkscrew
31564250
193
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew'') kiu signifas personon (plej ofte junan knabinon), kiu ŝajnigas beleta kaj bonkora, sed stulta, naiva kaj senhelpa. Tiu tipo de ino estas tre kutima, ĉar multaj viroj trovas tian naivecon kaj senhelpecon tre ĉarma en virino kaj ofte tuj ekvolas helpi al la povrulino.
Kvankam en la taja lingvo mem la vorto preskaŭ neniam uziĝas por viroj, viraj '''ababuoj''' ankaŭ ekzistas. Ili ne havas tiel grandan sukceson kiel la inaj, sed ofte ankaŭ ili trovas inojn, kiuj helpas al ili kaj zorgas pri ili .
Koncepte, '''ababuo''' estas simila al [[inĝenuo]] en Eŭropo kaj [[moeo]] en [[animeo|animea]] subkulturo en Japanio kaj inter [[otakuo]]j.
[[Kategorio:Tajismoj]]
00lxjw84bg3bk5mklufyc7f3itxk1y0
196
193
2018-08-20T13:05:37Z
Diemanopdiemaan
31734365
196
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew'') kiu signifas personon (plej ofte junan knabinon), kiu ŝajnigas beleta kaj bonkora, sed stulta, naiva kaj senhelpa. Tiu tipo de ino estas tre kutima, ĉar multaj viroj trovas tian naivecon kaj senhelpecon tre ĉarma en virino kaj ofte tuj ekvolas helpi al la povrulino.
Kvankam en la taja lingvo mem la vorto preskaŭ neniam uziĝas por viroj, viraj '''ababuoj''' ankaŭ ekzistas. Ili ne havas tiel grandan sukceson kiel la inaj, sed ofte ankaŭ ili trovas inojn, kiuj helpas al ili kaj zorgas pri ili .
Koncepte, '''ababuo''' estas simila al [[inĝenuo]] en Eŭropo kaj [[moeo]] en [[animeo|animea]] subkulturo en Japanio kaj inter [[otakuo]]j.
Pli bona uzo de la vorton estos ''Ababuino''.
[[Kategorio:Tajismoj]]
rz1jju4ifrtr86azpq70cogfunpk739
527
196
2022-06-29T09:17:30Z
188.242.202.203
527
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew'') kiu signifas personon (plej ofte junan knabinon), kiu ŝajnigas beleta kaj bonkora, sed stulta, naiva kaj senhelpa. Tiu tipo de ino estas tre kutima, ĉar multaj viroj trovas tian naivecon kaj senhelpecon tre ĉarma en virino kaj ofte tuj ekvolas helpi al la povrulino.
Kvankam en la taja lingvo mem la vorto preskaŭ neniam uziĝas por viroj, viraj '''ababuoj''' ankaŭ ekzistas. Ili ne havas tiel grandan sukceson kiel la inaj, sed ofte ankaŭ ili trovas inojn, kiuj helpas al ili kaj zorgas pri ili .
Koncepte, '''ababuo''' estas simila al [[inĝenuo]] en Eŭropo kaj [[moeo]] en [[animeo|animea]] subkulturo en Japanio kaj inter [[otakuo]]j.
Ababuoj jes povas esti viraj, sed tamen plej ofte tiu ĉi vorto uziĝas pri junaj virinoj. Do pli ofte uzata kaj uzinda vortoformo estas '''ababuino'''
[[Category:Tajismoj]]
12lptmnglgxbjhua5u1a2bvcplub4r2
528
527
2022-06-29T09:20:14Z
N.T. Mallard
46351532
528
wikitext
text/x-wiki
'''Ababuo''' estas vorto de la Taja lingvo (''ab ba-aew'') kiu signifas personon (plej ofte junan knabinon), kiu ŝajnigas beleta kaj bonkora, sed stulta, naiva kaj senhelpa. Tiu tipo de ino estas tre kutima, ĉar multaj viroj trovas tian naivecon kaj senhelpecon tre ĉarma en virino kaj ofte tuj ekvolas helpi al la povrulino.
Kvankam en la taja lingvo mem la vorto preskaŭ neniam uziĝas por viroj, viraj '''ababuoj''' ankaŭ ekzistas. Ili ne havas tiel grandan sukceson kiel la inaj, sed ofte ankaŭ ili trovas inojn (plej ofte pli maljunajn ol ili), kiuj helpas al ili kaj zorgas pri ili. Malgraŭ tio ĉi, tamen plej ofte tiu ĉi vorto uziĝas pri junaj virinoj. Do pli ofte uzata kaj uzinda vortoformo estas '''ababuino'''
Koncepte, '''ababuo''' estas simila al [[inĝenuo]] en Eŭropo kaj [[moeo]] en [[animeo|animea]] subkulturo en Japanio kaj inter [[otakuo]]j.
[[Category:Tajismoj]]
i6a4ldmv51hzmhomxynmhca8akd0lmh
Abulio
0
40
74
2018-01-31T17:02:20Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uz...'
74
wikitext
text/x-wiki
'''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uzata en neŭrologio. Ĝi originale signifas nervan aŭ psikan staton en kiu la malsanulo ne havas volon aŭ motiviĝon fari ion ajn, eĉ moviĝi, manĝi aŭ trinki. Ĝi estas kutima simptomo de deprimo, {{wp|skizofrenio}}, {{wp|Parkinsona malsano}}, {{wp|Alzheimer-malsano}} kaj multaj aliaj malsanoj de nerva sistemo.
La vorto '''abulio''', tamen, estas ankaŭ uzata en nemedicina senco pri iu stato de menso en kiu onia volpovo malkreskas aŭ mankas motiviĝo produkte labori. Multaj homoj havas tiajn '''abuliajn''' temperojn, kiam fari ion produktan ŝajnas neebla, kaj tio tute ne signifas ke ili estas mense malsanaj. Same kiel okazis pri vorto [[deprimo]], la originale klinika termino eksignifis staton de normala homa menso.
==Ekzemploj de uzo==
La vorto '''abulio''' estas uzata [[far]] fama ukraina esperantisto kaj akademiano {{wp|Paŭlo Moĵaevo}} en sia traduko de ruslingva religia kanto de sia amiko Paŭlo Grebenjuk "Denove malvarmiĝis la aero…":
{{Citaĵo
|teksto = Denove malvarmiĝis la aero. <br>
La mondon regas vintra abulio, <br>
Sed nin varmigos tiu ĉi vespero:<br>
Ja pligrandiĝis Dia familio…
|aŭtoro =
|verko =
|origina teksto =
}}
[[Kategorio:Medicina terminaro]]
lmbn5c9fvpxx43vrg6t927fy73oxpzq
87
74
2018-01-31T17:21:11Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Ekzemploj de uzo */
87
wikitext
text/x-wiki
'''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uzata en neŭrologio. Ĝi originale signifas nervan aŭ psikan staton en kiu la malsanulo ne havas volon aŭ motiviĝon fari ion ajn, eĉ moviĝi, manĝi aŭ trinki. Ĝi estas kutima simptomo de deprimo, {{wp|skizofrenio}}, {{wp|Parkinsona malsano}}, {{wp|Alzheimer-malsano}} kaj multaj aliaj malsanoj de nerva sistemo.
La vorto '''abulio''', tamen, estas ankaŭ uzata en nemedicina senco pri iu stato de menso en kiu onia volpovo malkreskas aŭ mankas motiviĝo produkte labori. Multaj homoj havas tiajn '''abuliajn''' temperojn, kiam fari ion produktan ŝajnas neebla, kaj tio tute ne signifas ke ili estas mense malsanaj. Same kiel okazis pri vorto [[deprimo]], la originale klinika termino eksignifis staton de normala homa menso.
==Ekzemploj de uzo==
[[Dosiero:Denove malvarmiĝis la aero...|thumb|right|335 px|"Denove malvarmiĝis la aero…" kantata far Moĵajevo kun subtitoloj]]
La vorto '''abulio''' estas uzata [[far]] fama ukraina esperantisto kaj akademiano {{wp|Paŭlo Moĵajevo}} en sia traduko de ruslingva religia kanto de sia amiko Paŭlo Grebenjuk "Denove malvarmiĝis la aero…":
{{Citaĵo
|teksto = Denove malvarmiĝis la aero. <br>
La mondon regas vintra abulio, <br>
Sed nin varmigos tiu ĉi vespero:<br>
Ja pligrandiĝis Dia familio…
|aŭtoro = Paŭlo Moĵajevo
|verko =
|origina teksto =
}}
[[Kategorio:Medicina terminaro]]
koj90ga7k7yk2ym93e6304l787x9kh3
88
87
2018-01-31T17:29:34Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Ekzemploj de uzo */
88
wikitext
text/x-wiki
'''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uzata en neŭrologio. Ĝi originale signifas nervan aŭ psikan staton en kiu la malsanulo ne havas volon aŭ motiviĝon fari ion ajn, eĉ moviĝi, manĝi aŭ trinki. Ĝi estas kutima simptomo de deprimo, {{wp|skizofrenio}}, {{wp|Parkinsona malsano}}, {{wp|Alzheimer-malsano}} kaj multaj aliaj malsanoj de nerva sistemo.
La vorto '''abulio''', tamen, estas ankaŭ uzata en nemedicina senco pri iu stato de menso en kiu onia volpovo malkreskas aŭ mankas motiviĝo produkte labori. Multaj homoj havas tiajn '''abuliajn''' temperojn, kiam fari ion produktan ŝajnas neebla, kaj tio tute ne signifas ke ili estas mense malsanaj. Same kiel okazis pri vorto [[deprimo]], la originale klinika termino eksignifis staton de normala homa menso.
==Ekzemploj de uzo==
[[Dosiero:Denove malvarmiĝis la aero...|thumb|right|335 px|"Denove malvarmiĝis la aero…" kantata far Moĵajevo, kun subtitoloj]]
La vorto '''abulio''' estas uzata [[far]] fama ukraina esperantisto kaj akademiano {{wp|Paŭlo Moĵajevo}} en sia traduko de ruslingva religia kanto de sia amiko Paŭlo Grebenjuk "Denove malvarmiĝis la aero…":
{{Citaĵo
|teksto = Denove malvarmiĝis la aero. <br>
La mondon regas vintra abulio, <br>
Sed nin varmigos tiu ĉi vespero:<br>
Ja pligrandiĝis Dia familio…
|aŭtoro = Paŭlo Moĵajevo
|verko =
|origina teksto =
}}
Oni povas suspekti ke Moĵaevo decidis enmeti tiom [[rara]]n vorton nur pro tio ke li ne povis trovi konvenan rimon por vorto "familio". En la sama kanto li ankaŭ enkondukis alian vorton [[homilio]] por la sama ŝajna celo. Tamen, enkonduko de novaj vortoj en Esperanto ne estas io evitenda, des pli tiam, kiam la vorto tiel enkondukata estas jam niŝe aŭ fake uzata.
[[Kategorio:Medicina terminaro]]
pc94i6sdfdu1821jjed87s6mp0wsvtf
529
88
2022-06-29T09:21:34Z
N.T. Mallard
46351532
529
wikitext
text/x-wiki
'''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uzata en neŭrologio. Ĝi originale signifas nervan aŭ psikan staton en kiu la malsanulo ne havas volon aŭ motiviĝon fari ion ajn, eĉ moviĝi, manĝi aŭ trinki. Ĝi estas kutima simptomo de deprimo, {{wp|skizofrenio}}, {{wp|Parkinsona malsano}}, {{wp|Alzheimer-malsano}} kaj multaj aliaj malsanoj de nerva sistemo.
La vorto '''abulio''', tamen, estas ankaŭ uzata en nemedicina senco pri iu stato de menso en kiu onia volpovo malkreskas aŭ mankas motiviĝo produkte labori. Multaj homoj havas tiajn '''abuliajn''' temperojn, kiam fari ion produktan ŝajnas neebla, kaj tio tute ne signifas ke ili estas mense malsanaj. Same kiel okazis pri vorto [[deprimo]], la originale klinika termino eksignifis staton de normala homa menso.
==Ekzemploj de uzo==
[[File:Denove malvarmiĝis la aero...|thumb|right|335 px|"Denove malvarmiĝis la aero…" kantata far Moĵajevo, kun subtitoloj]]
La vorto '''abulio''' estas uzata [[far]] fama ukraina esperantisto kaj akademiano {{wp|Paŭlo Moĵajevo}} en sia traduko de ruslingva religia kanto de sia amiko Paŭlo Grebenjuk "Denove malvarmiĝis la aero…":
{{Citaĵo
|teksto = Denove malvarmiĝis la aero. <br>
La mondon regas vintra abulio, <br>
Sed nin varmigos tiu ĉi vespero:<br>
Ja pligrandiĝis Dia familio…
|aŭtoro = Paŭlo Moĵajevo
|verko =
|origina teksto =
}}
Oni povas suspekti ke Moĵaevo decidis enmeti tiom [[rara]]n vorton nur pro tio ke li ne povis trovi konvenan rimon por vorto "familio". En la sama kanto li ankaŭ enkondukis alian vorton [[homilio]] por la sama ŝajna celo. Tamen, enkonduko de novaj vortoj en Esperanto ne estas io evitenda, des pli tiam, kiam la vorto tiel enkondukata estas jam niŝe aŭ fake uzata.
[[Cate:Medicina terminaro]]
j8d0222l2777af8o45dlrecgmusipan
530
529
2022-06-29T09:22:20Z
N.T. Mallard
46351532
/* Ekzemploj de uzo */
530
wikitext
text/x-wiki
'''Abulio''' (skribita en diversaj lingvoj kiel ''aboulia'' aŭ ''abulia'', de greka vorto ''βουλή'' kun latina neiga prefikso ''a-'') estas medicina termino, plej kutime uzata en neŭrologio. Ĝi originale signifas nervan aŭ psikan staton en kiu la malsanulo ne havas volon aŭ motiviĝon fari ion ajn, eĉ moviĝi, manĝi aŭ trinki. Ĝi estas kutima simptomo de deprimo, {{wp|skizofrenio}}, {{wp|Parkinsona malsano}}, {{wp|Alzheimer-malsano}} kaj multaj aliaj malsanoj de nerva sistemo.
La vorto '''abulio''', tamen, estas ankaŭ uzata en nemedicina senco pri iu stato de menso en kiu onia volpovo malkreskas aŭ mankas motiviĝo produkte labori. Multaj homoj havas tiajn '''abuliajn''' temperojn, kiam fari ion produktan ŝajnas neebla, kaj tio tute ne signifas ke ili estas mense malsanaj. Same kiel okazis pri vorto [[deprimo]], la originale klinika termino eksignifis staton de normala homa menso.
==Ekzemploj de uzo==
[[File:Denove malvarmiĝis la aero...|thumb|right|335 px|"Denove malvarmiĝis la aero…" kantata far Moĵajevo, kun subtitoloj]]
La vorto '''abulio''' estas uzata [[far]] fama ukraina esperantisto kaj akademiano {{wp|Paŭlo Moĵajevo}} en sia traduko de ruslingva religia kanto de sia amiko Paŭlo Grebenjuk "Denove malvarmiĝis la aero…":
{{Citaĵo
|teksto = Denove malvarmiĝis la aero. <br>
La mondon regas vintra abulio, <br>
Sed nin varmigos tiu ĉi vespero:<br>
Ja pligrandiĝis Dia familio…
|aŭtoro = Paŭlo Moĵajevo
|verko =
|origina teksto =
}}
Oni povas suspekti ke Moĵaevo decidis enmeti tiom [[rara]]n vorton nur pro tio ke li ne povis trovi konvenan rimon por vorto "familio". En la sama kanto li ankaŭ enkondukis alian vorton [[homilio]] por la sama ŝajna celo. Tamen, enkonduko de novaj vortoj en Esperanto ne estas io evitenda, des pli tiam, kiam la vorto tiel enkondukata estas jam niŝe aŭ fake uzata.
[[Category:Medicina terminaro]]
m4154ea2cbpf9b5jjmrb1xpfmp2kewz
Alia vortoj por landoj
0
113
269
2019-09-20T02:02:12Z
Captain Corkscrew
31564250
Captain Corkscrew movis paĝon [[Alia vortoj por landoj]] al [[Alternativaj nomoj de landoj]]
269
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU [[Alternativaj nomoj de landoj]]
k3auzwwfd23lrk38mdd80a9t72ww95x
Alternativaj nomoj de landoj
0
110
263
2019-09-06T09:47:50Z
Kleinerland9
43375202
Nova paĝo kun 'Nomoj por landoj bazita sur lingvoj de la landoj. {| class="article-table" !Esperanto !Esperanto 2.0 |- |Japanio |Niponio |- |Ĉinio |Ĝungogio |- |Egiptio |Misrio |- |Finnlando ...'
263
wikitext
text/x-wiki
Nomoj por landoj bazita sur lingvoj de la landoj.
{| class="article-table"
!Esperanto
!Esperanto 2.0
|-
|Japanio
|Niponio
|-
|Ĉinio
|Ĝungogio
|-
|Egiptio
|Misrio
|-
|Finnlando
|Suomio
|-
|Germanio
|Doiĉio
|-
|Hispanio
|Espanio
|-
|Pollando
|Polskio
|-
|Norvegio
|Norgio
|-
|Grekio
|Helenio
|}
be91rvrdrzq3hc2e3mtb2cjaqi8ueni
264
263
2019-09-06T09:48:43Z
Kleinerland9
43375202
264
wikitext
text/x-wiki
Nomoj por landoj bazita sur lingvoj de la landoj.
{| class="article-table"
!Esperanto
!Esperanto 2.0
|-
|Japanio
|Niponio
|-
|Ĉinio
|Ĝungogio
|-
|Egiptio
|Misrio
|-
|Finnlando
|Suomio
|-
|Germanio
|Doiĉio
|-
|Hispanio
|Espanio
|-
|Pollando
|Polskio
|-
|Norvegio
|Norgio
|-
|Grekio
|Helenio
|-
|Sud-Koreio
|Hangogio
|}
dxm9b69hfjgz3qx7ws5bwxcjll3o7x8
267
264
2019-09-20T02:01:34Z
Captain Corkscrew
31564250
267
wikitext
text/x-wiki
'''Nomoj de landoj''' estas sendube iom tikla temo pro ke iuj landoj nomiĝas tre malsame en malsamaj lingvoj. En Esperanton plej ofte eniras tiaj nomoj de landoj, kiuj venas el la plej disvastiga lingvo de responda lando, sed el tiu ĉi regulo ankaŭ ekzistas esceptoj kiam la nomoj venas de la plej parolataj eŭropaj lingvoj en la tempoj de Zamenhof. Krome, multaj landoj ankaŭ havas alternativajn nomojn kiujn uzas indiĝenuloj. Pro tio paralele kun "oficiaj" landonomoj en Esperanto ofte ekzistas la alternativaj, bazitaj je lokaj aŭ indiĝenaj lingvoj kaj supozeble pli politike korektaj.
Jen la malgranda kaj certe kreskiginda tabelo de tiaj landonomoj. Ĉi tie [[i (sufikso)|-i-]] estas [[pseŭdo]]sufikso, kiun oni en ĉiu okazo povas anstataŭigi per radiko -land-.
{| class="article-table"
!Esperanto
!Esperanto 2.0
|-
|Japanio
|Niponio, Nihonio
|-
|Ĉinio
|Ĝungogio
|-
|Egiptio
|Misrio
|-
|Finnlando
|Suomio
|-
|Germanio
|Doiĉio, Dojĉio
|-
|Grekio
|Helenio
|-
|Hispanio
|Espanio
|-
|Ĥindio
|Barato, Bharato
|-
|Norvegio
|Norgio
|-
|Novzelando
|Aotearoo
|-
|Polio
|Polskio
|-
|Sud-Koreio
|Hangogio
|}
hf5nsxkderthvpr1zao2yieot8xmbdx
268
267
2019-09-20T02:02:12Z
Captain Corkscrew
31564250
Captain Corkscrew movis paĝon [[Alia vortoj por landoj]] al [[Alternativaj nomoj de landoj]]
268
wikitext
text/x-wiki
'''Nomoj de landoj''' estas sendube iom tikla temo pro ke iuj landoj nomiĝas tre malsame en malsamaj lingvoj. En Esperanton plej ofte eniras tiaj nomoj de landoj, kiuj venas el la plej disvastiga lingvo de responda lando, sed el tiu ĉi regulo ankaŭ ekzistas esceptoj kiam la nomoj venas de la plej parolataj eŭropaj lingvoj en la tempoj de Zamenhof. Krome, multaj landoj ankaŭ havas alternativajn nomojn kiujn uzas indiĝenuloj. Pro tio paralele kun "oficiaj" landonomoj en Esperanto ofte ekzistas la alternativaj, bazitaj je lokaj aŭ indiĝenaj lingvoj kaj supozeble pli politike korektaj.
Jen la malgranda kaj certe kreskiginda tabelo de tiaj landonomoj. Ĉi tie [[i (sufikso)|-i-]] estas [[pseŭdo]]sufikso, kiun oni en ĉiu okazo povas anstataŭigi per radiko -land-.
{| class="article-table"
!Esperanto
!Esperanto 2.0
|-
|Japanio
|Niponio, Nihonio
|-
|Ĉinio
|Ĝungogio
|-
|Egiptio
|Misrio
|-
|Finnlando
|Suomio
|-
|Germanio
|Doiĉio, Dojĉio
|-
|Grekio
|Helenio
|-
|Hispanio
|Espanio
|-
|Ĥindio
|Barato, Bharato
|-
|Norvegio
|Norgio
|-
|Novzelando
|Aotearoo
|-
|Polio
|Polskio
|-
|Sud-Koreio
|Hangogio
|}
hf5nsxkderthvpr1zao2yieot8xmbdx
531
268
2022-06-29T09:23:25Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
531
wikitext
text/x-wiki
'''Nomoj de landoj''' estas sendube iom tikla temo pro ke iuj landoj nomiĝas tre malsame en malsamaj lingvoj. En Esperanton plej ofte eniras tiaj nomoj de landoj, kiuj venas el la plej disvastiga lingvo de responda lando, sed el tiu ĉi regulo ankaŭ ekzistas esceptoj kiam la nomoj venas de la plej parolataj eŭropaj lingvoj en la tempoj de Zamenhof. Krome, multaj landoj ankaŭ havas alternativajn nomojn kiujn uzas indiĝenuloj. Pro tio paralele kun "oficiaj" landonomoj en Esperanto ofte ekzistas la alternativaj, bazitaj je lokaj aŭ indiĝenaj lingvoj kaj supozeble pli politike korektaj.
Jen la malgranda kaj certe kreskiginda tabelo de tiaj landonomoj. Ĉi tie [[i (sufikso)|-i-]] estas [[pseŭdo]]sufikso, kiun oni en ĉiu okazo povas anstataŭigi per radiko -land-.
{| class="article-table"
!Esperanto
!Esperanto 2.0
|-
|Japanio
|Niponio, Nihonio
|-
|Ĉinio
|Ĝungogio
|-
|Egiptio
|Misrio
|-
|Finnlando
|Suomio
|-
|Germanio
|Doiĉio, Dojĉio
|-
|Grekio
|Helenio
|-
|Hispanio
|Espanio
|-
|Ĥindio
|Barato, Bharato
|-
|Norvegio
|Norgio
|-
|Novzelando
|Aotearoo
|-
|Polio
|Polskio
|-
|Sud-Koreio
|Hangogio
|}
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Category:Reformoj]]
kmqiu060abrvwyxmp7hzjxk0hh5vcut
Anonima Esperanta Babilado
0
115
275
2019-12-25T21:29:23Z
83.39.153.32
Kreo de la artikolo pri AEB
275
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas Esperanto trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto.
4oyz0e9q544j3hzxrq33riru0nmbkam
276
275
2019-12-25T21:45:54Z
83.39.153.32
276
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas Esperanto trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, memeoj, riismo kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj.
grrkynxfwqkeb7y8zlsz1lzc6e9rz2x
277
276
2019-12-25T21:48:20Z
83.39.153.32
277
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj.
k9m24noozs9i51zl044rpzg719ezt5s
278
277
2019-12-28T11:05:21Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
278
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj.
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
p7gu0w4dnvmlu7i73d81ovvid000ssk
285
278
2019-12-28T14:02:43Z
Captain Corkscrew
31564250
285
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
74qboir8tw3r26uutleg1ch9nxdgnaz
470
285
2022-04-20T15:31:58Z
89.234.186.82
470
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj.
AEB estas komune unua ejo uzita por forkuri cenzuron, sed pro tio kompreneble tie trovighis, historie, gravajn forbarituloj, pedofiloj, spamistoj, ktp.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
trg37to583nx86odvn43f6wzjuco23b
477
470
2022-04-20T15:41:24Z
89.234.186.82
477
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj. Pro daura alsendo de pornajho, chikanado kaj ghenerala perforteco, [[Paroliĝema Francisko]] kreis la [[Bonkoran Anoniman Babilejon]], nun la dua tia babilejo.
AEB estas komune unua ejo uzita por forkuri cenzuron, sed pro tio kompreneble tie trovighis, historie, gravajn forbarituloj, pedofiloj, spamistoj, ktp.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
osxrxf0h25e4pdv4u3s1udc4m6k1lsy
478
477
2022-04-20T15:41:48Z
89.234.186.82
478
wikitext
text/x-wiki
'''Anonima Esperanta Babilado '''(ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj. Pro daura alsendo de pornajho, chikanado kaj ghenerala perforteco, [[Paroliĝema Francisko]] kreis la [[Bonkora Anonima Babilejo|Bonkoran Anoniman Babilejon]], nun la dua tia babilejo.
AEB estas komune unua ejo uzita por forkuri cenzuron, sed pro tio kompreneble tie trovighis, historie, gravajn forbarituloj, pedofiloj, spamistoj, ktp.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
hqgvrxc3rgdp0ynmcxbmmmzlvq70vzs
479
478
2022-04-20T15:42:51Z
89.234.186.82
479
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/anonimaesperantababilado Anonima Esperanta Babilado]''' (ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj. Pro daura alsendo de pornajho, chikanado kaj ghenerala perforteco, [[Paroliĝema Francisko]] kreis la [[Bonkora Anonima Babilejo|Bonkoran Anoniman Babilejon]], nun la dua tia babilejo.
AEB estas komune unua ejo uzita por forkuri cenzuron, sed pro tio kompreneble tie trovighis, historie, gravajn forbarituloj, pedofiloj, spamistoj, ktp.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Kategorio:Interreta kulturo]]
[[Kategorio:Telegramo]]
0mbjel5rvzz3xitbbszorf0h6jdm2ri
526
479
2022-06-29T09:13:07Z
188.242.202.203
526
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/anonimaesperantababilado Anonima Esperanta Babilado]''' (ofte mallongigita al '''AEB''') estas rigore anonima Esperanta trolgrupo en [[Telegramo]]. Ĝi estas babilejo, kie homoj povas anonime troli kaj ŝerci en Esperanto. Pli precize, AEB estas kanalo, kie ĉiuj partoprenantoj estas administrantoj. Tiel, kiam oni skribas mesaĝon, neniu povas vidi kiu estas la aŭtoro, ĉar ĝi aperos kiel mesaĝo de la kanalo mem.
Ofte tratktataj temoj en AEB estas ŝercoj, insultoj, [[memeo|memeoj]], [[riismo]] kaj klaĉado pri la Esperanta movado, inter aliaj temoj. Pro daura alsendo de pornajho, chikanado kaj ghenerala perforteco, [[Paroliĝema Francisko]] kreis la [[Bonkora Anonima Babilejo|Bonkoran Anoniman Babilejon]], nun la dua tia babilejo.
AEB estas komune unua ejo uzita por forkuri cenzuron, sed pro tio kompreneble tie trovighis, historie, gravajn forbarituloj, pedofiloj, spamistoj, ktp.
==Ligoj==
* http://t.me/anonimaesperantababilado — Telegrama invitligo al la babilejo
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Telegramo]]
hmd2shvh9cyuznegrsdc9vcgg8qduv9
Anonima Esperanta Babilejo
0
169
454
2022-04-20T14:57:20Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Anonima Esperanta Babilado]]
454
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Anonima Esperanta Babilado]]
c4y584jielx9640g8lvy06wd9p9h8gk
Antonimo
0
95
224
2019-01-31T11:04:03Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
224
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Antonimoj
0
49
92
2018-01-31T18:54:39Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la p...'
92
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{|
| Vorto
| Antonimo
|-
|
|
|}
lodd9uu1rbl6bpz6nogmpld46cez1h3
93
92
2018-01-31T18:58:18Z
Captain Corkscrew
31564250
93
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
|
|
|}
7o07j3i0cysvqijcw1cgrj497uysasn
94
93
2018-01-31T19:02:54Z
Captain Corkscrew
31564250
94
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|}
[[Kategorio:Antonimoj]]
tkqfm1e34190aeodafx8kfali14tx3f
95
94
2018-01-31T20:31:34Z
Captain Corkscrew
31564250
95
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|}
[[Kategorio:Antonimoj]]
hm4dmwrw80ldnnxudpa3pj9a8e0edeu
212
95
2018-12-24T10:12:45Z
Captain Corkscrew
31564250
212
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto'' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
[[Kategorio:Antonimoj]]
mbvbqaykhzubuv557ysdezy8zu3pgvv
213
212
2018-12-24T10:14:19Z
Captain Corkscrew
31564250
213
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto. En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj. Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
[[Kategorio:Antonimoj]]
oeciil21k3vzlois3drfladjfyzjiya
226
213
2019-02-06T15:30:13Z
Captain Corkscrew
31564250
226
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
kcxxm6a6069kicbtjxao3onzzt88w06
227
226
2019-02-08T15:51:56Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Propraj antonimoj */
227
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Aperti
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
h7skpowtg4b63d47dmgtos0n0khcxtk
231
227
2019-02-08T17:55:41Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Propraj antonimoj */
231
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Aperti
|-
| Amo
| Hato
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
7uzjoupchrdka827lv726m359qwer4q
235
231
2019-02-08T17:58:14Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Propraj antonimoj */
235
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Aperti
|-
| Amo
| Hato
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
ctljqextgoo5z7a1fucrvstl9mav6kg
251
235
2019-02-13T12:24:19Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Propraj antonimoj */
251
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Ŝvaĥa
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Aperti
|-
| Amo
| Hato
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
gyht4dh0x5zyzrbbf1mo5m6xhpfbgdi
302
251
2020-02-03T16:28:02Z
31.161.226.214
novaj korektaj vortoj
302
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
e4mxbfymnoxngzs5xdbmvrbw4gca5m1
303
302
2020-02-20T10:01:48Z
188.113.189.15
Aldonitaj novaj vortoj
303
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|}
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Antonimoj]]
j17xs32xdt1u4ali56zf3ngpc1iybjr
416
303
2022-04-20T11:11:29Z
89.234.186.82
416
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de »mal«.
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
===Fakta ekuzo===
kunmetoj
===Nuancoj===
Char jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|Povra
|malriche kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca a� itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (char amba� kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikajhon liva a� malliva ghenerale estas mallivaj
|-
|}
==Kardinalaj Direktoj==
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco »trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton« kaj »orientiĝo« en la senco »pozicio aŭ direkto«. Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
lzbiv6q4mf2nogd7fduehjib4d15p3r
417
416
2022-04-20T11:16:47Z
89.234.186.82
417
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de »mal«.
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimighis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj ighis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra a� rara.
Unu kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
====Kunmetoj====
Rimarkindas, ke kutime, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rarighanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime ighas plej akceptitaj.
Alia kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
===Nuancoj===
Char jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriche kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca a� itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (char amba� kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikajhon liva a� malliva ghenerale estas mallivaj
|-
|}
==Kardinalaj Direktoj==
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco »trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton« kaj »orientiĝo« en la senco »pozicio aŭ direkto«. Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
j6sdf2iw97bbsxpjkhv97ce85xh9qnx
418
417
2022-04-20T11:18:33Z
89.234.186.82
418
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de »mal«.
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
==Kardinalaj Direktoj==
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco »trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton« kaj »orientiĝo« en la senco »pozicio aŭ direkto«. Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Char jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriche kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca a� itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (char amba� kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikajhon liva a� malliva ghenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimighis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj ighis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra a� rara.
Unu kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
====Kunmetoj====
Rimarkindas, ke kutime, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rarighanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime ighas plej akceptitaj.
Alia kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
==Referencoj==
{{Referencoj}}
au8pets7c5pawm9g5gq491h2h4c8kfw
419
418
2022-04-20T11:18:58Z
89.234.186.82
419
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de »mal«.
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco »trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton« kaj »orientiĝo« en la senco »pozicio aŭ direkto«. Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Char jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriche kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca a� itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (char amba� kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikajhon liva a� malliva ghenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimighis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj ighis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra a� rara.
Unu kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
====Kunmetoj====
Rimarkindas, ke kutime, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rarighanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime ighas plej akceptitaj.
Alia kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
==Referencoj==
{{Referencoj}}
9q4qjk80m3nh6cczm3u55b6l8fx6sii
420
419
2022-04-20T11:25:20Z
89.234.186.82
Adding categories
420
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de »mal«.
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco »trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton« kaj »orientiĝo« en la senco »pozicio aŭ direkto«. Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Char jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriche kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca a� itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (char amba� kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikajhon liva a� malliva ghenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimighis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj ighis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra a� rara.
Unu kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
====Kunmetoj====
Rimarkindas, ke kutime, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rarighanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime ighas plej akceptitaj.
Alia kialo povas esti uzo en klasika kantaro de esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]].
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
tmue7fmazqu0l1yiy7m1g4cziiif9g4
426
420
2022-04-20T11:50:42Z
N.T. Mallard
46351532
426
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Frua
| Tarda
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|Malgaja
|Trista
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca aŭ itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
fcjx35w5grw9q7liwdxbc1s4i2syl17
427
426
2022-04-20T11:51:42Z
N.T. Mallard
46351532
/* Propraj antonimoj */
427
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
|-
| Bona
| Mava
|-
| Dekstra
| Liva
|-
| Ofta, kutima
| Rara
|-
| Nova
| Olda
|-
| Juna
| Olda
|-
| Riĉa
| Povra
|-
| Longa
| Kurta
|-
| Frua
| Tarda
|-
| Forta
| Febla
|-
| Varma
| Frida
|-
| Proksima
| Lontana
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
|-
| Fermi
| Ovri
|-
| Fermita
| Aperta
|-
| Amo
| Hato
|-
| Multa
| Poka
|-
| Bela
| Hida, turpa
|-
|Dika
|Magra
|-
|Rapida
|Lanta
|-
|Delonga
|Nelga
|-
|Larĝa
|Streta
|-
|Gaja
|Trista
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca aŭ itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
hbf9kvd9wzy4k9f24qo2j9xjlb0vz59
433
427
2022-04-20T12:23:47Z
89.234.186.82
433
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ''same''
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ghermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ghermana: angla
|-
| Multa
| Poka
| latina kaj latinida: itala
|-
| Bela
| Hida, turpa
| latinidaj
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca aŭ itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
pbuzsbzotnzm3ibgad5w1lla7epxjc5
434
433
2022-04-20T12:24:44Z
89.234.186.82
434
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ghermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ghermana: angla
|-
| Multa
| Poka
| latina kaj latinida: itala
|-
| Bela
| Hida, turpa
| latinidaj
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|uzaro el etnaj lingvoj kiel franca aŭ itala
|-
|Trista
|Malgajiga
|same
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|same
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|same
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
jwp479mq86ndqqqezlnbs591s5jcvhw
435
434
2022-04-20T12:27:42Z
89.234.186.82
435
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ghermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ghermana: angla
|-
| Multa
| Poka
| latina kaj latinida: itala
|-
| Bela
| Hida, turpa
| e�ropaj: latinidaj kaj angla
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|etna deveno (latinida)
|-
|Trista
|Malgajiga
|etna deveno (latinida)
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|etna deveno (latinida)
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|etna deveno (e�ropa)
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
0usnezlphc73ianfl8142rs0oshgobu
492
435
2022-04-20T17:00:29Z
89.234.186.82
492
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ghermana: angla
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ghermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ghermana: angla
|-
| Multa
| Poka
| latina kaj latinida: itala
|-
| Bela
| Hida, turpa
| e�ropaj: latinidaj kaj angla
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|Simpla
|Kompleksa
|eùropa: latinidaj/angla
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|etna deveno (latinida)
|-
|Trista
|Malgajiga
|etna deveno (latinida)
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|etna deveno (latinida)
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|etna deveno (e�ropa)
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|havpovi malprecizecon anglan (kaj fakte oftan en etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
m4yxfmc1x8uilyggxxl5ig4hf5bapbw
502
492
2022-04-20T20:29:26Z
N.T. Mallard
46351532
/* Propraj antonimoj */
502
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ĝermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ĝermana: angla
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ĝermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ĝermana: angla/germana
|-
| Multa
| Poka
| latinida: latina/itala/hispana
|-
| Bela
| Hida, turpa
| eŭropaj: latinidaj kaj angla
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|Simpla
|Kompleksa
|eŭropa: latinidaj/angla
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|etna deveno (latinida)
|-
|Trista
|Malgajiga
|etna deveno (latinida)
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|etna deveno (latinida)
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|etna deveno (eŭropa)
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|tia malprecizeco estas verŝajne angla (sed ankaŭ ofta en aliaj etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj. La deveno estas plej verŝajne slava.
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
lumk8j2sop265wbzkxwscw3n3p3pc41
512
502
2022-04-25T13:57:51Z
89.234.186.82
512
wikitext
text/x-wiki
'''Antonimo''' estas lingvistika termino kiu signifas vorton kun rekte mala signifo kompare al alia vorto.
==Mal-vortoj==
En Esperanto krei antonimoj estas tre facile: oni nur devas aldoni la prefikson ''mal-''. Tiu ĉi invento de Zamenhof estas oportuna kaj plej verŝajne multe kontribuis al popularigo de Esperanto en fruaj jaroj.
Tiu ĉi mekanismo eĉ donis novajn vortojn kiujn Zamenhof mem ne antaŭpensis, tiaj kiel vortoj [[malrigardi]], [[malhavi]], [[maltrinki]] kaj eĉ [[maltro]] en senco "ne sufiĉe". Eĉ pli ekstrema ekzemplo troveblas en poemo ''Insulo de fetiĉuloj'' [[far]] {{wp|William Auld}}:
''Kaj kiam en la malmaten'''<br>
''la suno malaŭroras,''<br>
''malvek' maliras kun malpen'''<br>
''kaj oni maldeĵoras.''<ref>[http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto], artikolo [[far]] {{wp|Jorge Camacho}}, publikita en 1999 kaj poste redaktata en lia [[blogo]]</ref>
Aliflanke, el zamenhofa vorto "malgraŭ" aperis vorto [[graŭ]] post forigo de "mal".
==Propraj antonimoj==
Sed nemirinde poste por multaj esperantistoj simpla uzo de mal- ne sufiĉis. Malgraŭ ke mal-vortoj estas tre gramatike potencaj, ili ankaŭ estas longaj kaj malgraciaj. Pro tio aperis multaj neologismoj, antonimaj al fundamentaj vortoj, nur por uzi en literaturaj kaj poeziaj tekstoj. Ĉi-sekve estas kiom eble plej plena tabelo de tiaj antonimaj neologismoj:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Vorto
! Antonimo
! Deveno
|-
| Bona
| Mava
| latinida: franca
|-
| Dekstra
| Liva
| slavaj
|-
| Ofta, kutima
| Rara
| latinidaj
|-
| Nova
| Olda
| ĝermana: angla
|-
| Juna
| Olda
| ĝermana: angla
|-
| Riĉa
| Povra
| latinida: franca
|-
| Longa
| Kurta
| latinida: franca
|-
| Frua
| Tarda
| latinidaj
|-
| Forta
| Febla
| latinida: franca
|-
| Varma
| Frida
| latinidaj
|-
| Proksima
| Lontana
| latinida: itala
|-
| Multekosta, kara
| Ĉipa
| ĝermana: angla
|-
| Fermi
| Ovri
| latinida: franca
|-
| Fermita
| Aperta
| latinida: itala
|-
| Amo
| Hato
| ĝermana: angla/germana
|-
| Multa
| Poka
| latinida: latina/itala/hispana
|-
| Bela
| Hida, turpa
| eŭropaj: latinidaj kaj angla
|-
|Dika
|Magra
|latinida: itala
|-
|Rapida
|Lanta
|latinida: franca
|-
|Delonga
|Nelga
|?
|-
|Larĝa
|Streta
|latinida: itala
|-
|Gaja
|Trista
|latinidaj
|-
|Simpla
|Kompleksa
|eŭropa: latinidaj/angla
|-
|}
===Kardinalaj Direktoj===
Krome, proponatas vortoj por kardinalaj direktoj, kiuj estas pli mallongaj kaj malpli ambiguaj ol tiuj de fundamenta vortaro: '''uesto''' por okcidento kaj '''eosto''' por oriento. La vorto "oriento", cetere, estas per si mem ambigua, ĉar ja uziĝas vortoj "orientiĝi" en la senco "trovi sian lokon [[kaŭ]] direkton" kaj "orientiĝo" en la senco "pozicio aŭ direkto". Kvankam ili estas, rigore, nur antonimoj unu de la alia, endas includi ilin ĉi tien.
===Nuancoj===
Ĉar jam estas malvortoj, iuj subtenis kelkajn malvortojn nur por ideo de precizeco, pro la ideo ke malvortoj ne entenus nuancon propran, kaj enkondukas specialan nuancon al proprajn antonimojn:
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center"
! Novvorto
! Nuanca signifo fojfoje uzata
! Kialo
|-
|Povra
|malriĉe kompatinda
|etna deveno (latinida)
|-
|Trista
|Malgajiga
|etna deveno (latinida)
|-
|Magra
|Maldika, sed nur pri homoj
|etna deveno (latinida)
|-
|Hida
|Malbelega, malalloganta
|etna deveno (eŭropa)
|-
|Olda
|''malprecizeco'' (ĉar ambaŭ kaj maljuna, kaj malnova)
|tia malprecizeco estas verŝajne angla (sed ankaŭ ofta en aliaj etnaj lingvoj)
|-
|Livo
|Maldekstra politika flanko/ideararo
|Precizeco, kaj montro, ke fakte la livo estis difinita unue, dum franca revolucio, kaj la liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo, do al malplibono de la mallivo, kaj fakte homoj malakceptante taksi politikaĵon liva aŭ malliva ĝenerale estas mallivaj. La deveno estas plej verŝajne slava.
|-
|}
===Fakta ekuzo===
Rimarkindas, ke plejofte esperantistoj jam alkutimiĝis kaj plifacile lernis malvortojn, kaj do propraj antonimoj maloftege ekuzatis. Tamen, kelkaj iĝis pli akceptitaj ol aliaj, ekzemple trista, liva, povra aŭ rara.
Unu kialo povas esti uzo en la "korpo" de klasikaj poeziaĵoj en Esperanto, ekz ''trista'' estas kutime uzita de [[Martin Weise]]. Modernaj verkistoj kaj poetoj esperantaj, certe, ankaŭ influas popularigon de antonimoj (same kiel de aliaj neologismoj). Ekzemple, ilin kutime uzas {{wp|Paŭlo Moĵajevo}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1shW9y8zkbA Viaj trist' kaj plor'] [[far]] Paŭlo Moĵajevo en [[jutubo]]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=jq4ELzu0hBg Dum vintro ŝtormas kaj fridas] far Paŭlo Moĵajevo en jutubo</ref>
Krome, kiam tia novvorto ekas utili je utilaj kaj do uzitegaj vortkunmetoj (ekz. tristeco, povrulo, mallivulo, rariĝanta), kie kompreneble ili estas pli utilaj ol la tradicia malvorto, ili kutime iĝas plej akceptitaj.
https://lingvakritiko.com/2019/10/04/skalo-de-akceptiteco-de-mal-mal-vortoj/
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Antonimoj]]
9j60div06rtg98jgmv6riiksja6ig1q
Aperta
0
102
237
2019-02-08T17:58:51Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
237
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Arŝo
0
62
128
2018-06-27T09:57:59Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Arŝo''' (de la germana ''Arsch'') estas pli sakra kaj insulta vorto por (plej ofte homa) {{wp|pugo}}, plej ofte uzata en insulta kunteksto.'
128
wikitext
text/x-wiki
'''Arŝo''' (de la germana ''Arsch'') estas pli sakra kaj insulta vorto por (plej ofte homa) {{wp|pugo}}, plej ofte uzata en insulta kunteksto.
2w1shhwtq8umcu9ijmb4n7d271bdjcr
129
128
2018-06-27T09:59:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
129
wikitext
text/x-wiki
'''Arŝo''' (de la germana ''Arsch'') estas pli sakra kaj insulta vorto por (plej ofte homa) {{wp|pugo}}, plej ofte uzata en insulta kunteksto.
[[Kategorio:Germanismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
6c5nplrdoi4oj22v94822ez49h17d5s
532
129
2022-06-29T09:26:05Z
N.T. Mallard
46351532
532
wikitext
text/x-wiki
'''Arŝo''' (de la germana ''Arsch'') estas pli sakra kaj insulta vorto por (plej ofte homa) {{wp|pugo}}, plej ofte uzata en insulta kunteksto.
[[Category:Germanismoj]]
[[Category:Sakraĵoj]]
hh7l3235k9t5d5hp9tlmlbuhvbazu86
Asumi
0
124
295
2020-01-25T00:48:06Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t....'
295
wikitext
text/x-wiki
'''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t.e. supozi ion vero sen (aŭ antaŭ) iu ajn pruvo. [[Estiel]] beletra vorto ĝi havas malgrandan uzon, kvankam ĝi certe estas pli mallonga kaj oportuna ol kunmetaĵoj kiel "antaŭsupozi" kaj tujkomprenebla por ĉiuj parolantoj de latinidaj aŭ ĝermanaj lingvoj. Samradikaj vortoj '''asumo''' kaj '''asum(at)a''' trovas limigitan utiligon en scienco, filozofio kaj matematiko.
Lastatempe, tamen, la vorto ade uzatas nuntempe [[far]] [[bajzuo]]j en paroloj pri [[genro]] kaj genra diskriminacio. La frazo "Ĉu vi asumis [[ri]]an genron?" aperas akuzo je io malbona en bajzuaj rondoj. La kialo estas ke moderna genra teorio, kiun sekvas ĉiuj bajzuoj kaj plimulto de ĝenerale politikaj maldekstruloj, deklaras, ke, malsimile al biologia sekso, genro de iu persono ne estas biologia realo sed abstrakta konstruaĵo far aŭ la socio, aŭ la persono mem. '''Asumi'' genron, do, signifas ekspekti apartan konduton de la persono laŭ [[ŝli]]a supozata genro, t.e. laŭ tio, ĉu ŝli aspektas pli kiel [[iĉo]] aŭ ino. Laŭ bajzua kredo tio ĉi estas peko, ĉar tiel oni oni ne respektas kiun genron la persono elektis por si mem kaj entute ne konsideras ekziston de [[neduumuloj]]. Por eviti tion, bajzuoj emas ne '''asumi''' genron kaj eĉ entute ne uzi vortojn kiel "li" aŭ "ŝi" por persono, kiu ne estas rekte dirinta al kiu ĝenro ŝli apartenas (pro tiu kialo en Esperanto-movado plejparto de bajzuoj estas [[riisto]]j). Tiu ĉi regulo, tamen, ne ĉiam utiliĝas. Ekzemple, en parolo kun iu, kiun ili ne ŝatas, bajzuoj povas facile '''asumi''' ke ilia oponanto estas [[cavo]], t.e. cisgenra aliseksuma viro. Per tio ĉi ili samtempe '''asumas''' genron, seksuman preferon kaj biologian sekson. Ĉar temas ja pri cavoj, tia '''asumo''' akcepteblas. Tio ĉi estas nur unu el multaj kontraŭdiroj kaj nekonsistecojn en bajzua movado.
bf2tcsaor9gs5jzkuj7ku68fxvlrirf
296
295
2020-01-25T00:49:25Z
Captain Corkscrew
31564250
296
wikitext
text/x-wiki
'''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t.e. supozi ion vero sen (aŭ antaŭ) iu ajn pruvo. [[Estiel]] beletra vorto ĝi havas malgrandan uzon, kvankam ĝi certe estas pli mallonga kaj oportuna ol kunmetaĵoj kiel "antaŭsupozi" kaj tujkomprenebla por ĉiuj parolantoj de latinidaj aŭ ĝermanaj lingvoj. Samradikaj vortoj '''asumo''' kaj '''asum(at)a''' trovas limigitan utiligon en scienco, filozofio kaj matematiko.
Lastatempe, tamen, la vorto ade uzatas nuntempe [[far]] [[bajzuo]]j en paroloj pri [[genro]] kaj genra diskriminacio. La frazo "Ĉu vi asumis [[ri]]an genron?" aperas akuzo je io malbona en bajzuaj rondoj. La kialo estas ke moderna genra teorio, kiun sekvas ĉiuj bajzuoj kaj plimulto de ĝenerale politikaj maldekstruloj, deklaras, ke, malsimile al biologia sekso, genro de iu persono ne estas biologia realo sed abstrakta konstruaĵo far aŭ la socio, aŭ la persono mem. '''Asumi''' genron, do, signifas ekspekti apartan konduton de la persono laŭ [[ŝli]]a supozata genro, t.e. laŭ tio, ĉu ŝli aspektas pli kiel [[iĉo]] aŭ ino. Laŭ bajzua kredo tio ĉi estas peko, ĉar tiel oni oni ne respektas kiun genron la persono elektis por si mem kaj entute ne konsideras ekziston de [[neduumuloj]]. Por eviti tion, bajzuoj emas ne '''asumi''' genron kaj eĉ entute ne uzi vortojn kiel "li" aŭ "ŝi" por persono, kiu ne estas rekte dirinta al kiu ĝenro ŝli apartenas (pro tiu kialo en Esperanto-movado plejparto de bajzuoj estas [[riisto]]j). Tiu ĉi regulo, tamen, ne ĉiam utiliĝas. Ekzemple, en parolo kun iu, kiun ili ne ŝatas, bajzuoj povas facile '''asumi''' ke ilia oponanto estas [[cabo]], t.e. cisgenra aliseksuma blankoliĉo. Per tio ĉi ili samtempe '''asumas''' genron, seksuman preferon, rason kaj biologian sekson de la oponanto. Ĉar temas ja pri caboj, tia '''asumo''' akcepteblas. Tio ĉi estas nur unu el multaj kontraŭdiroj kaj nekonsistecojn en bajzua movado.
6ch48fu9c6ryrhjfm0bolkh2fzi898c
297
296
2020-01-25T00:49:49Z
Captain Corkscrew
31564250
297
wikitext
text/x-wiki
'''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t.e. supozi ion vero sen (aŭ antaŭ) iu ajn pruvo. [[Estiel]] beletra vorto ĝi havas malgrandan uzon, kvankam ĝi certe estas pli mallonga kaj oportuna ol kunmetaĵoj kiel "antaŭsupozi" kaj tujkomprenebla por ĉiuj parolantoj de latinidaj aŭ ĝermanaj lingvoj. Samradikaj vortoj '''asumo''' kaj '''asum(at)a''' trovas limigitan utiligon en scienco, filozofio kaj matematiko.
Lastatempe, tamen, la vorto ade uzatas nuntempe [[far]] [[bajzuo]]j en paroloj pri [[genro]] kaj genra diskriminacio. La frazo "Ĉu vi asumis [[ri]]an genron?" aperas akuzo je io malbona en bajzuaj rondoj. La kialo estas ke moderna genra teorio, kiun sekvas ĉiuj bajzuoj kaj plimulto de ĝenerale politikaj maldekstruloj, deklaras, ke, malsimile al biologia sekso, genro de iu persono ne estas biologia realo sed abstrakta konstruaĵo far aŭ la socio, aŭ la persono mem. '''Asumi''' genron, do, signifas ekspekti apartan konduton de la persono laŭ [[ŝli]]a supozata genro, t.e. laŭ tio, ĉu ŝli aspektas pli kiel [[iĉo]] aŭ ino. Laŭ bajzua kredo tio ĉi estas peko, ĉar tiel oni oni ne respektas kiun genron la persono elektis por si mem kaj entute ne konsideras ekziston de [[neduumuloj]]. Por eviti tion, bajzuoj emas ne '''asumi''' genron kaj eĉ entute ne uzi vortojn kiel "li" aŭ "ŝi" por persono, kiu ne estas rekte dirinta al kiu ĝenro ŝli apartenas (pro tiu kialo en Esperanto-movado plejparto de bajzuoj estas [[riisto]]j). Tiu ĉi regulo, tamen, ne ĉiam utiliĝas. Ekzemple, en parolo kun iu, kiun ili ne ŝatas, bajzuoj povas facile '''asumi''' ke ilia oponanto estas [[cabo]], t.e. cisgenra aliseksuma blankuliĉo. Per tio ĉi ili samtempe '''asumas''' genron, seksuman preferon, rason kaj biologian sekson de la oponanto. Ĉar temas ja pri caboj, tia '''asumo''' akcepteblas. Tio ĉi estas nur unu el multaj kontraŭdiroj kaj nekonsistecojn en bajzua movado.
8096t5213c2u5gwlu9bc6tpiyrwpiim
310
297
2020-04-13T12:47:42Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
310
wikitext
text/x-wiki
'''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t.e. supozi ion vero sen (aŭ antaŭ) iu ajn pruvo. [[Estiel]] beletra vorto ĝi havas malgrandan uzon, kvankam ĝi certe estas pli mallonga kaj oportuna ol kunmetaĵoj kiel "antaŭsupozi" kaj tujkomprenebla por ĉiuj parolantoj de latinidaj aŭ ĝermanaj lingvoj. Samradikaj vortoj '''asumo''' kaj '''asum(at)a''' trovas limigitan utiligon en scienco, filozofio kaj matematiko.
Lastatempe, tamen, la vorto ade uzatas nuntempe [[far]] [[bajzuo]]j en paroloj pri [[genro]] kaj genra diskriminacio. La frazo "Ĉu vi asumis [[ri]]an genron?" aperas akuzo je io malbona en bajzuaj rondoj. La kialo estas ke moderna genra teorio, kiun sekvas ĉiuj bajzuoj kaj plimulto de ĝenerale politikaj maldekstruloj, deklaras, ke, malsimile al biologia sekso, genro de iu persono ne estas biologia realo sed abstrakta konstruaĵo far aŭ la socio, aŭ la persono mem. '''Asumi''' genron, do, signifas ekspekti apartan konduton de la persono laŭ [[ŝli]]a supozata genro, t.e. laŭ tio, ĉu ŝli aspektas pli kiel [[iĉo]] aŭ ino. Laŭ bajzua kredo tio ĉi estas peko, ĉar tiel oni oni ne respektas kiun genron la persono elektis por si mem kaj entute ne konsideras ekziston de [[neduumuloj]]. Por eviti tion, bajzuoj emas ne '''asumi''' genron kaj eĉ entute ne uzi vortojn kiel "li" aŭ "ŝi" por persono, kiu ne estas rekte dirinta al kiu ĝenro ŝli apartenas (pro tiu kialo en Esperanto-movado plejparto de bajzuoj estas [[riisto]]j). Tiu ĉi regulo, tamen, ne ĉiam utiliĝas. Ekzemple, en parolo kun iu, kiun ili ne ŝatas, bajzuoj povas facile '''asumi''' ke ilia oponanto estas [[cabo]], t.e. cisgenra aliseksuma blankuliĉo. Per tio ĉi ili samtempe '''asumas''' genron, seksuman preferon, rason kaj biologian sekson de la oponanto. Ĉar temas ja pri caboj, tia '''asumo''' akcepteblas. Tio ĉi estas nur unu el multaj kontraŭdiroj kaj nekonsistecojn en bajzua movado.
[[Kategorio:Beletraj neologismoj]]
2dfyxx594icyofak5qz7zr48n78xn15
533
310
2022-06-29T09:26:37Z
N.T. Mallard
46351532
533
wikitext
text/x-wiki
'''Asumi''' (de angla ''assume'', hispana ''asumir'', franca ''assumer'' ktp., el latina ''assumo'') estas [[beletra]] neologismo kun signifo "antaŭsupozi" aŭ "antaŭkredi", t.e. supozi ion vero sen (aŭ antaŭ) iu ajn pruvo. [[Estiel]] beletra vorto ĝi havas malgrandan uzon, kvankam ĝi certe estas pli mallonga kaj oportuna ol kunmetaĵoj kiel "antaŭsupozi" kaj tujkomprenebla por ĉiuj parolantoj de latinidaj aŭ ĝermanaj lingvoj. Samradikaj vortoj '''asumo''' kaj '''asum(at)a''' trovas limigitan utiligon en scienco, filozofio kaj matematiko.
Lastatempe, tamen, la vorto ade uzatas nuntempe [[far]] [[bajzuo]]j en paroloj pri [[genro]] kaj genra diskriminacio. La frazo "Ĉu vi asumis [[ri]]an genron?" aperas akuzo je io malbona en bajzuaj rondoj. La kialo estas ke moderna genra teorio, kiun sekvas ĉiuj bajzuoj kaj plimulto de ĝenerale politikaj maldekstruloj, deklaras, ke, malsimile al biologia sekso, genro de iu persono ne estas biologia realo sed abstrakta konstruaĵo far aŭ la socio, aŭ la persono mem. '''Asumi''' genron, do, signifas ekspekti apartan konduton de la persono laŭ [[ŝli]]a supozata genro, t.e. laŭ tio, ĉu ŝli aspektas pli kiel [[iĉo]] aŭ ino. Laŭ bajzua kredo tio ĉi estas peko, ĉar tiel oni oni ne respektas kiun genron la persono elektis por si mem kaj entute ne konsideras ekziston de [[neduumuloj]]. Por eviti tion, bajzuoj emas ne '''asumi''' genron kaj eĉ entute ne uzi vortojn kiel "li" aŭ "ŝi" por persono, kiu ne estas rekte dirinta al kiu ĝenro ŝli apartenas (pro tiu kialo en Esperanto-movado plejparto de bajzuoj estas [[riisto]]j). Tiu ĉi regulo, tamen, ne ĉiam utiliĝas. Ekzemple, en parolo kun iu, kiun ili ne ŝatas, bajzuoj povas facile '''asumi''' ke ilia oponanto estas [[cabo]], t.e. cisgenra aliseksuma blankuliĉo. Per tio ĉi ili samtempe '''asumas''' genron, seksuman preferon, rason kaj biologian sekson de la oponanto. Ĉar temas ja pri caboj, tia '''asumo''' akcepteblas. Tio ĉi estas nur unu el multaj kontraŭdiroj kaj nekonsistecojn en bajzua movado.
[[Category:Beletraj neologismoj]]
oe6uchjfndj9u0m7n9hkhoucp1hvp68
Asumo
0
127
301
2020-01-30T23:55:58Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Asumi]]
301
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Asumi]]
58lofi96got6hluhyatgs24pghegqjj
Aŭto-
0
109
258
2019-06-28T17:04:11Z
189.72.122.250
Prefikso aŭto-
258
wikitext
text/x-wiki
"Aŭto-" estas neoficiala sufikso. Ĝi ekzistas en iuj vortoj kiel aŭtobiografio, aŭtodidakto, ktp., kiel eks-sufikso, sed la sufikso estas nuntempe produkta; ĝi troviĝas tre utila en vortoj kiuj priskribas aŭtomataj komputilaj procezoj; aŭtokorektilo, aŭtorespondilo, aŭtostiranta aŭto ktp.
Ĝi estas sufikso, ne sufiksoido, kontraŭe de aliaj sufiksoj kiel "eks", el kiuj oni formas "eksa", "eksigi", ktp.; oni ne povas diri ''aŭtoa'', komparu kun ''pseŭdo-, semi-, tele-'' ktp.
gqh5quy5fbxt1re0w2ipq27crya0zub
259
258
2019-06-29T21:40:26Z
Captain Corkscrew
31564250
259
wikitext
text/x-wiki
'''Aŭto-''' en Esperanto estas transfundamenta neoficiala prefikso. Ĝi devenas de la greka, kie ĝi estis propra prefikso, kaj troveblas en grek- kaj latindevenaj Esperantaj vortoj kiel ''aŭtobiografio'', ''aŭtodidakto'', ''aŭtomobilo'' ktp. kun pli-malpli sama signifo kiel la Esperanta afikso ''mem-''. Tamen en Esperanto ĝi estas nuntempe produkta kun iom malsama signifo: ĝi troviĝas en vortoj kiuj priskribas aŭtomataj [[kaŭ]] komputilaj procezoj, t.e. en moderna Esperanto ĝi uziĝas kiel mallongigo de la vorto ''aŭtomata'': '''aŭtokorektilo''', '''aŭtorespondilo''', '''aŭtostiranta aŭto''' ktp.
Kontraste al fundamentaj kaj transfundamentaj propraj afiksoj en Esperanto, tiu ĉi prefikso estas neapartigebla, t.e. oni ne povas uzi ĝin kiel radikon kun sama semantika signifo, kiel, ekzemple, kun prefikso ''eks-'', el kiu oni formas vortojn ''eksa'', ''eksigi'', ktp. Vorto ''aŭto'' estas simple mallongigo de ''aŭtomobilo'', kaj vortoj kiel '''autoo''', '''aŭtoa''' ktp ne troveblas en iu uzata versio de Esperanto. Similaj, kvankam ne tute samaj, aferoj okazis kun aliaj grek- aŭ latindevenaj afiksoj kiel ''[[pseŭdo-]]'', ''[[semi-]]'', ''[[tele-]]'', ''[[pre-]]'' ktp, kaj ankaŭ oni povas komapri ilin kun pseŭdosufikso ''[[-i-]]'' en nomoj de landoj.
luddw5r2uw6qy2h7oyr1rz8v1hqfqje
260
259
2019-06-29T21:41:08Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
260
wikitext
text/x-wiki
'''Aŭto-''' en Esperanto estas transfundamenta neoficiala prefikso. Ĝi devenas de la greka, kie ĝi estis propra prefikso, kaj troveblas en grek- kaj latindevenaj Esperantaj vortoj kiel ''aŭtobiografio'', ''aŭtodidakto'', ''aŭtomobilo'' ktp. kun pli-malpli sama signifo kiel la Esperanta afikso ''mem-''. Tamen en Esperanto ĝi estas nuntempe produkta kun iom malsama signifo: ĝi troviĝas en vortoj kiuj priskribas aŭtomataj [[kaŭ]] komputilaj procezoj, t.e. en moderna Esperanto ĝi uziĝas kiel mallongigo de la vorto ''aŭtomata'': '''aŭtokorektilo''', '''aŭtorespondilo''', '''aŭtostiranta aŭto''' ktp.
Kontraste al fundamentaj kaj transfundamentaj propraj afiksoj en Esperanto, tiu ĉi prefikso estas neapartigebla, t.e. oni ne povas uzi ĝin kiel radikon kun sama semantika signifo, kiel, ekzemple, kun prefikso ''eks-'', el kiu oni formas vortojn ''eksa'', ''eksigi'', ktp. Vorto ''aŭto'' estas simple mallongigo de ''aŭtomobilo'', kaj vortoj kiel '''autoo''', '''aŭtoa''' ktp ne troveblas en iu uzata versio de Esperanto. Similaj, kvankam ne tute samaj, aferoj okazis kun aliaj grek- aŭ latindevenaj afiksoj kiel ''[[pseŭdo-]]'', ''[[semi-]]'', ''[[tele-]]'', ''[[pre-]]'' ktp, kaj ankaŭ oni povas komapri ilin kun pseŭdosufikso ''[[-i-]]'' en nomoj de landoj.
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Kategorio:Vorteroj]]
78olobmlas1ytb2nvln33ofl13sbt3l
534
260
2022-06-29T09:27:23Z
N.T. Mallard
46351532
534
wikitext
text/x-wiki
'''Aŭto-''' en Esperanto estas transfundamenta neoficiala prefikso. Ĝi devenas de la greka, kie ĝi estis propra prefikso, kaj troveblas en grek- kaj latindevenaj Esperantaj vortoj kiel ''aŭtobiografio'', ''aŭtodidakto'', ''aŭtomobilo'' ktp. kun pli-malpli sama signifo kiel la Esperanta afikso ''mem-''. Tamen en Esperanto ĝi estas nuntempe produkta kun iom malsama signifo: ĝi troviĝas en vortoj kiuj priskribas aŭtomataj [[kaŭ]] komputilaj procezoj, t.e. en moderna Esperanto ĝi uziĝas kiel mallongigo de la vorto ''aŭtomata'': '''aŭtokorektilo''', '''aŭtorespondilo''', '''aŭtostiranta aŭto''' ktp.
Kontraste al fundamentaj kaj transfundamentaj propraj afiksoj en Esperanto, tiu ĉi prefikso estas neapartigebla, t.e. oni ne povas uzi ĝin kiel radikon kun sama semantika signifo, kiel, ekzemple, kun prefikso ''eks-'', el kiu oni formas vortojn ''eksa'', ''eksigi'', ktp. Vorto ''aŭto'' estas simple mallongigo de ''aŭtomobilo'', kaj vortoj kiel '''autoo''', '''aŭtoa''' ktp ne troveblas en iu uzata versio de Esperanto. Similaj, kvankam ne tute samaj, aferoj okazis kun aliaj grek- aŭ latindevenaj afiksoj kiel ''[[pseŭdo-]]'', ''[[semi-]]'', ''[[tele-]]'', ''[[pre-]]'' ktp, kaj ankaŭ oni povas komapri ilin kun pseŭdosufikso ''[[-i-]]'' en nomoj de landoj.
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Category:Vorteroj]]
9fjtyrc6jyggxoin9woe2iht7oxey0l
BAB
0
175
463
2022-04-20T15:13:53Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Bonkora Anonima Babilejo]]
463
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bonkora Anonima Babilejo]]<br />
__STATICREDIRECT__
d94hutaowbufp2rn7uvq795ni7vr480
Bajzua
0
185
499
2022-04-20T20:20:35Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[Bajzuo]]
499
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bajzuo]]
tge4u1oylwd7yv5cjgpmgun0y8niprr
Bajzuaj
0
87
210
2018-12-24T10:03:52Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Bajzuo]]
210
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bajzuo]]
tge4u1oylwd7yv5cjgpmgun0y8niprr
Bajzuo
0
50
96
2018-02-21T12:20:22Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Bajzuo''' (de ĉina ''baizuo'') estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ...'
96
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina ''baizuo'') estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
[[Kategorio:Ĉinismoj]][[kategorio:Soci-politika terminaro]][[Kategorio:Interreta slango]]
dniiip6pryzs8rqqibnrarqpygapzgs
97
96
2018-02-21T13:47:24Z
Captain Corkscrew
31564250
97
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
5ouv155fmfuu0beuy090etbqfg81o5r
124
97
2018-06-26T19:24:10Z
Diemanopdiemaan
31734365
124
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blankula maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
9i8j9wk3f5p3qcszzgjqugqtir1jjpn
205
124
2018-09-10T13:19:11Z
Diemanopdiemaan
31734365
205
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
5ouv155fmfuu0beuy090etbqfg81o5r
286
205
2019-12-31T14:27:04Z
Captain Corkscrew
31564250
286
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
==Sinonimoj en aliaj lingvoj==
Ĉar la fenomeno de '''bajzuoj''' nun estas vaste disvastigita, aparte en t.n. Unua mondo, multaj lingvoj krom la ĉina vorto por ili ankaŭ havas siajn proprajn sinonimojn. Ekzemple, en la angla oni uzas terminon ''SJW'' (mallongigo de ''Social justice warrior'', "militisto por socia ĵusteco") aŭ ''woke'' ("vekiĝinta"). En la germana ankaŭ aperas vorto "Gutmensch" — laŭlitere tio ĉi signifas "bona homo", sed oni uzas ĝin ironie por homoj, kiuj anstataŭ fari ion bonan nur klopodas montri kiom bonaj ili estas.
==Bajzuoj kaj neĝeretoj==
[[Neĝereto]] estas iom simila fenomeno al '''bajzuo''' kaj oni ofte konfuzas ilin pro ilia tre simila influo al la socio, sed esence ĝi estas malsama afero. Per sia agado bajzuo celas montri sin tre bona kaj morala por meriti socian akcepton, dum neĝereto kredas ke [[ŝli]] meritas zorgon kaj respekton defaŭlte, senrigarde de sia defakta agado, nur pro la fakto ke ŝli estas tia unika kaj delikata animo kun tiom kadukaj sentoj. Do, kiam la neĝereto ofendiĝas kaj ploras, la bajzuo agrese kaj moralisme atakas, kaj kiam bajzuo iras al manifestacioj kaj publike preĝas siajn moralojn, neĝereto kaŝas sin en [[sekurspaco]]j kaj postulas defendoj de sia sentemo.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
1bz33acbuz2ranrlgd03jydsy47xyk6
287
286
2019-12-31T14:27:24Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Sinonimoj en aliaj lingvoj */
287
wikitext
text/x-wiki
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
==Sinonimoj en aliaj lingvoj==
Ĉar la fenomeno de '''bajzuoj''' nun estas vaste disvastigita, aparte en t.n. Unua mondo, multaj lingvoj krom la ĉina vorto por ili ankaŭ havas siajn proprajn sinonimojn. Ekzemple, en la angla oni uzas terminon ''SJW'' (mallongigo de ''Social justice warrior'', "militisto por socia ĵusteco") aŭ ''woke'' ("vekiĝinta"). En la germana ankaŭ aperas vorto ''Gutmensch'' — laŭlitere tio ĉi signifas "bona homo", sed oni uzas ĝin ironie por homoj, kiuj anstataŭ fari ion bonan nur klopodas montri kiom bonaj ili estas.
==Bajzuoj kaj neĝeretoj==
[[Neĝereto]] estas iom simila fenomeno al '''bajzuo''' kaj oni ofte konfuzas ilin pro ilia tre simila influo al la socio, sed esence ĝi estas malsama afero. Per sia agado bajzuo celas montri sin tre bona kaj morala por meriti socian akcepton, dum neĝereto kredas ke [[ŝli]] meritas zorgon kaj respekton defaŭlte, senrigarde de sia defakta agado, nur pro la fakto ke ŝli estas tia unika kaj delikata animo kun tiom kadukaj sentoj. Do, kiam la neĝereto ofendiĝas kaj ploras, la bajzuo agrese kaj moralisme atakas, kaj kiam bajzuo iras al manifestacioj kaj publike preĝas siajn moralojn, neĝereto kaŝas sin en [[sekurspaco]]j kaj postulas defendoj de sia sentemo.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
8cfuzd23axvzjy2nk3u7k56g9hh8tpj
394
287
2022-02-23T10:31:53Z
N.T. Mallard
46351532
394
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bajzuo.jpg|thumb|right|300px|Virino en usona protesto kiu iĝis memea imago de "tipa" bajzuo]]
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
==Sinonimoj en aliaj lingvoj==
Ĉar la fenomeno de '''bajzuoj''' nun estas vaste disvastigita, aparte en t.n. Unua mondo, multaj lingvoj krom la ĉina vorto por ili ankaŭ havas siajn proprajn sinonimojn. Ekzemple, en la angla oni uzas terminon ''SJW'' (mallongigo de ''Social justice warrior'', "militisto por socia ĵusteco") aŭ ''woke'' ("vekiĝinta"). En la germana ankaŭ aperas vorto ''Gutmensch'' — laŭlitere tio ĉi signifas "bona homo", sed oni uzas ĝin ironie por homoj, kiuj anstataŭ fari ion bonan nur klopodas montri kiom bonaj ili estas.
==Bajzuoj kaj neĝeretoj==
[[Neĝereto]] estas iom simila fenomeno al '''bajzuo''' kaj oni ofte konfuzas ilin pro ilia tre simila influo al la socio, sed esence ĝi estas malsama afero. Per sia agado bajzuo celas montri sin tre bona kaj morala por meriti socian akcepton, dum neĝereto kredas ke [[ŝli]] meritas zorgon kaj respekton defaŭlte, senrigarde de sia defakta agado, nur pro la fakto ke ŝli estas tia unika kaj delikata animo kun tiom kadukaj sentoj. Do, kiam la neĝereto ofendiĝas kaj ploras, la bajzuo agrese kaj moralisme atakas, kaj kiam bajzuo iras al manifestacioj kaj publike preĝas siajn moralojn, neĝereto kaŝas sin en [[sekurspaco]]j kaj postulas defendoj de sia sentemo.
[[Kategorio:Ĉinismoj]]
[[kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
nbqvo8wutbhpg1djzo79boyihz8gcqt
542
394
2022-12-13T13:24:04Z
N.T. Mallard
46351532
542
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bajzuo.jpg|thumb|right|300px|Virino en usona protesto kiu iĝis memea imago de "tipa" bajzuo]]
'''Bajzuo''' (de ĉina 白左 ''baizuo'', laŭlitere "blanka maldekstra") estas vorto de interneta slango kiu devenas de la ĉina kulturo. Ĝi signifas personon, plej ofte de la eŭropa raso, kiu vorte kontraŭbatas ĉiun veran aŭ ŝajnan genran, rasan kaj socian malegalecon nur por sia propra sento de morala ĝusteco. La vorto aperis en 2010 kaj gajnis apartan popularecon en Germanio pro kulturaj politikoj de Angela Merkel.
La ĉinoj mem uzas tiun vorton ironie kaj rigardas la '''bajzuajn''' eŭropanojn kaj amerikanojn naivaj kaj stultaj. Kaj vere, bajzuoj havas tre nekonsistajn politikajn kaj kulturajn valorojn, ekzemple ili subtenas enmigradon de homoj de tre arĥaaj kaj reprizaliaj kulturoj (ekzemple el islamaj landoj, kie kutimas rasismo, seksismo kaj aliaj ismoj, kontraŭ kiuj ili luktas) kaj kontraŭas ilian asimiliĝon je la nomo de multikulturalismo kaj egaleco. La fakto ke tio ĉi estas evidenta paradokso ne tre ĝenas al ili, ĉar ili vere zorgas nur pri siaj moralaj sentoj kaj ne pri stato de socio, interrilatoj de diversaj kulturoj en ĝi kaj aliaj komplikaj politikaj aferoj.
==Sinonimoj en aliaj lingvoj==
Ĉar la fenomeno de '''bajzuoj''' nun estas vaste disvastigita, aparte en t.n. Unua mondo, multaj lingvoj krom la ĉina vorto por ili ankaŭ havas siajn proprajn sinonimojn. Ekzemple, en la angla oni uzas terminon ''SJW'' (mallongigo de ''Social justice warrior'', "militisto por socia ĵusteco") aŭ ''woke'' ("vekiĝinta"). En la germana ankaŭ aperas vorto ''Gutmensch'' — laŭlitere tio ĉi signifas "bona homo", sed oni uzas ĝin ironie por homoj, kiuj anstataŭ fari ion bonan nur klopodas montri kiom bonaj ili estas.
==Bajzuoj kaj neĝeretoj==
[[Neĝereto]] estas iom simila fenomeno al '''bajzuo''' kaj oni ofte konfuzas ilin pro ilia tre simila influo al la socio, sed esence ĝi estas malsama afero. Per sia agado bajzuo celas montri sin tre bona kaj morala por meriti socian akcepton, dum neĝereto kredas ke [[ŝli]] meritas zorgon kaj respekton defaŭlte, senrigarde de sia defakta agado, nur pro la fakto ke ŝli estas tia unika kaj delikata animo kun tiom kadukaj sentoj. Do, kiam la neĝereto ofendiĝas kaj ploras, la bajzuo agrese kaj moralisme atakas, kaj kiam bajzuo iras al manifestacioj kaj publike preĝas siajn moralojn, neĝereto kaŝas sin en [[sekurspaco]]j kaj postulas defendoj de sia sentemo.
[[Category:Ĉinismoj]]
[[Category:Soci-politika terminaro]]
[[Category:Interreta slango]]
e021te80xblg7lriq4qqouvybmdmqh4
Bakao
0
82
199
2018-08-20T13:17:39Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Bakao''' (de la japana: 馬鹿, ばか, aŭ バカ ''baka'') estas vorto kiu signifas stultulo aŭ kaculo.'
199
wikitext
text/x-wiki
'''Bakao''' (de la japana: 馬鹿, ばか, aŭ バカ ''baka'') estas vorto kiu signifas stultulo aŭ kaculo.
6woxnvqk303f0ss4qo91h09z42m0cxl
246
199
2019-02-10T21:09:45Z
Captain Corkscrew
31564250
246
wikitext
text/x-wiki
'''Bakao''' (de la japana: 馬鹿, ばか, aŭ バカ ''baka'') estas vorto kiu signifas stultulo aŭ kaculo.
[[Kategorio:Animea terminaro]]
2hkycmqcvflkh4v1ibf08ne7i9dwpl5
535
246
2022-06-29T09:29:13Z
N.T. Mallard
46351532
535
wikitext
text/x-wiki
'''Bakao''' (de la japana: 馬鹿, ばか, aŭ バカ ''baka'') estas vorto kiu signifas stultulo aŭ kaculo.
[[Category:Animea terminaro]]
9tnfwi3p0z2obmv5mdy4ucmqqab52zl
Beletra
0
107
254
2019-02-23T11:42:44Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Beletro]]
254
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Beletro]]
ok0lu60ohjxgajm04g3ndlcszauwosy
Beletro
0
108
255
2019-02-23T12:56:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Beletro''' (de la franca ''belles lettres'') estas parto de {{wp|fikcio|fikcia}} literaturo, kiu pli fokusas je bela lingvaĵo kaj emocia kaj amuza rakontomaniero ol je iu ser...'
255
wikitext
text/x-wiki
'''Beletro''' (de la franca ''belles lettres'') estas parto de {{wp|fikcio|fikcia}} literaturo, kiu pli fokusas je bela lingvaĵo kaj emocia kaj amuza rakontomaniero ol je iu serioza mesaĝo. Laŭ difino el Esperanta vikipedio, {{Wp|Beletro}} estas "arta, spirite kaj emocie ambicia literaturo - kontraste al faka kaj scienca literaturo". Iam oni ankaŭ difinas beletron tra ĝia distra kaj amuziga funkcio, tiel ankaŭ kontrastante ĝin al religia, mora aŭ politika fikcio kaj tiel nomata "alta literaturo" kiu estas pura "arto por arto" sen celo amuzigi la leganton.
Inter Esperantaj verkistoj troveblas multaj '''beletristoj''', kiuj por siaj celoj ofte enkondukas interesajn neologismojn en la lingvo. Tiuj neologismoj estas karakteraj je tio, ke ili ne nepre estas necesaj aŭ pli precizaj ol jam ekzistantaj Esperantaj vortoj, ili enkondukiĝas ĉar ili estas simple pli belaj de la vidpunkto de la aŭtoro aŭ pli taŭgaj por transdoni la etoson kaj ideon de [[ŝli]]a rakonto. Tiaj '''beletraj''' neologismoj formas apartan klason de neologismoj, enkondukitaj por pure literaturaj kialoj.
p4s6f6gkvq7j4y4l2wdpt8mebdsbfie
256
255
2019-02-23T12:56:49Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
256
wikitext
text/x-wiki
'''Beletro''' (de la franca ''belles lettres'') estas parto de {{wp|fikcio|fikcia}} literaturo, kiu pli fokusas je bela lingvaĵo kaj emocia kaj amuza rakontomaniero ol je iu serioza mesaĝo. Laŭ difino el Esperanta vikipedio, {{Wp|Beletro}} estas "arta, spirite kaj emocie ambicia literaturo - kontraste al faka kaj scienca literaturo". Iam oni ankaŭ difinas beletron tra ĝia distra kaj amuziga funkcio, tiel ankaŭ kontrastante ĝin al religia, mora aŭ politika fikcio kaj tiel nomata "alta literaturo" kiu estas pura "arto por arto" sen celo amuzigi la leganton.
Inter Esperantaj verkistoj troveblas multaj '''beletristoj''', kiuj por siaj celoj ofte enkondukas interesajn neologismojn en la lingvo. Tiuj neologismoj estas karakteraj je tio, ke ili ne nepre estas necesaj aŭ pli precizaj ol jam ekzistantaj Esperantaj vortoj, ili enkondukiĝas ĉar ili estas simple pli belaj de la vidpunkto de la aŭtoro aŭ pli taŭgaj por transdoni la etoson kaj ideon de [[ŝli]]a rakonto. Tiaj '''beletraj''' neologismoj formas apartan klason de neologismoj, enkondukitaj por pure literaturaj kialoj.
[[Kategorio:Beletraj neologismoj]]
jrqfz4rrq7al3msewlu967k68d1nbtm
538
256
2022-06-29T11:39:13Z
N.T. Mallard
46351532
538
wikitext
text/x-wiki
'''Beletro''' (de la franca ''belles lettres'') estas parto de {{wp|fikcio|fikcia}} literaturo, kiu pli fokusas je bela lingvaĵo kaj emocia kaj amuza rakontomaniero ol je iu serioza mesaĝo. Laŭ difino el Esperanta vikipedio, {{Wp|Beletro}} estas "arta, spirite kaj emocie ambicia literaturo - kontraste al faka kaj scienca literaturo". Iam oni ankaŭ difinas beletron tra ĝia distra kaj amuziga funkcio, tiel ankaŭ kontrastante ĝin al religia, mora aŭ politika fikcio kaj tiel nomata "alta literaturo" kiu estas pura "arto por arto" sen celo amuzigi la leganton.
Inter Esperantaj verkistoj troveblas multaj '''beletristoj''', kiuj por siaj celoj ofte enkondukas interesajn neologismojn en la lingvo. Tiuj neologismoj estas karakteraj je tio, ke ili ne nepre estas necesaj aŭ pli precizaj ol jam ekzistantaj Esperantaj vortoj, ili enkondukiĝas ĉar ili estas simple pli belaj de la vidpunkto de la aŭtoro aŭ pli taŭgaj por transdoni la etoson kaj ideon de [[ŝli]]a rakonto. Tiaj '''beletraj''' neologismoj formas apartan klason de neologismoj, enkondukitaj por pure literaturaj kialoj.
[[Category:Beletraj neologismoj]]
n49wi9rqx21pj7clyclyu9892nc961z
Bepiuo
0
78
183
2018-07-15T21:38:35Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Bepiuo''' (de la Korea: 베프 beh peuh) estas vorto kiu signifas vian plej bona amikon.'
183
wikitext
text/x-wiki
'''Bepiuo''' (de la Korea: 베프 beh peuh) estas vorto kiu signifas vian plej bona amikon.
aah4j2crxdb00scywd9z23c0w6kkqbm
186
183
2018-07-20T17:51:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
186
wikitext
text/x-wiki
'''Bepiuo''' (de la Korea: 베프 beh peuh) estas vorto kiu signifas vian plej bona amikon.
[[Kategorio:Koreismoj]]
t50npd201n7rt4pzp2by5qvr2e5sppu
539
186
2022-06-29T11:40:34Z
N.T. Mallard
46351532
539
wikitext
text/x-wiki
'''Bepiuo''' (de la Korea: 베프 beh peuh) estas koredevena vorto kiu signifas "la plej bona amiko", preskaŭ "frato".
[[Category:Koreismoj]]
15pddwh934vjaklesfqk0p6amnykg4i
Bidlo
0
85
207
2018-12-14T19:34:23Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Bidlo''' (ruse ''быдло'', de pola ''bydło'') estas rusdevena vorto signifanta ĝenerale malsaĝan aŭ maledukitan personon. Ĝi aperis kiel malestima kaj ofte insulta te...'
207
wikitext
text/x-wiki
'''Bidlo''' (ruse ''быдло'', de pola ''bydło'') estas rusdevena vorto signifanta ĝenerale malsaĝan aŭ maledukitan personon. Ĝi aperis kiel malestima kaj ofte insulta termino kiun pli bonkleraj partoj de rusa loĝantaro uzis por la malpli kleraj homoj. Kvankam originale en la rusa ĝi estas nenombra vorto, kvazaŭ iu substanco aŭ amaso, enirante aliajn lingvojn, kaj aparte Esperanton, ĝi iĝis normala singularo: unu '''bidlo''', kelkaj '''bidloj''' ktp.
==Etimologio==
La vorto ''быдло'' eniris la rusan lingvon de la pola ''bydło'', kie ĝi signifas "bruto", "brutaro". Originala signifo de antikva slava vorto ''bydlo'' estas "vivo" are "vivaj necesaĵoj" (la vorto konserviĝis en tiu ĉi signifo en, ekzemple, la ĉeĥa lingvo). Eventuale la signifo ŝanĝiĝis al specife domaj animaloj, kiujn slavaj popoloj bezonis por travivi.
En la rusan la vorto eniris jam tiam, kiam la semantika valoro de bruto jam estis ne tiom "io necesa por vivo" kiom "io stulta, obeema kaj pasiva", kaj, ŝajne, dekomence estis nur uzata por homoj (por animaloj jam ekzistis alia rusa vorto ''скот''). Eventuale en tiu ĉi signifo ĝi ankaŭ aperis en Esperanto, plej verŝajne pro agado de rusaj [[trolo]]j en retaj babilejoj kaj [[telegramo]].
==Uzo==
La [[wiktionary:ru:быдло#Перевод_2|rusa vikivortaro]] listas jenajn eblajn signifoj de vorto ''быдло'':
* Homo, kiu havas malaltan socian statuson [[kaŭ]] faras severan manlaboron
* Pasiva homo, kiu senpense obeas ordonojn kaj ebligas aliajn ekspluati ŝlin
* Malsaĝa, malklera aŭ malafabla homo
* [[Mense malfrua]] homo, oligofrenulo
* En [[rusa prizona ĵargono]]: malliberulo, kiu obeeme laboras kaj sekvas ordonojn de la prizona estraro
* Iu ajn loĝanto de Sovetunio laŭ vidpunkto de elmigrintuloj kaj rusoj vivantaj eksterlande (vidu ankaŭ: [[sovoko]])
El ĉiuj tiuj signifoj la vorto '''bidlo''' povas ankaŭ esti uzata en Esperanto. Tamen ĝia uzo estas kutime asociata kun ruslingvanoj, aparte tiuj de radikalaj politikaj rigardoj, aŭ simple troloj.
cm972qiszvat526h5sglf6klvog24g9
208
207
2018-12-14T20:29:40Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
208
wikitext
text/x-wiki
'''Bidlo''' (ruse ''быдло'', de pola ''bydło'') estas rusdevena vorto signifanta ĝenerale malsaĝan aŭ maledukitan personon. Ĝi aperis kiel malestima kaj ofte insulta termino kiun pli bonkleraj partoj de rusa loĝantaro uzis por la malpli kleraj homoj. Kvankam originale en la rusa ĝi estas nenombra vorto, kvazaŭ iu substanco aŭ amaso, enirante aliajn lingvojn, kaj aparte Esperanton, ĝi iĝis normala singularo: unu '''bidlo''', kelkaj '''bidloj''' ktp.
==Etimologio==
La vorto ''быдло'' eniris la rusan lingvon de la pola ''bydło'', kie ĝi signifas "bruto", "brutaro". Originala signifo de antikva slava vorto ''bydlo'' estas "vivo" are "vivaj necesaĵoj" (la vorto konserviĝis en tiu ĉi signifo en, ekzemple, la ĉeĥa lingvo). Eventuale la signifo ŝanĝiĝis al specife domaj animaloj, kiujn slavaj popoloj bezonis por travivi.
En la rusan la vorto eniris jam tiam, kiam la semantika valoro de bruto jam estis ne tiom "io necesa por vivo" kiom "io stulta, obeema kaj pasiva", kaj, ŝajne, dekomence estis nur uzata por homoj (por animaloj jam ekzistis alia rusa vorto ''скот''). Eventuale en tiu ĉi signifo ĝi ankaŭ aperis en Esperanto, plej verŝajne pro agado de rusaj [[trolo]]j en retaj babilejoj kaj [[telegramo]].
==Uzo==
La [[wiktionary:ru:быдло#Перевод_2|rusa vikivortaro]] listas jenajn eblajn signifoj de vorto ''быдло'':
* Homo, kiu havas malaltan socian statuson [[kaŭ]] faras severan manlaboron
* Pasiva homo, kiu senpense obeas ordonojn kaj ebligas aliajn ekspluati ŝlin
* Malsaĝa, malklera aŭ malafabla homo
* [[Mense malfrua]] homo, oligofrenulo
* En [[rusa prizona ĵargono]]: malliberulo, kiu obeeme laboras kaj sekvas ordonojn de la prizona estraro
* Iu ajn loĝanto de Sovetunio laŭ vidpunkto de elmigrintuloj kaj rusoj vivantaj eksterlande (vidu ankaŭ: [[sovoko]])
El ĉiuj tiuj signifoj la vorto '''bidlo''' povas ankaŭ esti uzata en Esperanto. Tamen ĝia uzo estas kutime asociata kun ruslingvanoj, aparte tiuj de radikalaj politikaj rigardoj, aŭ simple troloj.
[[Kategorio:Rusismoj]]
7rahigwauu1mok67rit8k13twyxrf1a
540
208
2022-06-29T11:41:40Z
N.T. Mallard
46351532
/* Uzo */
540
wikitext
text/x-wiki
'''Bidlo''' (ruse ''быдло'', de pola ''bydło'') estas rusdevena vorto signifanta ĝenerale malsaĝan aŭ maledukitan personon. Ĝi aperis kiel malestima kaj ofte insulta termino kiun pli bonkleraj partoj de rusa loĝantaro uzis por la malpli kleraj homoj. Kvankam originale en la rusa ĝi estas nenombra vorto, kvazaŭ iu substanco aŭ amaso, enirante aliajn lingvojn, kaj aparte Esperanton, ĝi iĝis normala singularo: unu '''bidlo''', kelkaj '''bidloj''' ktp.
==Etimologio==
La vorto ''быдло'' eniris la rusan lingvon de la pola ''bydło'', kie ĝi signifas "bruto", "brutaro". Originala signifo de antikva slava vorto ''bydlo'' estas "vivo" are "vivaj necesaĵoj" (la vorto konserviĝis en tiu ĉi signifo en, ekzemple, la ĉeĥa lingvo). Eventuale la signifo ŝanĝiĝis al specife domaj animaloj, kiujn slavaj popoloj bezonis por travivi.
En la rusan la vorto eniris jam tiam, kiam la semantika valoro de bruto jam estis ne tiom "io necesa por vivo" kiom "io stulta, obeema kaj pasiva", kaj, ŝajne, dekomence estis nur uzata por homoj (por animaloj jam ekzistis alia rusa vorto ''скот''). Eventuale en tiu ĉi signifo ĝi ankaŭ aperis en Esperanto, plej verŝajne pro agado de rusaj [[trolo]]j en retaj babilejoj kaj [[telegramo]].
==Uzo==
La [[wiktionary:ru:быдло#Перевод_2|rusa vikivortaro]] listas jenajn eblajn signifoj de vorto ''быдло'':
* Homo, kiu havas malaltan socian statuson [[kaŭ]] faras severan manlaboron
* Pasiva homo, kiu senpense obeas ordonojn kaj ebligas aliajn ekspluati ŝlin
* Malsaĝa, malklera aŭ malafabla homo
* [[Mense malfrua]] homo, oligofrenulo
* En [[rusa prizona ĵargono]]: malliberulo, kiu obeeme laboras kaj sekvas ordonojn de la prizona estraro
* Iu ajn loĝanto de Sovetunio laŭ vidpunkto de elmigrintuloj kaj rusoj vivantaj eksterlande (vidu ankaŭ: [[sovoko]])
El ĉiuj tiuj signifoj la vorto '''bidlo''' povas ankaŭ esti uzata en Esperanto. Tamen ĝia uzo estas kutime asociata kun ruslingvanoj, aparte tiuj de radikalaj politikaj rigardoj, aŭ simple troloj.
[[Category:Rusismoj]]
n8ad0zuonfe1hfk7v5gz5dnz1aih9yi
Bonkora Anonima Babilejo
0
179
473
2022-04-20T15:37:58Z
89.234.186.82
Created page with "'''[https://t.me/bonkoraanonimababilejo Bonkora Anonima Babilejo]''', aù mallongige '''AEB''' estas dua plej fama [[telegrama anonima babilejo]]. Ghi estis kreita de Parol..."
473
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/bonkoraanonimababilejo Bonkora Anonima Babilejo]''', aù mallongige '''AEB''' estas dua plej fama [[telegrama anonima babilejo]]. Ghi estis kreita de [[Paroliĝema Francisko|Paroliĝema]] post, ke li taksis [[AEB]] tro malbonan pro pornajho, chikanado, ktp. kvankam tia loko estis utila por li por forkuri cenzuron. Do [[BAB]] same estas kiel [[AEB]] sed malpli perforteca, sovagha, sen pornajho kaj chikanado, sed kun tamen multan troladon.
hj1ffp0n8rkslt8rc0rw19qlv0j1lwx
474
473
2022-04-20T15:38:40Z
89.234.186.82
474
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/bonkoraanonimababilejo Bonkora Anonima Babilejo]''', aù mallongige '''AEB''' estas dua plej fama [[telegrama anonima babilejo]]. Ghi estis kreita de [[Paroliĝema Francisko|Paroliĝema]] post, ke li taksis [[AEB]] tro malbonan pro pornajho, chikanado, ktp. kvankam tia loko estis utila por li por forkuri cenzuron. Do [[BAB]] same estas kiel [[AEB]] sed malpli perforteca, sovagha, sen pornajho kaj chikanado, sed kun tamen multan troladon. Ekzemple, ghi tipe estas la chefa ejo, kie okazas [[talpo|talpakuzoj]]. Tial ghia kanalbildo estas talpo.
m9fschv3vonqbw9luouc4f35hmicdcf
475
474
2022-04-20T15:38:53Z
89.234.186.82
475
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/bonkoraanonimababilejo Bonkora Anonima Babilejo]''', aù mallongige '''BAB''' estas dua plej fama [[telegrama anonima babilejo]]. Ghi estis kreita de [[Paroliĝema Francisko|Paroliĝema]] post, ke li taksis [[AEB]] tro malbonan pro pornajho, chikanado, ktp. kvankam tia loko estis utila por li por forkuri cenzuron. Do [[BAB]] same estas kiel [[AEB]] sed malpli perforteca, sovagha, sen pornajho kaj chikanado, sed kun tamen multan troladon. Ekzemple, ghi tipe estas la chefa ejo, kie okazas [[talpo|talpakuzoj]]. Tial ghia kanalbildo estas talpo.
azkvg5y0idg4orbwu84pkbfyszsww0k
476
475
2022-04-20T15:39:32Z
89.234.186.82
Adding categories
476
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/bonkoraanonimababilejo Bonkora Anonima Babilejo]''', aù mallongige '''BAB''' estas dua plej fama [[telegrama anonima babilejo]]. Ghi estis kreita de [[Paroliĝema Francisko|Paroliĝema]] post, ke li taksis [[AEB]] tro malbonan pro pornajho, chikanado, ktp. kvankam tia loko estis utila por li por forkuri cenzuron. Do [[BAB]] same estas kiel [[AEB]] sed malpli perforteca, sovagha, sen pornajho kaj chikanado, sed kun tamen multan troladon. Ekzemple, ghi tipe estas la chefa ejo, kie okazas [[talpo|talpakuzoj]]. Tial ghia kanalbildo estas talpo.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Paroliĝema Francisko]]
[[Category:Interreta kulturo]]
5g03lg2bhf525haafgb2y3iti3is3vk
Bufo
0
69
153
2018-07-07T09:17:38Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Bufo''' (de la Afrikansa ''Boef'') estas ludema aŭ infana vorto por kriminalo.'
153
wikitext
text/x-wiki
'''Bufo''' (de la Afrikansa ''Boef'') estas ludema aŭ infana vorto por kriminalo.
44f2n9cgmyolwmguenhzl8zsqlb59u1
154
153
2018-07-07T09:17:55Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
154
wikitext
text/x-wiki
'''Bufo''' (de la Afrikansa ''Boef'') estas ludema aŭ infana vorto por kriminalo.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
5b67r23hbsxk9hl5bazde6uqo5o54yo
187
154
2018-07-20T18:05:38Z
Captain Corkscrew
31564250
187
wikitext
text/x-wiki
'''Bufo''' (de la Afrikansa ''Boef'') estas ludema aŭ infana vorto por krimulo.
En biologio {{wp|bufo}} (latine ''Bufo Spp.'') estas genro de senvostaj amfibioj kun dika, seka haŭto kaj bulbeca korpo, kiu ne saltas, kiel {{wp|rano}}, sed nur naĝas aŭ grimpas. Tamen, verŝajne pro malbela kaj ege neheroa aspekto de tiu ĉi besto, ĝia nomo en multaj lingvoj povas ankaŭ signifi krimulon. Ekzemple, ''toad'', la angla vorto por bufo, ankaŭ slange signifas lokan mafian estron aŭ vendejiston kiu aĉetas kaj revendas ŝtelitajn aĵojn.
Eble parte pro tiu ĉi signifo, en komiksoj pri ''X-men'' de kompanio [[Marvel]] ekzistas rolulo kun nomo "The Toad" — krimulo kiu servas al ĉefmaliculo "Magneto". Li tamen pli signifas al rano ol bufo, ĉar lia plej potenca forto estas saltado.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
tvj6w4k1wjfzhh7pp631a1zairq1tnf
Bumero
0
116
279
2019-12-28T13:28:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Bumero''' (de la angla ''boomer'') estas termino de moderna interreta slango signifanta en ĝenerala senco oldulon. Originale en la angla la vorto ''boomer'' signifis aparta...'
279
wikitext
text/x-wiki
'''Bumero''' (de la angla ''boomer'') estas termino de moderna interreta slango signifanta en ĝenerala senco oldulon.
Originale en la angla la vorto ''boomer'' signifis apartan demografian kategorion: homojn (striktasence nur usonanojn kaj uesteŭropanojn) kiuj naskiĝis inter jaroj 1946 kaj 1964, kiam en Usono kaj Uesta Eŭropo okazis tiel nomata "Beba haŭso" (angle ''Baby boom''). En tiu ĉi periodo post la {{wp|Dua mondmilito}}, kaj antaŭ kaj dum la {{wp|Vjetnama milito|milito en Vjetnamio}} la loĝantaro de la "Unua mondo" atingis materian kaj financan stabilon. Homoj tie ne plu malsatis kaj ne plu mankis materiajn ecojn, havis tre altajn salajrojn relative al prezo de vivo kaj povis facile pagi por medikaj kaj kuracaj servoj. Do ili povis naski [[na]] tiom da beboj kiom ili volis sen timo ke la infanoj ne travivos pro malsano aŭ malsato. Samtempe, ankoraŭ ne ekzistis en kulturo ideoj ke oni konscie limigu grandon de sia idaro por eviti troigon de loĝantaro aŭ pro iuj aliaj personaj, ideologiaj aŭ ekologiaj konsideroj (tiaj ideoj amase aperis nur en la generacioj, naskitaj en la 1970-aj aŭ 1980-aj jaroj). Rezulte, naskiĝkvanto de la '''bumera''' generacio estis multe pli granda ol tiu de antaŭa aŭ posta generacio, tiel aperigante la terminon "Beba haŭso".
La vorto ''boomer'' renaskiĝis en interreta kulturo kaj eniris aliajn lingvojn krom la angla post apero de [[memeo]] "OK Boomer" en anglalingva interreto. Tiu ĉi frazo (laŭlitere '''"Bone, bumero"''') estas uzata kiel malafabla forsendigo por pli maljuna kunparolanto. Ĝi transdonas mesaĝon "vi estas olda, do viaj pensoj kaj ideoj estas malnovaj, eksmodaj kaj ne plu validaj, kaj via opinio ne gravas, do mi diru al vi 'bone' kaj ignoru ĉiuj viaj oldulaj babilaĉoj". Oni uzas tiun ĉi frazon ne nur por homoj de '''bumera''' generacio, sed por ĉiu ajn pli olda homo kiun oni volas silentigi. Sekve, la vorto '''bumero''' mem ekuziĝis, aparte en Esperanto, en la senco de "maljunulo", "olda furzulo", senutila olda homo kun oldaj pensoj, kaj la adjektivon '''bumera''' oni uzas por marki aferojn, precipe pensojn kaj ideojn, kiujn oni trovas malnovaj kaj eksdatigitaj.
Iam krom vorto '''bumero''' oni uzas ankaŭ vorton '''zumero''' (de angla ''zoomer''). La vorto ''zoomer'' en la angla signifas membron de ''"Generation Z"'', la generacio de homoj naskitaj post la mez-1990-aj jaroj. Tamen, same kiel kun la vorto '''bumero''', '''zumero''' oni nomas ne nepre membrojn de aparta generacio, sed simple pli junan homon kiu supozeble ankoraŭ ne havas necesan sperton aŭ scion por adekvate pridiskuti la aferon pri kiu temas, kaj '''zumeraj''' nomiĝas ideoj kaj opinioj, kiuj tro naivas kaj supozeble montras mankon de scio pri reala vivo. Plej ofte en konflikto de generacioj nur vortoj '''bumero''' kaj '''zumero''' uziĝas, kvankam inter ''"Baby boom"'' kaj ''"Generation Z"'' estis almenaŭ du aliaj distingaj generacioj: ''"Generation X"'' (''iksuloj'') kaj ''"Millenials"'' (''[[mileniuloj]]''). [[Mileniulo]]j havas siajn proprajn memeojn kaj diskurson, pli rilatan al politikaj kaj sociaj problemoj ol al generacia konflikto.
2k63zfexscj5uqs2mxfkcrw07u6zfz2
280
279
2019-12-28T13:28:40Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
280
wikitext
text/x-wiki
'''Bumero''' (de la angla ''boomer'') estas termino de moderna interreta slango signifanta en ĝenerala senco oldulon.
Originale en la angla la vorto ''boomer'' signifis apartan demografian kategorion: homojn (striktasence nur usonanojn kaj uesteŭropanojn) kiuj naskiĝis inter jaroj 1946 kaj 1964, kiam en Usono kaj Uesta Eŭropo okazis tiel nomata "Beba haŭso" (angle ''Baby boom''). En tiu ĉi periodo post la {{wp|Dua mondmilito}}, kaj antaŭ kaj dum la {{wp|Vjetnama milito|milito en Vjetnamio}} la loĝantaro de la "Unua mondo" atingis materian kaj financan stabilon. Homoj tie ne plu malsatis kaj ne plu mankis materiajn ecojn, havis tre altajn salajrojn relative al prezo de vivo kaj povis facile pagi por medikaj kaj kuracaj servoj. Do ili povis naski [[na]] tiom da beboj kiom ili volis sen timo ke la infanoj ne travivos pro malsano aŭ malsato. Samtempe, ankoraŭ ne ekzistis en kulturo ideoj ke oni konscie limigu grandon de sia idaro por eviti troigon de loĝantaro aŭ pro iuj aliaj personaj, ideologiaj aŭ ekologiaj konsideroj (tiaj ideoj amase aperis nur en la generacioj, naskitaj en la 1970-aj aŭ 1980-aj jaroj). Rezulte, naskiĝkvanto de la '''bumera''' generacio estis multe pli granda ol tiu de antaŭa aŭ posta generacio, tiel aperigante la terminon "Beba haŭso".
La vorto ''boomer'' renaskiĝis en interreta kulturo kaj eniris aliajn lingvojn krom la angla post apero de [[memeo]] "OK Boomer" en anglalingva interreto. Tiu ĉi frazo (laŭlitere '''"Bone, bumero"''') estas uzata kiel malafabla forsendigo por pli maljuna kunparolanto. Ĝi transdonas mesaĝon "vi estas olda, do viaj pensoj kaj ideoj estas malnovaj, eksmodaj kaj ne plu validaj, kaj via opinio ne gravas, do mi diru al vi 'bone' kaj ignoru ĉiuj viaj oldulaj babilaĉoj". Oni uzas tiun ĉi frazon ne nur por homoj de '''bumera''' generacio, sed por ĉiu ajn pli olda homo kiun oni volas silentigi. Sekve, la vorto '''bumero''' mem ekuziĝis, aparte en Esperanto, en la senco de "maljunulo", "olda furzulo", senutila olda homo kun oldaj pensoj, kaj la adjektivon '''bumera''' oni uzas por marki aferojn, precipe pensojn kaj ideojn, kiujn oni trovas malnovaj kaj eksdatigitaj.
Iam krom vorto '''bumero''' oni uzas ankaŭ vorton '''zumero''' (de angla ''zoomer''). La vorto ''zoomer'' en la angla signifas membron de ''"Generation Z"'', la generacio de homoj naskitaj post la mez-1990-aj jaroj. Tamen, same kiel kun la vorto '''bumero''', '''zumero''' oni nomas ne nepre membrojn de aparta generacio, sed simple pli junan homon kiu supozeble ankoraŭ ne havas necesan sperton aŭ scion por adekvate pridiskuti la aferon pri kiu temas, kaj '''zumeraj''' nomiĝas ideoj kaj opinioj, kiuj tro naivas kaj supozeble montras mankon de scio pri reala vivo. Plej ofte en konflikto de generacioj nur vortoj '''bumero''' kaj '''zumero''' uziĝas, kvankam inter ''"Baby boom"'' kaj ''"Generation Z"'' estis almenaŭ du aliaj distingaj generacioj: ''"Generation X"'' (''iksuloj'') kaj ''"Millenials"'' (''[[mileniuloj]]''). [[Mileniulo]]j havas siajn proprajn memeojn kaj diskurson, pli rilatan al politikaj kaj sociaj problemoj ol al generacia konflikto.
[[Kategorio:Interreta slango]]
[[Kategorio:Memeoj]]
[[Kategorio:Anglismoj]]
guy4tsvaee0g4vdov54tcyvhzp7hcz9
283
280
2019-12-28T13:50:17Z
Captain Corkscrew
31564250
283
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:US Birth Rate 1909-2008.svg|thumb|right|Naskiĝkvanto en Usono inter jaroj 1909 kaj 2008, en naskoj po 1000 civitanoj. La bumera generacio estas markita ruĝe. Oni povas vidi, ke nur en la komenco de la 20-a jarcento naskiĝkvanto estis pli granda ol dum "Baby Boom", sed tiam ankaŭ la infana mortracio estis pli granda.]]
'''Bumero''' (de la angla ''boomer'') estas termino de moderna interreta slango signifanta en ĝenerala senco oldulon.
Originale en la angla la vorto ''boomer'' signifis apartan demografian kategorion: homojn (striktasence nur usonanojn kaj uesteŭropanojn) kiuj naskiĝis inter jaroj 1946 kaj 1964, kiam en Usono kaj Uesta Eŭropo okazis tiel nomata "Beba haŭso" (angle ''Baby boom''). En tiu ĉi periodo post la {{wp|Dua mondmilito}}, kaj antaŭ kaj dum la {{wp|Vjetnama milito|milito en Vjetnamio}} la loĝantaro de la "Unua mondo" atingis materian kaj financan stabilon. Homoj tie ne plu malsatis kaj ne plu mankis materiajn ecojn, havis tre altajn salajrojn relative al prezo de vivo kaj povis facile pagi por medikaj kaj kuracaj servoj. Do ili povis naski [[na]] tiom da beboj kiom ili volis sen timo ke la infanoj ne travivos pro malsano aŭ malsato. Samtempe, ankoraŭ ne ekzistis en kulturo ideoj ke oni konscie limigu grandon de sia idaro por eviti troigon de loĝantaro aŭ pro iuj aliaj personaj, ideologiaj aŭ ekologiaj konsideroj (tiaj ideoj amase aperis nur en la generacioj, naskitaj en la 1970-aj aŭ 1980-aj jaroj). Rezulte, naskiĝkvanto de la '''bumera''' generacio estis multe pli granda ol tiu de antaŭa aŭ posta generacio, tiel aperigante la terminon "Beba haŭso".
[[Dosiero:Ok-Boomer-T.jpg|thumb|right|T-ĉemizo kun "OK Boomer"-memeo. Tie ĉi la frazo "Bone, bumero" estas sekvata per minuskula aldonaĵo "Havu teruran tagon".]]
La vorto ''boomer'' renaskiĝis en interreta kulturo kaj eniris aliajn lingvojn krom la angla post apero de [[memeo]] "OK Boomer" en anglalingva interreto. Tiu ĉi frazo (laŭlitere '''"Bone, bumero"''') estas uzata kiel malafabla forsendigo por pli maljuna kunparolanto. Ĝi transdonas mesaĝon "vi estas olda, do viaj pensoj kaj ideoj estas malnovaj, eksmodaj kaj ne plu validaj, kaj via opinio ne gravas, do mi diru al vi 'bone' kaj ignoru ĉiuj viaj oldulaj babilaĉoj". Oni uzas tiun ĉi frazon ne nur por homoj de '''bumera''' generacio, sed por ĉiu ajn pli olda homo kiun oni volas silentigi. Sekve, la vorto '''bumero''' mem ekuziĝis, aparte en Esperanto, en la senco de "maljunulo", "olda furzulo", senutila olda homo kun oldaj pensoj, kaj la adjektivon '''bumera''' oni uzas por marki aferojn, precipe pensojn kaj ideojn, kiujn oni trovas malnovaj kaj eksdatigitaj.
Iam krom vorto '''bumero''' oni uzas ankaŭ vorton '''zumero''' (de angla ''zoomer''). La vorto ''zoomer'' en la angla signifas membron de ''"Generation Z"'', la generacio de homoj naskitaj post la mez-1990-aj jaroj. Tamen, same kiel kun la vorto '''bumero''', '''zumero''' oni nomas ne nepre membrojn de aparta generacio, sed simple pli junan homon kiu supozeble ankoraŭ ne havas necesan sperton aŭ scion por adekvate pridiskuti la aferon pri kiu temas, kaj '''zumeraj''' nomiĝas ideoj kaj opinioj, kiuj tro naivas kaj supozeble montras mankon de scio pri reala vivo. Plej ofte en konflikto de generacioj nur vortoj '''bumero''' kaj '''zumero''' uziĝas, kvankam inter ''"Baby boom"'' kaj ''"Generation Z"'' estis almenaŭ du aliaj distingaj generacioj: ''"Generation X"'' (''iksuloj'') kaj ''"Millenials"'' (''[[mileniuloj]]''). [[Mileniulo]]j havas siajn proprajn memeojn kaj diskurson, pli rilatan al politikaj kaj sociaj problemoj ol al generacia konflikto.
[[Kategorio:Interreta slango]]
[[Kategorio:Memeoj]]
[[Kategorio:Anglismoj]]
7zpjicntq09njud1yptpwn1c7ipjbb2
328
283
2020-07-30T01:18:16Z
N.T. Mallard
46351532
328
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:US Birth Rate 1909-2008.svg|thumb|right|Naskiĝkvanto en Usono inter jaroj 1909 kaj 2008, en naskoj po 1000 civitanoj. La bumera generacio estas markita ruĝe. Oni povas vidi, ke nur en la komenco de la 20-a jarcento naskiĝkvanto estis pli granda ol dum "Baby Boom", sed tiam ankaŭ la infana mortracio estis pli granda.]]
'''Bumero''' (de la angla ''boomer'') estas termino de moderna interreta slango signifanta en ĝenerala senco oldulon.
Originale en la angla la vorto ''boomer'' signifis apartan demografian kategorion: homojn (striktasence nur usonanojn kaj uesteŭropanojn) kiuj naskiĝis inter jaroj 1946 kaj 1964, kiam en Usono kaj Uesta Eŭropo okazis tiel nomata "Beba haŭso" (angle ''Baby boom''). En tiu ĉi periodo post la {{wp|Dua mondmilito}}, kaj antaŭ kaj dum la {{wp|Vjetnama milito|milito en Vjetnamio}} la loĝantaro de la "Unua mondo" atingis materian kaj financan stabilon. Homoj tie ne plu malsatis kaj ne plu mankis materiajn ecojn, havis tre altajn salajrojn relative al prezo de vivo kaj povis facile pagi por medikaj kaj kuracaj servoj. Do ili povis naski [[na]] tiom da beboj kiom ili volis sen timo ke la infanoj ne travivos pro malsano aŭ malsato. Samtempe, ankoraŭ ne ekzistis en kulturo ideoj ke oni konscie limigu grandon de sia idaro por eviti troigon de loĝantaro aŭ pro iuj aliaj personaj, ideologiaj aŭ ekologiaj konsideroj (tiaj ideoj amase aperis nur en la generacioj, naskitaj en la 1970-aj aŭ 1980-aj jaroj). Rezulte, naskiĝkvanto de la '''bumera''' generacio estis multe pli granda ol tiu de antaŭa aŭ posta generacio, tiel aperigante la terminon "Beba haŭso".
[[Dosiero:Ok-Boomer-T.jpg|thumb|right|T-ĉemizo kun "OK Boomer"-memeo. Tie ĉi la frazo "Bone, bumero" estas sekvata per minuskula aldonaĵo "Havu teruran tagon".]]
La vorto ''boomer'' renaskiĝis en interreta kulturo kaj eniris aliajn lingvojn krom la angla post apero de [[memeo]] "OK Boomer" en anglalingva interreto. Tiu ĉi frazo (laŭlitere '''"Bone, bumero"''') estas uzata kiel malafabla forsendigo por pli maljuna kunparolanto. Ĝi transdonas mesaĝon "vi estas olda, do viaj pensoj kaj ideoj estas malnovaj, eksmodaj kaj ne plu validaj, kaj via opinio ne gravas, do mi diru al vi 'bone' kaj ignoru ĉiuj viaj oldulaj babilaĉoj". Oni uzas tiun ĉi frazon ne nur por homoj de '''bumera''' generacio, sed por ĉiu ajn pli olda homo kiun oni volas silentigi. Sekve, la vorto '''bumero''' mem ekuziĝis, aparte en Esperanto, en la senco de "maljunulo", "olda furzulo", senutila olda homo kun oldaj pensoj, kaj la adjektivon '''bumera''' oni uzas por marki aferojn, precipe pensojn kaj ideojn, kiujn oni trovas malnovaj kaj eksdatigitaj.
==Zumeroj==
Iam krom vorto '''bumero''' oni uzas ankaŭ vorton '''zumero''' (de angla ''zoomer''). La vorto ''zoomer'' en la angla signifas membron de ''"Generation Z"'', la generacio de homoj naskitaj post la mez-1990-aj jaroj. Tamen, same kiel kun la vorto '''bumero''', '''zumero''' oni nomas ne nepre membrojn de aparta generacio, sed simple pli junan homon kiu supozeble ankoraŭ ne havas necesan sperton aŭ scion por adekvate pridiskuti la aferon pri kiu temas, kaj '''zumeraj''' nomiĝas ideoj kaj opinioj, kiuj tro naivas kaj supozeble montras mankon de scio pri reala vivo. Plej ofte en konflikto de generacioj nur vortoj '''bumero''' kaj '''zumero''' uziĝas, kvankam inter ''"Baby boom"'' kaj ''"Generation Z"'' estis almenaŭ du aliaj distingaj generacioj: ''"Generation X"'' (''iksuloj'') kaj ''"Millenials"'' (''[[mileniuloj]]''). [[Mileniulo]]j havas siajn proprajn memeojn kaj diskurson, pli rilatan al politikaj kaj sociaj problemoj ol al generacia konflikto.
[[Kategorio:Interreta slango]]
[[Kategorio:Memeoj]]
[[Kategorio:Anglismoj]]
j4lwev0pnw0rxv5gjmpcx14pi0drd7p
Cabo
0
119
288
2020-01-02T21:53:34Z
83.39.153.32
nova artikolo
288
wikitext
text/x-wiki
'''Cabo '''estas mallongigo de ''cisgenra aliseksema blankuliĉo''. Ĉi tiu vorto kreiĝis kaj populariĝis en la [[Telegramo|Telegrama]] kanalo [[Anonima Esperanta Babilado]] en 2019, precipe por priparoli la tipaj privilegiitaj blankaj viroj, kiuj kontraŭas socian justecon kaj [[bajzuo|bajzuojn]].
9g38c1bp3gj73wchckx11omnb0ijrb7
289
288
2020-01-02T21:55:52Z
83.39.153.32
289
wikitext
text/x-wiki
'''Cabo '''estas mallongigo de ''cisgenra aliseksema blankuliĉo''. Ĉi tiu vorto kreiĝis kaj populariĝis en la [[Telegramo|Telegrama]] kanalo [[Anonima Esperanta Babilado]] en 2019, precipe por priparoli la tipajn privilegiitajn blankajn virojn, kiuj kontraŭas socian justecon kaj [[bajzuo|bajzuojn]].
8vg1e68ayzuame8y6k9jc8zxcd1cdfl
290
289
2020-01-02T21:59:31Z
Captain Corkscrew
31564250
290
wikitext
text/x-wiki
'''Cabo '''estas mallongigo de ''cisgenra aliseksema blankuliĉo''. Ĉi tiu vorto kreiĝis kaj populariĝis en la [[Telegramo|Telegrama]] kanalo [[Anonima Esperanta Babilado]] en 2019, precipe por priparoli la tipajn "privilegiitajn" blankajn virojn, kiuj kontraŭas socian justecon kaj [[bajzuo|bajzuojn]].
Ĉar la bajzuoj opinias ke '''caboj''' estas malbonaj (laŭ iuj politike maldekstraj ideologioj ili estas la radiko de ĉiu malico en la mondo), kaj anonimaj [[trolo]]j ofte imitas maldekstran ideologion ironie aŭ sarkasme, la vorto pli ofte ol ne aperas en formo '''cabaĉo''' aŭ '''ficabo'''.
kjn25nzolrno1splhjz1m89860v7xei
Cijismo
0
193
555
2024-07-15T10:27:48Z
91.154.167.195
Created page with "'''Cijismo''' estas hazarda nomo de reformpropono en Esperanto, kiu proponas ordigi laj reguligi sistemon de pronomoj en Esperanto. Por la proponantoj de tiu ĉi reformo la pluraligo de Esperantaj pronomoj ŝajnas nelogika kaj ĥaosa. Vere, ne estas iu logiko en tiu ĉi sistemo: {| class="article-table" ! Singularo !! Pluralo |- | Mi || Ni |- | Vi || Vi |- | Li/ŝi || Ili |"
555
wikitext
text/x-wiki
'''Cijismo''' estas hazarda nomo de reformpropono en Esperanto, kiu proponas ordigi laj reguligi sistemon de pronomoj en Esperanto. Por la proponantoj de tiu ĉi reformo la pluraligo de Esperantaj pronomoj ŝajnas nelogika kaj ĥaosa. Vere, ne estas iu logiko en tiu ĉi sistemo:
{| class="article-table"
! Singularo !! Pluralo
|-
| Mi || Ni
|-
| Vi || Vi
|-
| Li/ŝi || Ili
|
tjf9ygjq5mkx0zsmdtz99svlrnjssiz
556
555
2024-07-15T11:53:58Z
N.T. Mallard
46351532
556
wikitext
text/x-wiki
'''Cijismo''' estas hazarda nomo de reformpropono en Esperanto, kiu proponas ordigi laj reguligi sistemon de pronomoj en Esperanto.
Oni ankoraŭ renkontis neniun kiu vere nomas ĝin tiel, sed la nomo estas sufiĉe trafa.
Por la proponantoj de tiu ĉi reformo la pluraligo de Esperantaj pronomoj ŝajnas nelogika kaj ĥaosa. Vere, ne estas iu logiko en tiu ĉi sistemo:
{| class="article-table"
! Singularo !! Pluralo
|-
| Mi || Ni
|-
| Vi || Vi
|-
| Li/ŝi/ĝi || Ili
|}
La sistemo de pronomoj en Esperanto dekomence mimikas tiun de naturaj lingvoj kaj heredas iliajn problemojn. Ĝi estis akceptebla en komenco de disvolvo de la lingvo, sed poste pro diversaj socikulturaj kaj politikaj kialoj aldoniĝis novaj pronomoj, interalie [[ci]], [[ri]], [[ŝli]] kaj aliaj, kaj estas neklare kiel pluraligi ilin.
La propono de "cijistoj" baziĝas je punktoj 2 kaj 3 de la gramatika sekcio de [https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/index.html la Fundamento], kiuj temas laŭorde pri substantivoj kaj adjektivoj. La pluralo kaj de substantivoj, kaj de adjektivoj, estas formata per aldono de finaĵo -j. Kial do ne apliki la saman logikon al pronomoj? Pronomo ja estas simple mallonga vorto kiu anstataŭigas substantivon, kaj ĝiaj fleksioj kutime en naturaj lingvoj reflektas tiujn de substantivo. Ankaŭ en Esperanto akuzativo de pronomo formiĝas same kiel en substantivoj: per aldono de finaĵo -n. Kial ne estas same kun pluralo? Do, cijistoj proponas simpligi la pluraligon:
* mi → mij
* ci → cij
* vi → vij
* ĝi → ĝij
* li → lij
* ŝi → ŝij
* ri → rij
* ŝli → ŝlij
kaj tiel plu kun ĉiu ajn pronomo, kiun oni povos iam elpensi.
6a2x1x1slx8hj3h144y13z4qfyn1jqw
557
556
2024-07-15T11:54:22Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
557
wikitext
text/x-wiki
'''Cijismo''' estas hazarda nomo de reformpropono en Esperanto, kiu proponas ordigi laj reguligi sistemon de pronomoj en Esperanto.
Oni ankoraŭ renkontis neniun kiu vere nomas ĝin tiel, sed la nomo estas sufiĉe trafa.
Por la proponantoj de tiu ĉi reformo la pluraligo de Esperantaj pronomoj ŝajnas nelogika kaj ĥaosa. Vere, ne estas iu logiko en tiu ĉi sistemo:
{| class="article-table"
! Singularo !! Pluralo
|-
| Mi || Ni
|-
| Vi || Vi
|-
| Li/ŝi/ĝi || Ili
|}
La sistemo de pronomoj en Esperanto dekomence mimikas tiun de naturaj lingvoj kaj heredas iliajn problemojn. Ĝi estis akceptebla en komenco de disvolvo de la lingvo, sed poste pro diversaj socikulturaj kaj politikaj kialoj aldoniĝis novaj pronomoj, interalie [[ci]], [[ri]], [[ŝli]] kaj aliaj, kaj estas neklare kiel pluraligi ilin.
La propono de "cijistoj" baziĝas je punktoj 2 kaj 3 de la gramatika sekcio de [https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/index.html la Fundamento], kiuj temas laŭorde pri substantivoj kaj adjektivoj. La pluralo kaj de substantivoj, kaj de adjektivoj, estas formata per aldono de finaĵo -j. Kial do ne apliki la saman logikon al pronomoj? Pronomo ja estas simple mallonga vorto kiu anstataŭigas substantivon, kaj ĝiaj fleksioj kutime en naturaj lingvoj reflektas tiujn de substantivo. Ankaŭ en Esperanto akuzativo de pronomo formiĝas same kiel en substantivoj: per aldono de finaĵo -n. Kial ne estas same kun pluralo? Do, cijistoj proponas simpligi la pluraligon:
* mi → mij
* ci → cij
* vi → vij
* ĝi → ĝij
* li → lij
* ŝi → ŝij
* ri → rij
* ŝli → ŝlij
kaj tiel plu kun ĉiu ajn pronomo, kiun oni povos iam elpensi.
[[Category:Reformoj]]
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
f46jqaa74pwjnyieifni6z6f160qm1l
558
557
2024-07-15T12:26:29Z
N.T. Mallard
46351532
558
wikitext
text/x-wiki
'''Cijismo''' estas hazarda nomo de reformpropono en Esperanto, kiu proponas ordigi laj reguligi sistemon de pronomoj en Esperanto.
Oni ankoraŭ renkontis neniun kiu vere nomas ĝin tiel, sed la nomo estas sufiĉe trafa.
Por la proponantoj de tiu ĉi reformo la pluraligo de Esperantaj pronomoj ŝajnas nelogika kaj ĥaosa. Vere, ne estas iu logiko en tiu ĉi sistemo:
{| class="article-table"
! Singularo !! Pluralo
|-
| Mi || Ni
|-
| Vi || Vi
|-
| Li/ŝi/ĝi || Ili
|}
La sistemo de pronomoj en Esperanto dekomence mimikas tiun de naturaj lingvoj kaj heredas iliajn problemojn. Ĝi estis akceptebla en komenco de disvolvo de la lingvo, sed poste pro diversaj socikulturaj kaj politikaj kialoj aldoniĝis novaj pronomoj, interalie [[ci]], [[ri]], [[ŝli]] kaj aliaj, kaj estas neklare kiel pluraligi ilin.
La propono de "cijistoj" baziĝas je punktoj 2 kaj 3 de la gramatika sekcio de [https://www.akademio-de-esperanto.org/fundamento/index.html la Fundamento], kiuj temas laŭorde pri substantivoj kaj adjektivoj. La pluralo kaj de substantivoj, kaj de adjektivoj, estas formata per aldono de finaĵo -j. Kial do ne apliki la saman logikon al pronomoj? Pronomo ja estas simple mallonga vorto kiu anstataŭigas substantivon, kaj ĝiaj fleksioj kutime en naturaj lingvoj reflektas tiujn de substantivo. Ankaŭ en Esperanto akuzativo de pronomo formiĝas same kiel en substantivoj: per aldono de finaĵo -n. Kial ne estas same kun pluralo? Do, cijistoj proponas simpligi la pluraligon:
* mi → mij
* ci → cij
* vi → vij
* ĝi → ĝij
* li → lij
* ŝi → ŝij
* ri → rij
* ŝli → ŝlij
kaj tiel plu kun ĉiu ajn pronomo, kiun oni povos iam elpensi.
Iuj cijistoj, tamen, proponas konservi pronomon ni por distingi la okazojn kiam la parolanto inkludas la alparolaton en la grupon, por kiu ŝli parolas. Tio estas, "mij" == "mi kaj aliaj homoj, por kiuj mi parolas", kaj "ni" == "mi kaj vi, al kiu mi parolas". Manko de tiu ĉi distingo en la lingvo ebligas manipulacion kaj demagogion.
Krome, iuj cijistoj konservis ankaŭ pronomon ili por "lij kaj ŝij", alivorte grupo de personoj de malsamaj genroj.
[[Category:Reformoj]]
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
6x035hw1o2eslfpoa0175ink35dc1zf
Doksi
0
187
514
2022-05-10T21:03:15Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Dokso''' (el angla ''doxx'') estas ago de eltrovo kaj publikigo de ies privataj informoj kiel reala (pasporta) nomo, vivloko, adreso, veraj vivaj fotoj ktp. Plej kutime en..."
514
wikitext
text/x-wiki
'''Dokso''' (el angla ''doxx'') estas ago de eltrovo kaj publikigo de ies privataj informoj kiel reala (pasporta) nomo, vivloko, adreso, veraj vivaj fotoj ktp. Plej kutime en Esperanto ĝi uziĝas en la verba formo '''doksi''' kaj kiel parto de devenaj vortoj: '''doksanto''', '''doksado''', '''doksemo''', '''doksemulo''' kaj similaj.
La termino ''doxxing'' aperis en anglalingva interreta ĵargono kaj originale aperis en [[artifikulo|artifikula]] kulturo en la tempo kiam multaj kodumistoj kaj fakuloj pri informa sekureco agis eksterleĝe aŭ almenaŭ faris iujn leĝe dubeblajn agojn. La vorto ''dox'' aŭ ''doxx'' estas misliterumita, kiel kutime okazis en artifikula kulturo, vorto ''docs'', kio siavice estas mallongigo de ''documents'' — "dokumentoj". Temis, do, pri eltrovo kaj publikigo de dokumentoj, kiuj povis malanonimigi konatan artifikulon kaj do krei por [[ŝli]] problemojn.<ref>Por pli detala priskribo de apero, uzado kaj disvolvo de la termino en la angla vidu [https://en.wikipedia.org/wiki/Doxing la respondan artikolon] en anglalingva vikipedio (angle)</ref> Ĝi poste ekuziĝis en multaj kuntekstoj, inklude la politikan, kiam diversaj grupoj (aparte en Usono) uzis doksadon por organizi ĉikanadon de siaj politikaj oponantoj.
Plej kutime en la angla oni nur uzas la vorton nur por tiaj severaj okazoj, kiam doksado vere kondukas aŭ havas sufiĉe altan ŝancon konduki al ĉikanado, minacoj, perforto aŭ aliaj malfacilaĵoj por la doksato. En Esperanto, aparte en [[telegramo]], ĝi uzeblas pli vaste, pli malpli ĉiu provo de senanonimigo de iu uzanto aŭ publikigo de iuj ajn ies personaj informoj sen konsento povas esti nomata '''doksado'''.
==Referencoj==
{{referencoj}}
1u58m8pjj9j3e4zrr5ir0np4bmr7i6y
515
514
2022-05-10T21:03:38Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
515
wikitext
text/x-wiki
'''Dokso''' (el angla ''doxx'') estas ago de eltrovo kaj publikigo de ies privataj informoj kiel reala (pasporta) nomo, vivloko, adreso, veraj vivaj fotoj ktp. Plej kutime en Esperanto ĝi uziĝas en la verba formo '''doksi''' kaj kiel parto de devenaj vortoj: '''doksanto''', '''doksado''', '''doksemo''', '''doksemulo''' kaj similaj.
La termino ''doxxing'' aperis en anglalingva interreta ĵargono kaj originale aperis en [[artifikulo|artifikula]] kulturo en la tempo kiam multaj kodumistoj kaj fakuloj pri informa sekureco agis eksterleĝe aŭ almenaŭ faris iujn leĝe dubeblajn agojn. La vorto ''dox'' aŭ ''doxx'' estas misliterumita, kiel kutime okazis en artifikula kulturo, vorto ''docs'', kio siavice estas mallongigo de ''documents'' — "dokumentoj". Temis, do, pri eltrovo kaj publikigo de dokumentoj, kiuj povis malanonimigi konatan artifikulon kaj do krei por [[ŝli]] problemojn.<ref>Por pli detala priskribo de apero, uzado kaj disvolvo de la termino en la angla vidu [https://en.wikipedia.org/wiki/Doxing la respondan artikolon] en anglalingva vikipedio (angle)</ref> Ĝi poste ekuziĝis en multaj kuntekstoj, inklude la politikan, kiam diversaj grupoj (aparte en Usono) uzis doksadon por organizi ĉikanadon de siaj politikaj oponantoj.
Plej kutime en la angla oni nur uzas la vorton nur por tiaj severaj okazoj, kiam doksado vere kondukas aŭ havas sufiĉe altan ŝancon konduki al ĉikanado, minacoj, perforto aŭ aliaj malfacilaĵoj por la doksato. En Esperanto, aparte en [[telegramo]], ĝi uzeblas pli vaste, pli malpli ĉiu provo de senanonimigo de iu uzanto aŭ publikigo de iuj ajn ies personaj informoj sen konsento povas esti nomata '''doksado'''.
==Referencoj==
{{referencoj}}
[[Category:Anglismoj]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Interreta slango]]
etok183z905m629jk96akvx4w9228e9
Dosiero:P writing.svg
0
147
362
2021-12-28T20:33:50Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[File:P writing.svg]]
362
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[File:P writing.svg]]
jdigpbdact6v4lu2sxmhf1qvaaalb10
Dudo
0
20
26
2017-08-24T16:53:49Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Dudo''' (angle: ''dud'') estas io ajn fuŝa, ne funkciata laŭ sia deklarita funkcio aŭ portempa, nur okupanta lokon ĝis la vera versio de la sama aĵo estos farita. Maketoj...'
26
wikitext
text/x-wiki
'''Dudo''' (angle: ''dud'') estas io ajn fuŝa, ne funkciata laŭ sia deklarita funkcio aŭ portempa, nur okupanta lokon ĝis la vera versio de la sama aĵo estos farita. Maketojn aŭ imitajojn de iu ilo oni ankaŭ povas nomi dudoj.
'''Dudkartoĉo''' estas kartoĉo sen kuglo, kiu, do, nur faras bruon sed ne pafon. '''Dudpaĝo''' estas (ret)paĝo, kiu ne havas necesan informon kaj nur okupas la lokon por ke ne estu reteraro. Paĝoj kun mesaĝoj kiel "konstruata" aŭ "baldaŭ alvenos", kiujn oni ofte trafas interrete, estas bonaj ekzemploj de dudpaĝoj.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Neologismoj]]
opg6jtpwald8rkxvem4dugnuaxjnyu8
396
26
2022-03-21T11:39:09Z
N.T. Mallard
46351532
396
wikitext
text/x-wiki
'''Dudo''' (angle: ''dud'') estas io ajn fuŝa, ne funkciata laŭ sia deklarita funkcio aŭ portempa, nur okupanta lokon ĝis la vera versio de la sama aĵo estos farita. Maketojn aŭ imitajojn de iu ilo oni ankaŭ povas nomi dudoj.
'''Dudkartoĉo''' estas kartoĉo sen kuglo, kiu, do, nur faras bruon sed ne pafon. '''Dudpaĝo''' estas (ret)paĝo, kiu ne havas necesan informon kaj nur okupas la lokon por ke ne estu reteraro. Paĝoj kun mesaĝoj kiel "konstruata" aŭ "baldaŭ alvenos", kiujn oni ofte trafas interrete, estas bonaj ekzemploj de dudpaĝoj.
[[Category:Anglismoj]][[Category:Neologismoj]]
hjqvhv5fztq80lkge6wdy00tnepkdoq
Elismo
0
70
167
2018-07-07T11:53:44Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Elismo''' estas nefundamenta dialektiĝo de Esperanto kiu ricevis sian nomon pro uzo de finaĵo '''-el'''. La ideo de ĝi estas uzo de finaĵoj de ki-vortoj (ne nur '''-el''')...'
167
wikitext
text/x-wiki
'''Elismo''' estas nefundamenta dialektiĝo de Esperanto kiu ricevis sian nomon pro uzo de finaĵo '''-el'''. La ideo de ĝi estas uzo de finaĵoj de ki-vortoj (ne nur '''-el''') kiel proprajn gramatikajn finaĵojn de esperantaj {{wp|adverbo|adverboj}} depende de kiun demandon la adverbo respondas.
==Dialektiĝo kaj ekzemploj de ĝia uzo==
En Esperanto ekzistas la sekvaj demandvortoj aŭ ki-vortoj, ĉiu el kiuj demandas pri certa klaso de fenomenoj:
*Kio — temas pri ontologia senco de iu objekto
**Kion — samo pri objekto en {{wp|akuzativo}}
*Kia — kvalito de objekto
*Kie — loko de iu objekto aŭ okazaĵo
*Kien — direkto de iu movo aŭ apliko de ago
*Kiu — aparta objekto el iu aro
*Kies — posedanto de iu objekto
*Kiel — maniero de iu stato aŭ ago
*Kial — kaŭzo aŭ rezono de iu ago aŭ okazaĵo
*Kiam — tempo de iu okazaĵo
*Kiom — kvanto de iuj objektoj aŭ ripetoj de iu okazaĵo
Krome, kun ĉiuj tiuj ĉi finaĵoj ekzistas i-vortoj (iu unu el responda klaso), ĉi-vortoj (ĉiu el responda klaso) kaj neni-vortoj (neniu el responda klaso). Plue, finaĵoj de la unuaj 6 vortoj el tiu ĉi listo kongruas kun finaĵoj de aliaj, "normalaj" vortoj pri la sama klaso, kiuj respondas la demandon:
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''o''' estas tio ĉi?
| Tio ĉi estas pom'''o'''
|-
| Ki'''on''' vi manĝis?
| Mi manĝis la pom'''on'''
|-
| Ki'''a''' estis la pomo?
| La pomo estis verd'''a'''
|-
| Ki'''e''' vi estas?
| Mi estas surstrat'''e'''
|-
| Ki'''en''' vi iras?
| Mi iras hejm'''en'''
|}
Por aliaj vortoj en la listo, tamen, tio ĉi ne funkcias. Kaj se la demandoj kun ''kiu'' plej ofte respondatas per "ĉiu", "ĉi tiu", "neniu" aŭ propra nomo, kaj do ne estas tiom granda problemo, kaj respondoj de ''kiom'' plej ofte temas pri {{wp|numeralo|numeraloj}}, pri aliaj la vortoj la aferoj ne estas tiom simplaj. La respondoj de ''kiel'' kaj ''kiam'' ofte havas finaĵon '''-e''', repondoj de ''kies'' havas finaĵon '''-a''' kaj respondoj de ''kial'' plej ofte estas iu konstruaĵo kun {{wp|prepozicio}} ''pro''.
Kreintoj de '''elismo''' trovis, ke tiu ĉi situacio estas tro kaosa kaj malhelpa al uzantoj kaj lernantoj de Esperanto. Pro tio ili proponis adapti la saman skemon por ĉiuj aliaj ki-vortoj, tiel ke finaĵo de respondo estu ĉiam la sama kiel finaĵo de demando.
Klarigi la ideon plej facilas laŭ konkretaj ekzemploj.
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''es''' estas tiu ĉi osto?
| La osto estas hund'''es'''
|-
| Ki'''el''' vi fartas?
| Mi fartas malbon'''el'''
|-
| Ki'''al''' vi malbonfartas?
| Malsan''al''
|-
| Ki'''am''' vi malsaniĝis?
| Ĉi-maten'''am'''
|}
Uzo de vortoj kie ''bonel'' aŭ ''matenam'' estas tre kutima eco de anoj kaj subtenantoj de '''elismo'''.
oaha9m8wwr1b9lv8n3sue13xitxeivq
168
167
2018-07-07T11:55:26Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Dialektiĝo kaj ekzemploj de ĝia uzo */
168
wikitext
text/x-wiki
'''Elismo''' estas nefundamenta dialektiĝo de Esperanto kiu ricevis sian nomon pro uzo de finaĵo '''-el'''. La ideo de ĝi estas uzo de finaĵoj de ki-vortoj (ne nur '''-el''') kiel proprajn gramatikajn finaĵojn de esperantaj {{wp|adverbo|adverboj}} depende de kiun demandon la adverbo respondas.
==Dialektiĝo kaj ekzemploj de ĝia uzo==
En Esperanto ekzistas la sekvaj demandvortoj aŭ ki-vortoj, ĉiu el kiuj demandas pri certa klaso de fenomenoj:
*''Kio'' — temas pri ontologia senco de iu objekto
**''Kion'' — samo pri objekto en {{wp|akuzativo}}
*''Kia'' — kvalito de objekto
*''Kie'' — loko de iu objekto aŭ okazaĵo
*''Kien'' — direkto de iu movo aŭ apliko de ago
*''Kiu'' — aparta objekto el iu aro
*''Kies'' — posedanto de iu objekto
*''Kiel'' — maniero de iu stato aŭ ago
*''Kial'' — kaŭzo aŭ rezono de iu ago aŭ okazaĵo
*''Kiam'' — tempo de iu okazaĵo
*''Kiom'' — kvanto de iuj objektoj aŭ ripetoj de iu okazaĵo
Krome, kun ĉiuj tiuj ĉi finaĵoj ekzistas i-vortoj (iu unu el responda klaso), ĉi-vortoj (ĉiu el responda klaso) kaj neni-vortoj (neniu el responda klaso). Plue, finaĵoj de la unuaj 6 vortoj el tiu ĉi listo kongruas kun finaĵoj de aliaj, "normalaj" vortoj pri la sama klaso, kiuj respondas la demandon:
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''o''' estas tio ĉi?
| Tio ĉi estas pom'''o'''
|-
| Ki'''on''' vi manĝis?
| Mi manĝis la pom'''on'''
|-
| Ki'''a''' estis la pomo?
| La pomo estis verd'''a'''
|-
| Ki'''e''' vi estas?
| Mi estas surstrat'''e'''
|-
| Ki'''en''' vi iras?
| Mi iras hejm'''en'''
|}
Por aliaj vortoj en la listo, tamen, tio ĉi ne funkcias. Kaj se la demandoj kun ''kiu'' plej ofte respondatas per "ĉiu", "ĉi tiu", "neniu" aŭ propra nomo, kaj do ne estas tiom granda problemo, kaj respondoj de ''kiom'' plej ofte temas pri {{wp|numeralo|numeraloj}}, pri aliaj la vortoj la aferoj ne estas tiom simplaj. La respondoj de ''kiel'' kaj ''kiam'' ofte havas finaĵon '''-e''', repondoj de ''kies'' havas finaĵon '''-a''' kaj respondoj de ''kial'' plej ofte estas iu konstruaĵo kun {{wp|prepozicio}} ''pro''.
Kreintoj de '''elismo''' trovis, ke tiu ĉi situacio estas tro kaosa kaj malhelpa al uzantoj kaj lernantoj de Esperanto. Pro tio ili proponis adapti la saman skemon por ĉiuj aliaj ki-vortoj, tiel ke finaĵo de respondo estu ĉiam la sama kiel finaĵo de demando.
Klarigi la ideon plej facilas laŭ konkretaj ekzemploj.
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''es''' estas tiu ĉi osto?
| La osto estas hund'''es'''
|-
| Ki'''el''' vi fartas?
| Mi fartas malbon'''el'''
|-
| Ki'''al''' vi malbonfartas?
| Malsan'''al'''
|-
| Ki'''am''' vi malsaniĝis?
| Ĉi-maten'''am'''
|}
Uzo de vortoj kie ''bonel'' aŭ ''matenam'' estas tre kutima eco de anoj kaj subtenantoj de '''elismo'''.
mxjk0t4j7yomixkn7yxzls15ab4go2i
169
168
2018-07-07T11:56:56Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
169
wikitext
text/x-wiki
'''Elismo''' estas nefundamenta dialektiĝo de Esperanto kiu ricevis sian nomon pro uzo de finaĵo '''-el'''. La ideo de ĝi estas uzo de finaĵoj de ki-vortoj (ne nur '''-el''') kiel proprajn gramatikajn finaĵojn de esperantaj {{wp|adverbo|adverboj}} depende de kiun demandon la adverbo respondas.
==Dialektiĝo kaj ekzemploj de ĝia uzo==
En Esperanto ekzistas la sekvaj demandvortoj aŭ ki-vortoj, ĉiu el kiuj demandas pri certa klaso de fenomenoj:
*''Kio'' — temas pri ontologia senco de iu objekto
**''Kion'' — samo pri objekto en {{wp|akuzativo}}
*''Kia'' — kvalito de objekto
*''Kie'' — loko de iu objekto aŭ okazaĵo
*''Kien'' — direkto de iu movo aŭ apliko de ago
*''Kiu'' — aparta objekto el iu aro
*''Kies'' — posedanto de iu objekto
*''Kiel'' — maniero de iu stato aŭ ago
*''Kial'' — kaŭzo aŭ rezono de iu ago aŭ okazaĵo
*''Kiam'' — tempo de iu okazaĵo
*''Kiom'' — kvanto de iuj objektoj aŭ ripetoj de iu okazaĵo
Krome, kun ĉiuj tiuj ĉi finaĵoj ekzistas i-vortoj (iu unu el responda klaso), ĉi-vortoj (ĉiu el responda klaso) kaj neni-vortoj (neniu el responda klaso). Plue, finaĵoj de la unuaj 6 vortoj el tiu ĉi listo kongruas kun finaĵoj de aliaj, "normalaj" vortoj pri la sama klaso, kiuj respondas la demandon:
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''o''' estas tio ĉi?
| Tio ĉi estas pom'''o'''
|-
| Ki'''on''' vi manĝis?
| Mi manĝis la pom'''on'''
|-
| Ki'''a''' estis la pomo?
| La pomo estis verd'''a'''
|-
| Ki'''e''' vi estas?
| Mi estas surstrat'''e'''
|-
| Ki'''en''' vi iras?
| Mi iras hejm'''en'''
|}
Por aliaj vortoj en la listo, tamen, tio ĉi ne funkcias. Kaj se la demandoj kun ''kiu'' plej ofte respondatas per "ĉiu", "ĉi tiu", "neniu" aŭ propra nomo, kaj do ne estas tiom granda problemo, kaj respondoj de ''kiom'' plej ofte temas pri {{wp|numeralo|numeraloj}}, pri aliaj la vortoj la aferoj ne estas tiom simplaj. La respondoj de ''kiel'' kaj ''kiam'' ofte havas finaĵon '''-e''', repondoj de ''kies'' havas finaĵon '''-a''' kaj respondoj de ''kial'' plej ofte estas iu konstruaĵo kun {{wp|prepozicio}} ''pro''.
Kreintoj de '''elismo''' trovis, ke tiu ĉi situacio estas tro kaosa kaj malhelpa al uzantoj kaj lernantoj de Esperanto. Pro tio ili proponis adapti la saman skemon por ĉiuj aliaj ki-vortoj, tiel ke finaĵo de respondo estu ĉiam la sama kiel finaĵo de demando.
Klarigi la ideon plej facilas laŭ konkretaj ekzemploj.
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''es''' estas tiu ĉi osto?
| La osto estas hund'''es'''
|-
| Ki'''el''' vi fartas?
| Mi fartas malbon'''el'''
|-
| Ki'''al''' vi malbonfartas?
| Malsan'''al'''
|-
| Ki'''am''' vi malsaniĝis?
| Ĉi-maten'''am'''
|}
Uzo de vortoj kie ''bonel'' aŭ ''matenam'' estas tre kutima eco de anoj kaj subtenantoj de '''elismo'''.
[[Kategorio:Dialektiĝoj]]
kvqgytrdlgy3lism8oavawzx0fn94ne
525
169
2022-06-19T21:26:58Z
188.242.202.203
525
wikitext
text/x-wiki
'''Elismo''' estas nefundamenta dialektiĝo de Esperanto kiu ricevis sian nomon pro uzo de finaĵo '''-el'''. La ideo de ĝi estas uzo de finaĵoj de ki-vortoj (ne nur '''-el''') kiel proprajn gramatikajn finaĵojn de esperantaj {{wp|adverbo|adverboj}} depende de kiun demandon la adverbo respondas.
==Dialektiĝo kaj ekzemploj de ĝia uzo==
En Esperanto ekzistas la sekvaj demandvortoj aŭ ki-vortoj, ĉiu el kiuj demandas pri certa klaso de fenomenoj:
*''Kio'' — temas pri ontologia senco de iu objekto
**''Kion'' — samo pri objekto en {{wp|akuzativo}}
*''Kia'' — kvalito de objekto
*''Kie'' — loko de iu objekto aŭ okazaĵo
*''Kien'' — direkto de iu movo aŭ apliko de ago
*''Kiu'' — aparta objekto el iu aro
*''Kies'' — posedanto de iu objekto
*''Kiel'' — maniero de iu stato aŭ ago
*''Kial'' — kaŭzo aŭ rezono de iu ago aŭ okazaĵo
*''Kiam'' — tempo de iu okazaĵo
*''Kiom'' — kvanto de iuj objektoj aŭ ripetoj de iu okazaĵo
Krome, kun ĉiuj tiuj ĉi finaĵoj ekzistas i-vortoj (iu unu el responda klaso), ĉi-vortoj (ĉiu el responda klaso) kaj neni-vortoj (neniu el responda klaso). Plue, finaĵoj de la unuaj 6 vortoj el tiu ĉi listo kongruas kun finaĵoj de aliaj, "normalaj" vortoj pri la sama klaso, kiuj respondas la demandon:
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''o''' estas tio ĉi?
| Tio ĉi estas pom'''o'''
|-
| Ki'''on''' vi manĝis?
| Mi manĝis la pom'''on'''
|-
| Ki'''a''' estis la pomo?
| La pomo estis verd'''a'''
|-
| Ki'''e''' vi estas?
| Mi estas surstrat'''e'''
|-
| Ki'''en''' vi iras?
| Mi iras hejm'''en'''
|}
Por aliaj vortoj en la listo, tamen, tio ĉi ne funkcias. Kaj se la demandoj kun ''kiu'' plej ofte respondatas per "ĉiu", "ĉi tiu", "neniu" aŭ propra nomo, kaj do ne estas tiom granda problemo, kaj respondoj de ''kiom'' plej ofte temas pri {{wp|numeralo|numeraloj}}, pri aliaj la vortoj la aferoj ne estas tiom simplaj. La respondoj de ''kiel'' kaj ''kiam'' ofte havas finaĵon '''-e''', repondoj de ''kies'' havas finaĵon '''-a''' kaj respondoj de ''kial'' plej ofte estas iu konstruaĵo kun {{wp|prepozicio}} ''pro''.
Kreintoj de '''elismo''' trovis, ke tiu ĉi situacio estas tro kaosa kaj malhelpa al uzantoj kaj lernantoj de Esperanto. Pro tio ili proponis adapti la saman skemon por ĉiuj aliaj ki-vortoj, tiel ke finaĵo de respondo estu ĉiam la sama kiel finaĵo de demando.
Klarigi la ideon plej facilas laŭ konkretaj ekzemploj.
{| class="wikitable"
! Demando
! Respondo
|-
| Ki'''es''' estas tiu ĉi osto?
| La osto estas hund'''es'''
|-
| Ki'''el''' vi fartas?
| Mi fartas malbon'''el'''
|-
| Ki'''al''' vi malbonfartas?
| Malsan'''al'''
|-
| Ki'''am''' vi malsaniĝis?
| Ĉi-maten'''am'''
|}
Uzo de vortoj kie ''bonel'' aŭ ''matenam'' estas tre kutima eco de anoj kaj subtenantoj de '''elismo'''.
[[Category:Dialektiĝoj]]
0kf1dera0guoy8o45xz1t8oeg6vezkw
Eosta
0
88
211
2018-12-24T10:05:08Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
211
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Esperanta-Hispana grupo de Telegramo
0
183
494
2022-04-20T17:56:51Z
89.234.186.82
Created page with "'''[https://t.me/+PoBs3ZZ8lKeDGxAZ Esperanto - Español]''' estas [[oficiala nacilingva telegramo.org]]-a grupo por hispanlingvanaj esperantistoj kie oni povas libere interpar..."
494
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/+PoBs3ZZ8lKeDGxAZ Esperanto - Español]''' estas [[oficiala nacilingva telegramo.org]]-a grupo por hispanlingvanaj esperantistoj kie oni povas libere interparoli kaj hispane kaj esperante. Tie okazis la komenco de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kiam [[Paroliĝema Francisko]] aliĝis.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/+PoBs3ZZ8lKeDGxAZ
; TTT-a devena ĉiamaligilo (postulas [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan] javaskripton) : https://es.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
kc0yo6ety281iygl0tzizk4ruuvhkzi
501
494
2022-04-20T20:24:41Z
N.T. Mallard
46351532
501
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/+PoBs3ZZ8lKeDGxAZ Esperanto - Español]''' estas "oficiala" [[Telegramo|telegrama]] grupo en [[telegramo.org]] por hispanlingvanaj esperantistoj kie oni povas libere interparoli kaj hispane kaj esperante. Tie okazis la komenco de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kiam [[Paroliĝema Francisko]] aliĝis.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/+PoBs3ZZ8lKeDGxAZ
; TTT-a devena ĉiamaligilo (postulas [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan] javaskripton) : https://es.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
iert8uk1u0gp488leizfxstzt16h5hq
Esperanto - Español
0
182
493
2022-04-20T17:52:36Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Esperanta-Hispana grupo de Telegramo]]
493
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Esperanta-Hispana grupo de Telegramo]]
cfqbbtro2tm6a118omm03tobdyujx5t
Esperantujo
0
160
423
2022-04-20T11:43:22Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegrama Esperantujo]]
423
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegrama Esperantujo]]
e0xvaasg65yhl65qehbefydskiucgyz
Esperantujoo
0
162
425
2022-04-20T11:44:41Z
89.234.186.82
Redirected page to [[La Kloako]]
425
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[La Kloako]]
ltya8lk0p4svc8lz95s6h97lcqf3nwf
432
425
2022-04-20T11:58:22Z
N.T. Mallard
46351532
Changed redirect target from [[La Kloako]] to [[Nova Esperantujo]]
432
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nova Esperantujo]]
baeky1dfjjfowvdpfw5oanhqz1veks4
Estiel
0
67
146
2018-07-06T11:39:17Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Estiel''' estas transfundamenta vorto kiu en iuj okazoj uzatas anstataŭ ''kiel'' por plia logika precizo de la frazo. Ĝi estas kombinaĵo de vortoj ''esti'' kaj ''kiel'', ka...'
146
wikitext
text/x-wiki
'''Estiel''' estas transfundamenta vorto kiu en iuj okazoj uzatas anstataŭ ''kiel'' por plia logika precizo de la frazo. Ĝi estas kombinaĵo de vortoj ''esti'' kaj ''kiel'', kaj laŭlitere havas la saman signifon kiel vorto ''estante''. Esperantistoj, kiuj uzas la vorton '''estiel''' ĝenerale uzas ĝin en la senco "estante iu/io" kaj kontraŭas ĝin al la vorto ''(sam)kiel'' signifanta "sammaniere".
==Uzo==
Ekzemploj de uzo de la vorto '''estiel''' en kiuj ĝi havas notindan influon al la signifo de la frazo estas multaj. Klasika ekzemplo estas frazo
* ''Li ploris kiel infano'' — tio ĉi signifas ke li ne nepre estas infano, sed li ploris same, sammaniere kiel infanoj kutime ploras;
* ''Li ploris estiel infano'' — li ploris, ĉar li estis infano kaj ĉiu infano plorus en tiu ĉi situacio.
La {{wp|estiel|artikolo en la Esperanta vikipedio}} donas alian ekzemplon:
''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon''
En tiu ĉi formo la frazo estas ambigua. De ĝi ni ne scias, ĉu la parolanto vere estas judo aŭ ĉu [[ŝli]] nur agas same kiel judo rilate je porka viando. Esperantistoj, kiuj uzas vorton '''estiel''', dirus
* ''Mi, estiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — por la okazo ke la parolanto vere estas judo, kaj
* ''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — en alia okazo.
Tiuj esperantistoj, kiuj volas eviti uzon de '''estiel''', dirus ''estante'' en la unua okazo kaj ''samkiel'' en la dua.
==Vidu ankaŭ==
* [[Ŝli]]
* [[Riismo]]
* [[Ĝiismo]]
* [[I]]
* [[Na]]
* [[Iĉ]]
* [[Far]]
* [[Elismo]]
* [[Mijismo]]
b8u9vfahbercitcgjjl1rebdelrxe9p
147
146
2018-07-06T11:39:48Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
147
wikitext
text/x-wiki
'''Estiel''' estas transfundamenta vorto kiu en iuj okazoj uzatas anstataŭ ''kiel'' por plia logika precizo de la frazo. Ĝi estas kombinaĵo de vortoj ''esti'' kaj ''kiel'', kaj laŭlitere havas la saman signifon kiel vorto ''estante''. Esperantistoj, kiuj uzas la vorton '''estiel''' ĝenerale uzas ĝin en la senco "estante iu/io" kaj kontraŭas ĝin al la vorto ''(sam)kiel'' signifanta "sammaniere".
==Uzo==
Ekzemploj de uzo de la vorto '''estiel''' en kiuj ĝi havas notindan influon al la signifo de la frazo estas multaj. Klasika ekzemplo estas frazo
* ''Li ploris kiel infano'' — tio ĉi signifas ke li ne nepre estas infano, sed li ploris same, sammaniere kiel infanoj kutime ploras;
* ''Li ploris estiel infano'' — li ploris, ĉar li estis infano kaj ĉiu infano plorus en tiu ĉi situacio.
La {{wp|estiel|artikolo en la Esperanta vikipedio}} donas alian ekzemplon:
''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon''
En tiu ĉi formo la frazo estas ambigua. De ĝi ni ne scias, ĉu la parolanto vere estas judo aŭ ĉu [[ŝli]] nur agas same kiel judo rilate je porka viando. Esperantistoj, kiuj uzas vorton '''estiel''', dirus
* ''Mi, estiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — por la okazo ke la parolanto vere estas judo, kaj
* ''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — en alia okazo.
Tiuj esperantistoj, kiuj volas eviti uzon de '''estiel''', dirus ''estante'' en la unua okazo kaj ''samkiel'' en la dua.
==Vidu ankaŭ==
* [[Ŝli]]
* [[Riismo]]
* [[Ĝiismo]]
* [[I]]
* [[Na]]
* [[Iĉ]]
* [[Far]]
* [[Elismo]]
* [[Mijismo]]
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
duu58efsdz3a43dqidmc3mn9ymonzo9
148
147
2018-07-06T11:40:04Z
Captain Corkscrew
31564250
148
wikitext
text/x-wiki
'''Estiel''' estas superfundamenta vorto kiu en iuj okazoj uzatas anstataŭ ''kiel'' por plia logika precizo de la frazo. Ĝi estas kombinaĵo de vortoj ''esti'' kaj ''kiel'', kaj laŭlitere havas la saman signifon kiel vorto ''estante''. Esperantistoj, kiuj uzas la vorton '''estiel''' ĝenerale uzas ĝin en la senco "estante iu/io" kaj kontraŭas ĝin al la vorto ''(sam)kiel'' signifanta "sammaniere".
==Uzo==
Ekzemploj de uzo de la vorto '''estiel''' en kiuj ĝi havas notindan influon al la signifo de la frazo estas multaj. Klasika ekzemplo estas frazo
* ''Li ploris kiel infano'' — tio ĉi signifas ke li ne nepre estas infano, sed li ploris same, sammaniere kiel infanoj kutime ploras;
* ''Li ploris estiel infano'' — li ploris, ĉar li estis infano kaj ĉiu infano plorus en tiu ĉi situacio.
La {{wp|estiel|artikolo en la Esperanta vikipedio}} donas alian ekzemplon:
''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon''
En tiu ĉi formo la frazo estas ambigua. De ĝi ni ne scias, ĉu la parolanto vere estas judo aŭ ĉu [[ŝli]] nur agas same kiel judo rilate je porka viando. Esperantistoj, kiuj uzas vorton '''estiel''', dirus
* ''Mi, estiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — por la okazo ke la parolanto vere estas judo, kaj
* ''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — en alia okazo.
Tiuj esperantistoj, kiuj volas eviti uzon de '''estiel''', dirus ''estante'' en la unua okazo kaj ''samkiel'' en la dua.
==Vidu ankaŭ==
* [[Ŝli]]
* [[Riismo]]
* [[Ĝiismo]]
* [[I]]
* [[Na]]
* [[Iĉ]]
* [[Far]]
* [[Elismo]]
* [[Mijismo]]
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
goai0uvz9i59pegjxg98a11eridmgny
548
148
2023-11-06T21:04:19Z
N.T. Mallard
46351532
/* Vidu ankaŭ */
548
wikitext
text/x-wiki
'''Estiel''' estas superfundamenta vorto kiu en iuj okazoj uzatas anstataŭ ''kiel'' por plia logika precizo de la frazo. Ĝi estas kombinaĵo de vortoj ''esti'' kaj ''kiel'', kaj laŭlitere havas la saman signifon kiel vorto ''estante''. Esperantistoj, kiuj uzas la vorton '''estiel''' ĝenerale uzas ĝin en la senco "estante iu/io" kaj kontraŭas ĝin al la vorto ''(sam)kiel'' signifanta "sammaniere".
==Uzo==
Ekzemploj de uzo de la vorto '''estiel''' en kiuj ĝi havas notindan influon al la signifo de la frazo estas multaj. Klasika ekzemplo estas frazo
* ''Li ploris kiel infano'' — tio ĉi signifas ke li ne nepre estas infano, sed li ploris same, sammaniere kiel infanoj kutime ploras;
* ''Li ploris estiel infano'' — li ploris, ĉar li estis infano kaj ĉiu infano plorus en tiu ĉi situacio.
La {{wp|estiel|artikolo en la Esperanta vikipedio}} donas alian ekzemplon:
''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon''
En tiu ĉi formo la frazo estas ambigua. De ĝi ni ne scias, ĉu la parolanto vere estas judo aŭ ĉu [[ŝli]] nur agas same kiel judo rilate je porka viando. Esperantistoj, kiuj uzas vorton '''estiel''', dirus
* ''Mi, estiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — por la okazo ke la parolanto vere estas judo, kaj
* ''Mi, kiel judo, ne manĝas porkan viandon'' — en alia okazo.
Tiuj esperantistoj, kiuj volas eviti uzon de '''estiel''', dirus ''estante'' en la unua okazo kaj ''samkiel'' en la dua.
==Vidu ankaŭ==
* [[Ŝli]]
* [[Riismo]]
* [[Ĝiismo]]
* [[I]]
* [[Na]]
* [[Iĉ]]
* [[Far]]
* [[Elismo]]
* [[Mijismo]]
no7q80ol6l5zotpwtbyaz4b23syrt5r
Far
0
35
63
2017-11-12T01:36:58Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Far''' estas superfundamenta prepozicio de Esperanto, kiu markas aganton de iu ago. Laŭfundamente oni uzu prepozicion "de" por tio, sed en Esperanto "de" havas [[na]] tiom mu...'
63
wikitext
text/x-wiki
'''Far''' estas superfundamenta prepozicio de Esperanto, kiu markas aganton de iu ago. Laŭfundamente oni uzu prepozicion "de" por tio, sed en Esperanto "de" havas [[na]] tiom multe da roloj ke ĝia uzo ankaŭ por tia signifo povas kaŭzi konfuzon. Pro tio aparta prepozicio por aganto estas utila kaj ĉiuj nepurismemaj esperantistoj ekuzis ĝin.
==Etimologio==
'''Far''' estas mallongigo de vortkombinaĵo "fare de", kiu, siavice, estas mallongigo de "farita de" aŭ "farite de". Kiel kutimas en "naturaj" lingvoj, participa formo evoluiĝis al la adverba, kaj ĝi al tute memstara prepozicio. Ŝajne, tio ĉi estas la nura konata ekzemplo de tia evoluo en Esperanto, sed ĝi bone similas al procezoj, kiuj okazas en "naturaj" lingvoj, se ili estas vivaj, uzataj kaj disvolvantaj. Tute ne mirindas ke Esperanto, [[estiel]] natura lingvo, ankaŭ havas similan evoluon.
==Uzo==
Ĝi estas aparte aktive uzata post participoj kaj gerundioj (t.e., laŭorde, -it-, -at, -ot-vortoj kaj -int-, -ant-, -ont-vortoj). Krome, ĝi povas uzati signife de kreanto de iu objekto, ekz. aŭtoro de iu verko aŭ artaĵo. Tie ĝi povas ludi sencapartigan rolon kompare al la prepozicio "de" tiurole kutime uzata.
Ekzemple, "portreto de John" estas ambigua frazo. Ĉu temas pri portreto kie John estas pentrita? Aŭ ĉu John estas la aŭtoro de ĉi-portreto? Aŭ ĉu John nur posedas la pentraĵon kie iu alia portretis iun alian? Por la unua kaj tria signifo ne estas alternativoj krom uzi na "de", sed por la dua oni povas uzi na "far" kaj tiel malpliigi konfuzon. Oni eĉ povas formi tiajn frazojn kiel "portreto de John far Rembrandt" sen danĝero ke iu ne komprenas kiu pentris kiun.
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
6atbl8qso8n6f39hdxeg3y798uqav1c
Flamo
0
36
64
2017-11-12T01:52:09Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Flamo''' (angle: flame) estas arĥaa kaj rara Esperanta vorto por ardo aŭ fajrero. Sed kuntekste de interreto ĝi signifas, samkiel responda vorto en la angla, tre aktivan (a...'
64
wikitext
text/x-wiki
'''Flamo''' (angle: flame) estas arĥaa kaj rara Esperanta vorto por ardo aŭ fajrero. Sed kuntekste de interreto ĝi signifas, samkiel responda vorto en la angla, tre aktivan (ardan) diskuton kie personaj atakoj, ofendaĵoj kaj sakraĵoj kutime uzatas. '''Flami''', do, signifas persone ataki iun personon aŭ grupon per interretaj medioj kiel retpoŝto, babilejoj, tujmesaĝiloj ktp.
Nuntempe pro disvolvo de interreto kaj malpliigo de la limo inter interreto kaj "vera vivo", oni ofte rimarkas la vorton '''flamo''' uzata ankaŭ por vervivaj, ne interretaj diskutoj. Se uzata en tiu kunteksto, la vorto havas pli mapli la saman signifon kiel vortoj "blasfemo", "(inter)insulto", "vortobatalo" ktp.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Interreta slango]]
c5ece0li93pv1wiegceii241cejvs3c
Fokofu
0
72
172
2018-07-10T10:58:25Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Fokofu]] al [[Fokofu!]]
172
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU [[Fokofu!]]
jbwhgdbx6y2a55lm2p1dip9r7u8soew
Fokofu!
0
71
170
2018-07-10T10:58:09Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Fokofu!''' (de la Afrikansa: ''Fokof'') estas vorto kiu estas uzi por diri homoj fori, fokofu estas insulto.'
170
wikitext
text/x-wiki
'''Fokofu!''' (de la Afrikansa: ''Fokof'') estas vorto kiu estas uzi por diri homoj fori, fokofu estas insulto.
rosc4suc9q87cyndojbd4uw1kr8l7up
171
170
2018-07-10T10:58:25Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Fokofu]] al [[Fokofu!]]
171
wikitext
text/x-wiki
'''Fokofu!''' (de la Afrikansa: ''Fokof'') estas vorto kiu estas uzi por diri homoj fori, fokofu estas insulto.
rosc4suc9q87cyndojbd4uw1kr8l7up
173
171
2018-07-10T10:58:37Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
173
wikitext
text/x-wiki
'''Fokofu!''' (de la Afrikansa: ''Fokof'') estas vorto kiu estas uzi por diri homoj fori, fokofu estas insulto.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
7vt4t72ng9iry83xhlfxnp2zj0v81ay
Galeksa dialekto
0
188
520
2022-05-12T22:29:16Z
Galex-713
44353111
Created page with "la '''galeksa''' dialekto estas esperanta dialekto, precipe influita de [http://claudepiron.free.fr/livres/bonalingvo.htm bonlingv][http://bonalingvo.net/ ismo] de [http://cla..."
520
wikitext
text/x-wiki
la '''galeksa''' dialekto estas esperanta dialekto, precipe influita de [http://claudepiron.free.fr/livres/bonalingvo.htm bonlingv][http://bonalingvo.net/ ismo] de [http://claudepiron.free.fr/ Klaùd Piron], de [http://www.catb.org/jargon/ el-uniksa] mallongigemo kaj komunemo, malusklecemo, kaj de la h-sistemo (krom dum 2020-a intertempo, post ke telegramo fine funkciigis mortaklavojn, kaj antau ol lia ibus rompighis), kaj de ghenerala [[liva|precizemego]], mdr (vidu ankau: [[gavialisto|Adam-i]])
h0kouvtzksfjcygzxc0ypnz2nifh3h2
536
520
2022-06-29T09:43:16Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
536
wikitext
text/x-wiki
la '''galeksa''' dialekto estas esperanta dialekto, precipe influita de [http://claudepiron.free.fr/livres/bonalingvo.htm bonlingv][http://bonalingvo.net/ ismo] de [http://claudepiron.free.fr/ Klaùd Piron], de [http://www.catb.org/jargon/ el-uniksa] mallongigemo kaj komunemo, malusklecemo, kaj de la h-sistemo (krom dum 2020-a intertempo, post ke telegramo fine funkciigis mortaklavojn, kaj antau ol lia ibus rompighis), kaj de ghenerala [[liva|precizemego]], mdr (vidu ankau: [[gavialisto|Adam-i]])
[[Category:Dialektiĝoj]]
fm4f75uteh7089mxeen57u48poy5wgy
Hato
0
98
232
2019-02-08T17:56:16Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
232
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Heterasto
0
128
304
2020-02-20T10:31:11Z
188.113.189.15
Nova artikolo
304
wikitext
text/x-wiki
Heterasto aŭ heterastiulo signifas «malbonulo» en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj glatuloj por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) “Heterasto” estas pejorativa (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed “cabo” simple estas neŭtrala vorto.
2) “Cabo” nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) “Heterasto” estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum “cabo” estas uzata por emfazi la privilegiojn de tiuj viroj rilate ĉiujn aliajn homojn (virinojn, neblankulojn, GLAT-ulojn, ktp.).
kytv83crv6izgly6ezpr8ohdfbjqj3d
305
304
2020-02-20T10:35:49Z
188.113.189.15
Adding categories
305
wikitext
text/x-wiki
Heterasto aŭ heterastiulo signifas «malbonulo» en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj glatuloj por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) “Heterasto” estas pejorativa (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed “cabo” simple estas neŭtrala vorto.
2) “Cabo” nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) “Heterasto” estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum “cabo” estas uzata por emfazi la privilegiojn de tiuj viroj rilate ĉiujn aliajn homojn (virinojn, neblankulojn, GLAT-ulojn, ktp.).
[[Kategorio:Geja slango]]
rd7vb21mgsbzng3yfxec3ra9j3nnf3d
306
305
2020-02-20T10:37:22Z
188.113.189.15
provo de plibonigi
306
wikitext
text/x-wiki
Heterasto aŭ heterastiulo signifas «malbonulo» en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj glatuloj por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) “Heterasto” estas pejorativa (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed “cabo” simple estas neŭtrala vorto.
2) “Cabo” nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) “Heterasto” estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum “cabo” estas uzata por emfazi la privilegiojn de tiuj viroj rilate ĉiujn aliajn homojn (virinojn, neblankulojn, GLAT-ulojn, ktp.).
[[Kategorio:Geja slango]]
md0t5e287o0c5jof1t1c34kejvmyg6i
307
306
2020-02-20T10:40:18Z
188.113.189.15
307
wikitext
text/x-wiki
Heterasto aŭ heterastiulo signifas «malbonulo» en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj glatuloj por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) “Heterasto” estas pejorativa (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed “cabo” simple estas neŭtrala vorto.
2) “Cabo” nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) “Heterasto” estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum “cabo” estas uzata por emfazi la privilegiojn de tiuj viroj rilate ĉiujn aliajn homojn (virinojn, neblankulojn, GLAT-ulojn, ktp.).
[[Kategorio:Geja slango]]
gfebce80cqhyf8lhfhw3ia938a53kzb
308
307
2020-02-20T10:42:07Z
188.113.189.15
Nuligis version 307 de [[Special:Contributions/188.113.189.15|188.113.189.15]] ([[User talk:188.113.189.15|Diskuto]] | [[Special:Contributions/188.113.189.15|kontribuoj]])
308
wikitext
text/x-wiki
Heterasto aŭ heterastiulo signifas «malbonulo» en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj glatuloj por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) “Heterasto” estas pejorativa (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed “cabo” simple estas neŭtrala vorto.
2) “Cabo” nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) “Heterasto” estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum “cabo” estas uzata por emfazi la privilegiojn de tiuj viroj rilate ĉiujn aliajn homojn (virinojn, neblankulojn, GLAT-ulojn, ktp.).
[[Kategorio:Geja slango]]
md0t5e287o0c5jof1t1c34kejvmyg6i
309
308
2020-04-13T12:45:36Z
Captain Corkscrew
31564250
309
wikitext
text/x-wiki
'''Heterasto''' aŭ '''heterastiulo''' signifas "malbonulo" en geja slango. Mi ĵus faris etan esploron kaj eltrovis ke “heterasto” estas vorto uzata de rusaj [[glatulo]]j por kritiki malrespektajn neglatajn virojn.
Ĝi estas koncepto, simila al [[Cabo|cabo]], sed ne sinonima. Mi vidas la jenajn diferencojn:
1) "Heterasto" estas [[pejorativa]] (nepre senvaloriga, kritika) vorto, sed "cabo" estas sufiĉe neŭtrala vorto (krom kiam uzata [[far]] [[bajzuo]]j).
2) "Cabo" nur aludas blankajn virojn. Ekzemple, nigra viro povas esti heterasto, sed ne cabo.
3) "Heterasto" estas uzata por kritiki la malrespektan konduton de aliseksemaj viroj al GLAT-uloj, dum "cabo" estas uzata por emfazi la privilegiojn de blankaj aliseksemaj viroj rilate al ĉiuj aliaj homoj (virinoj, neblankuloj, GLAT-uloj, ktp.).
==Deveno==
La vorto '''heterasto''' aperis kiel kunmetaĵo de vorto ''heterosexual'', kio signifas "aliseksemulo" en multaj eŭropaj lingvoj, kaj vorto ''[[pederasto]]''. Kvankam ''pederasto'' striktasence signifas "geja vira pedofilulo", en Rusio kaj en aliaj landoj ĝi estas uzata kiel pejorativa termino por ĉiuj gejaj viroj, do temas pri reciprokeca inverto de insultoj.
[[Kategorio:Geja slango]]
k068dfk0paghgo2vr9we7s5uka9z0zn
Insultoj
0
166
451
2022-04-20T14:24:05Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Insultoj en Esperanto]]
451
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Insultoj en Esperanto]]
k0hjakg6uc0s2ewq32hnlth4a9sp0ea
Insultoj en Esperanto
0
167
452
2022-04-20T14:47:31Z
89.234.186.82
Created page with "Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj == specife enesperantaj insu..."
452
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife enesperantaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo en Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raùmismo|Raùmisto]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝero]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ghermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
ejq5hc82tq3zlvtyffl1olxvlwvara2
464
452
2022-04-20T15:18:53Z
89.234.186.82
464
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo en Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raùmismo|Raùmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝero]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ghermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
6qc2majb8634uqpjue1zjg3ue42dvwq
484
464
2022-04-20T16:11:02Z
89.234.186.82
Adding categories
484
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo en Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raùmismo|Raùmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝero]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ghermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
pkoxnetz1whpz0lb4tqx8sd4edk4mw4
504
484
2022-04-20T21:04:12Z
N.T. Mallard
46351532
/* specifaj eletnaj */
504
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo en Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raùmismo|Raùmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== Specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝereto]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ĝermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
* [[Sovoko]] el la rusa
* [[Bidlo]] el la pola tra la rusa
* [[Vatniko]] el la rusa
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
3tf3v3vs9e5p56oiamnj82wr7edkhfm
505
504
2022-04-20T21:04:47Z
N.T. Mallard
46351532
/* specife esperantujaj insultoj */
505
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo en Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raŭmismo|Raŭmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== Specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝereto]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ĝermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
* [[Sovoko]] el la rusa
* [[Bidlo]] el la pola tra la rusa
* [[Vatniko]] el la rusa
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
fmxo8uujs0cldlsnic62d9l07nmhzzz
507
505
2022-04-20T21:06:39Z
N.T. Mallard
46351532
/* specife esperantujaj insultoj */
507
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo de Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raŭmismo|Raŭmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== Specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝereto]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ĝermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
* [[Sovoko]] el la rusa
* [[Bidlo]] el la pola tra la rusa
* [[Vatniko]] el la rusa
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustroj
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloshtopita strigo
* nekombita shafo
* sukubo
* lalaisto
* tapishvendistoj
* chuk-chuk-shaftoj
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaghulo, sovaghularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
oswuz3wzhj4fyjffjazu7ii9h8nl051
508
507
2022-04-20T21:07:57Z
N.T. Mallard
46351532
/* Hadokaj */
508
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo de Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raŭmismo|Raŭmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== Specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝereto]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ĝermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
* [[Sovoko]] el la rusa
* [[Bidlo]] el la pola tra la rusa
* [[Vatniko]] el la rusa
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustro
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloŝtopita strigo
* nekombita ŝafo
* sukubo
* lalaisto
* tapiŝvendistoj
* chuk-chuk-ŝafto
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaĝulo, sovaĝularo
== vorteroj ==
* [[wp:fi-]]
* [[wp:-aĉ-]]
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
5xzs0rbtc9kk2768jji6om9rd56i2k5
509
508
2022-04-20T21:09:21Z
N.T. Mallard
46351532
/* vorteroj */
509
wikitext
text/x-wiki
Gravaj aferoj en lingvo, ofte lerninda de komencantoj, estas insultoj. Kun sia kulturo, esperanto alkutimighis al certaj insultoj pli ol aliaj
== specife esperantujaj insultoj ==
* [[Livo#Konservemo de Esperanto|Idisto]]
* [[Livo#Raŭmismo|Raŭmisto]], [[Talpo]]
* [[Volapuk|Volapukisto]]
== Specifaj eletnaj ==
* [[Troglodito]]
* [[Neĝereto]] el la angla
* [[Bajzuo]] el la china, tra la ĝermana kun influo de uzo angla
* [[Sovaĝa]]
* [[Sovoko]] el la rusa
* [[Bidlo]] el la pola tra la rusa
* [[Vatniko]] el la rusa
== komunaj ==
* sultulo, stultacha
* achulo
* fiulo
* malinda
* krimulo, bandito
* frenezulo
=== Hadokaj ===
* ikonoklasto
* bandito, kanajlo, flibustro
* leptinotarso
* vaflofero
* pajloŝtopita strigo
* nekombita ŝafo
* sukubo
* lalaisto
* tapiŝvendistoj
* chuk-chuk-ŝafto
* skorzonero
* enplumigita kanibalo
* sovaĝulo, sovaĝularo
== vorteroj ==
* {{wp|fi-}}
* {{wp|-aĉ-}}
==referencoj==
La esperantigistoj de Tinchio bone agnosis tiujn specife esperantujajn insultojn, kaj kreeme aldonis aliajn.
[[Category:Insultoj]]
qdfawlyjrsk15tnkw8ii34obcc85j1e
Inĝenuo
0
80
194
2018-07-20T19:04:03Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Inĝenuo''' (de la franca ''ingénue'') estas unu el klasikaj teatraj {{wp|rolfako|rolfakoj}}, kiuj ankaŭ aperas en kino. La roluloj de tiu ĉi rolfako estas personoj (plej o...'
194
wikitext
text/x-wiki
'''Inĝenuo''' (de la franca ''ingénue'') estas unu el klasikaj teatraj {{wp|rolfako|rolfakoj}}, kiuj ankaŭ aperas en kino. La roluloj de tiu ĉi rolfako estas personoj (plej ofte, kvankam ne ĉiam, junaj knabinoj), kiuj estas malgrandaj, ne tre fortaj, junaj, nespertaj, naivaj kaj samtampe ĝojemaj, bonkoraj kaj optimismemaj. Ankaŭ ofte '''inĝenuinoj''' havas blondajn hararojn, kiu estas supozeble unu el la fontoj de stereotipoj pri [[blondulino|stultaj blondulinoj]].
Multaj famaj aktorinoj en historio de teatro kaj kino ofte ludis '''inĝenuajn''' rolojn. Inter ili estas {{wp|Mademoiselle Mars}}, {{wp|Marilyn Monroe}}, {{wp|Mary Pickford}}, {{wp|Reese Witherspoon}} kaj multaj aliaj.
mgej1jymc1iyi3m47zzxp5xd5e24gnp
195
194
2018-07-20T19:05:49Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
195
wikitext
text/x-wiki
'''Inĝenuo''' (de la franca ''ingénue'') estas unu el klasikaj teatraj {{wp|rolfako|rolfakoj}}, kiuj ankaŭ aperas en kino. La roluloj de tiu ĉi rolfako estas personoj (plej ofte, kvankam ne ĉiam, junaj knabinoj), kiuj estas malgrandaj, ne tre fortaj, junaj, nespertaj, naivaj kaj samtampe ĝojemaj, bonkoraj kaj optimismemaj. Ankaŭ ofte '''inĝenuinoj''' havas blondajn hararojn, kiu estas supozeble unu el la fontoj de stereotipoj pri [[blondulino|stultaj blondulinoj]].
Multaj famaj aktorinoj en historio de teatro kaj kino ofte ludis '''inĝenuajn''' rolojn. Inter ili estas {{wp|Mademoiselle Mars}}, {{wp|Marilyn Monroe}}, {{wp|Mary Pickford}}, {{wp|Reese Witherspoon}} kaj multaj aliaj.
[[Kategorio:Kino kaj teatro]]
[[Kategorio:Faka terminaro]]
1v95s822ix66de8wam4mywydblrifuz
Ipismo
0
126
299
2020-01-28T15:20:10Z
89.200.1.10
Ĉi tiu artikolo uzas materialon de la neciklopedia artikolo https://eo.uncyclopedia.info/wiki/Ipismo eldonita laŭ Creative Commons Atribuite-Samkondiĉe 3.0 Neadaptita (CC BY-SA 3.0).
299
wikitext
text/x-wiki
'''Ipismo''' estas klopodo por adopto de la sufikso ''-ip'' en Esperanto.
Adjektive tute bone funkcias la vorto »neduum(seks)a«, sed »-ip« estas proponata kiel kuno de »-in« kaj eventuala »-iĉ«.
Per adjektivo oni povas esprimi rilaton al sekso, sed per la sufikso »-in« oni kutime determinas la sekson je baza nivelo de la vorto. Ekzemple: »inseksa kato« anstataŭ »katino« probable funkcias tute bone. »Inseksa frato« jam demandigas onin, kaj »inseksa patro« jam certe esprimas alian ideon ol »patrino«. Se ni do bezonas esprimi inseksecon je nivelo tiel baza, kiel ni traktus neduumecon? Per "-ip" Sekve, aktoro, amiko, kuracisto (neŭtrala); aktoriĉo, amikiĉo, kuracistiĉo (maskla); aktorino, amikino, kuracistino (femala); aktoripo, amikipo, kuracistipo (neduuma).
Oni rimarkas, ke »patr« havas signifojn almenaŭ vivosciencan (kie sekso grave rolas) kaj socian (kie ne same grave) – de »seminto« kaj de »kreskiganto«. Unuasignife probable ne necesas esprimi neduumecon (almenaŭ por ni, homoj), sed duasignife povus necesi. Kaj tiuokaze… kion devus oni diri? Patripo, klare.
Eĉ se »ip« ne estas nepre bezonata, por multaj esprimoj ĝi estus agrable oportuna, kaj por kelkaj (eble malmultaj) tre faciliga.
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
a27poi2qbl874rn61adaz06qw727z7p
300
299
2020-01-30T23:55:06Z
Captain Corkscrew
31564250
300
wikitext
text/x-wiki
'''Ipismo''' estas klopodo por adopto de la sufikso '''-ip''' en Esperanto.
La sufikso ''-ip''' estas proponata genra sufikso por [[neduumuloj]], kune kun femala ''in'' kaj maskla ''[[iĉ]]''.
==Rezonado de la propono==
Unue, oni notas ke okazas ia konfuzo ĉu esperantaj genraj sufiksoj montras biologian sekson aŭ [[genro]]n en psikologia senco, t.e. aron de kondutaj kaj mensaj ecoj de ies persono. Kvankam en plimulto de animaloj tio ĉi estas la sama afero, la aferoj iom komplikiĝas en homoj, kaj kvankam preskaŭ ĉiu homo estas biologie ina aŭ malina (krom tre [[rara]] okazo de [[intersekso]]), estas konsiderinde granda aro de homoj kiuj ne sentas sin nek masklo nek femalo kaj ne kondutas akorde. Tiujn homojn, la [[neduumulo]]jn, necesas iel marki en la lingvo, ĉu per sufikso, ĉu per adjektivo.
Adjektive tute bone funkcias la vorto "neduum(seks)a", same kiel "in(seks)a" por femaloj kaj "vir(seks)a" aŭ eĉ "iĉ(seks)a" por maskloj. Oni rimarkas, tamen, ke adjektiva formo esprimas iom alian semantikon ol formo kun sufikso, ĉu pro fuŝe komprenata genriga signifo de la sufiksoj, ĉu pro [[asumo]] de multaj esperantistoj ke iuj radikoj sen iu sufikso nepre signifas iĉon. Ekzemple: "inseksa kato" anstataŭ "katino" probable funkcias tute bone. "Inseksa frato" jam demandigas onin, kaj "inseksa patro" jam certe esprimas alian ideon ol "patrino". Ŝajnas, ke la sufikso esprimas genron en pli baza nivelo ol adjektivo. Kaj ĉar oni trovis necesa esprimi ĝin por inoj, certe tute same utilas respondaj sufiksoj por viroj (''-iĉ'') kaj neduumuloj (''-ip'').
==Ipismo kadre de iĉ(uz)ista koncepto==
Ipismo kunlaboras tre bone kun iĉ(uz)ismo. Kun tiuj ĉi reformoj, plimulto de vortoj kiuj signifas kategoriojn de homojn (laŭ ideoj, profesio, familiaj kaj sociaj roloj, rilato al la parolanto ktp) estas genre neŭtralaj sen sufiksoj, t.e. montru ke genro de la priparolata persono estas nekonata aŭ negrava. Kiam montri la genron necesas, oni uzu ''-in'' por femaloj, ''-iĉ'' por maskloj kaj ''-ip'' por neduumuloj.
Ekzemple: aktoro, amiko, kuracisto (neŭtrala); aktoriĉo, amikiĉo, kuracistiĉo (maskla); aktorino, amikino, kuracistino (femala); aktoripo, amikipo, kuracistipo (neduuma).
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
qtra5qoioti1vg29jyaitcv51mod4xx
406
300
2022-04-20T01:01:50Z
N.T. Mallard
46351532
406
wikitext
text/x-wiki
'''Ipismo''' estas klopodo por adopto de la sufikso '''-ip''' en Esperanto.
La sufikso ''-ip''' estas proponata genra sufikso por [[neduumuloj]], kune kun femala ''in'' kaj maskla ''[[iĉ]]''.
==Rezonado de la propono==
Unue, oni notas ke okazas ia konfuzo ĉu esperantaj genraj sufiksoj montras biologian sekson aŭ [[genro]]n en psikologia senco, t.e. aron de kondutaj kaj mensaj ecoj de ies persono. Kvankam en plimulto de animaloj tio ĉi estas la sama afero, la aferoj iom komplikiĝas en homoj, kaj kvankam preskaŭ ĉiu homo estas biologie ina aŭ malina (krom tre [[rara]] okazo de [[intersekso]]), estas konsiderinde granda aro de homoj kiuj ne sentas sin nek masklo nek femalo kaj ne kondutas akorde. Tiujn homojn, la [[neduumulo]]jn, necesas iel marki en la lingvo, ĉu per sufikso, ĉu per adjektivo.
Adjektive tute bone funkcias la vorto "neduum(seks)a", same kiel "in(seks)a" por femaloj kaj "vir(seks)a" aŭ eĉ "iĉ(seks)a" por maskloj. Oni rimarkas, tamen, ke adjektiva formo esprimas iom alian semantikon ol formo kun sufikso, ĉu pro fuŝe komprenata genriga signifo de la sufiksoj, ĉu pro [[asumo]] de multaj esperantistoj ke iuj radikoj sen iu sufikso nepre signifas iĉon. Ekzemple: "inseksa kato" anstataŭ "katino" probable funkcias tute bone. "Inseksa frato" jam demandigas onin, kaj "inseksa patro" jam certe esprimas alian ideon ol "patrino". Ŝajnas, ke la sufikso esprimas genron en pli baza nivelo ol adjektivo. Kaj ĉar oni trovis necesa esprimi ĝin por inoj, certe tute same utilas respondaj sufiksoj por viroj (''-iĉ'') kaj neduumuloj (''-ip'').
==Ipismo kadre de iĉ(uz)ista koncepto==
Ipismo kunlaboras tre bone kun iĉ(uz)ismo. Kun tiuj ĉi reformoj, plimulto de vortoj kiuj signifas kategoriojn de homojn (laŭ ideoj, profesio, familiaj kaj sociaj roloj, rilato al la parolanto ktp) estas genre neŭtralaj sen sufiksoj, t.e. montru ke genro de la priparolata persono estas nekonata aŭ negrava. Kiam montri la genron necesas, oni uzu ''-in'' por femaloj, ''-iĉ'' por maskloj kaj ''-ip'' por neduumuloj.
Ekzemple: aktoro, amiko, kuracisto (neŭtrala); aktoriĉo, amikiĉo, kuracistiĉo (maskla); aktorino, amikino, kuracistino (femala); aktoripo, amikipo, kuracistipo (neduuma).
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
lixkgxst1hi39mmov75hsyasskxs8hc
J-riismo
0
91
217
2018-12-24T10:51:31Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) si...'
217
wikitext
text/x-wiki
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] ĉe [[Egalecen]]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
[[Kategorio:Reformoj]]
irihw8saqlay6wsrrhgd7lv8pn6fcmz
218
217
2018-12-24T10:52:24Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Eksteraj ligiloj */
218
wikitext
text/x-wiki
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
== Referencoj ==
{{referencoj}}
[[Kategorio:Reformoj]]
jqpvg0ezqt6obkxc7qs8wyhpvyd3a3q
261
218
2019-08-29T23:20:54Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Referencoj */
261
wikitext
text/x-wiki
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
[https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — [[blogo]] pri j-riismo.
[[Kategorio:Reformoj]]
owek7ll1zr3kvezrdd43kcc7yomhy8p
262
261
2019-08-29T23:24:56Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Eksteraj ligiloj */
262
wikitext
text/x-wiki
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
c84umwuslmap0s9zb9ohxxo5t6j701h
270
262
2019-12-06T12:28:19Z
Captain Corkscrew
31564250
270
wikitext
text/x-wiki
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
pcyp81nxd9d7r0667e93njov0ih8elo
272
270
2019-12-06T12:35:29Z
Captain Corkscrew
31564250
272
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
ctibqymo6mbqa6214ev3wfmo2ko28yw
273
272
2019-12-06T12:36:07Z
Captain Corkscrew
31564250
273
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|eta|left|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
lgep6a5h0skypyz3gffdgy64qaebqjb
274
273
2019-12-06T12:39:08Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj */
274
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|eta|left|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
'''Laŭ la unua principo:'''
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la dua principo:'''
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la tria principo:'''
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
mnitrs0utfkrafj769b38djv9dyvei6
356
274
2021-12-18T12:56:05Z
N.T. Mallard
46351532
356
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|eta|left|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj. La algoritmo mem nomiĝas '''j-sistemo''', kaj tiu ĉi termino uziĝas aparte por j-riismo kiel leksika dialektiĝo de Esperanto.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
'''Laŭ la unua principo:'''
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la dua principo:'''
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la tria principo:'''
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
qcyqfzkiqf4z37ku6o9yf1shauey355
357
356
2021-12-18T12:58:05Z
N.T. Mallard
46351532
357
wikitext
text/x-wiki
[[File:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|thumb|left|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj. La algoritmo mem nomiĝas '''j-sistemo''', kaj tiu ĉi termino uziĝas aparte por j-riismo kiel leksika dialektiĝo de Esperanto.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
'''Laŭ la unua principo:'''
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la dua principo:'''
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la tria principo:'''
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la [[Akademio de Esperanto]] ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
0cw57ux5urt1msn15s6eqoqnt16n0wk
358
357
2021-12-18T12:58:53Z
N.T. Mallard
46351532
358
wikitext
text/x-wiki
[[File:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|thumb|right|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj. La algoritmo mem nomiĝas '''j-sistemo''', kaj tiu ĉi termino uziĝas aparte por j-riismo kiel leksika dialektiĝo de Esperanto.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
'''Laŭ la unua principo:'''
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la dua principo:'''
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la tria principo:'''
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la {{wp|Akademio de Esperanto}} ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Kategorio:Reformoj]]
958up32h4t1cr8l4sou2dxzcp9847y3
519
358
2022-05-10T21:06:59Z
N.T. Mallard
46351532
519
wikitext
text/x-wiki
[[File:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg|thumb|right|Markos Kramer prezentas la J-sistemon dum la 10-a Junulara E-Semajno en Storkow (Mark), Germanio.]]
'''J-riismo''' estas vastigo de [[riismo]], kiu celas forigi ne nur genrajn pronomojn, sed ankaŭ ĉiujn radikojn kiujn oni emas [[asumi]] viraj aŭ inaj. Anstataŭ (aŭ krom) simple redifini tiujn vortojn genre neŭtralaj kaj uzi sufikson -[[iĉ]]- kiam temas specife pri viroj (tiu ĉi varianto de reformo nomiĝas [[iĉuzismo]]), '''j-riismo''' proponas la algoritmon por krei entute novajn radikojn el [[olda]]j neneŭtralaj vortoj. La algoritmo mem nomiĝas '''j-sistemo''', kaj tiu ĉi termino uziĝas aparte por j-riismo kiel leksika dialektiĝo de Esperanto.
Tiun ĉi reformon proponis {{wp|Akademio de Esperanto|akademiano}} {{wp|Markos Kramer}} kun kunaŭtoro en artikolo "J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj" ĉe [[feminismo|feminista]] revuo ''Egalecen''.<ref>https://egalecen.org/2018/02/20/j-riismo/</ref>
== Algoritmo por krei novajn radikojn ==
# Oni aldonu "j" post la unua vokalo de vorto.
# Se tiu vokalo estas "i", oni anstataŭigu ĝin per "e".
# Se "u" aŭ "r" sekvas tiun vokalon, oni forigu ĝin.
== Ekzemploj de novaj neŭtraj radikoj ==
'''Laŭ la unua principo:'''
* pajtro (el patro)
* frajto (el frato)
* ajvo (el avo)
* nejpo (el nepo)
* ojnklo (el onklo)
* nejvo (el nevo)
* kujzo (el kuzo)
* ejdzo (el edzo)
* knajbo (el knabo)
* bujbo (el bubo)
* rejĝo (el reĝo)
* cajro (el caro)
* dujko (el duko)
* grajfo (el grafo)
* bajrono (el barono)
* kajvaliro (el kavaliro)
* dajmo (el damo)
* mojnaĥo (el monaĥo)
* ajbato (el abato)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la dua principo:'''
* fejlo (el filo)
* vejro (el viro)
* sejnjoro (el sinjoro)
* fejanĉo (el fianĉo)
* vejdvo (el vidvo)
* prejnco (el princo)
* ĝejgolo (el ĝigolo)
'''Laŭ kombino de la unua kaj la tria principo:'''
* frajlo (el fraŭlo)
* majkizo (el markizo)
* lojdo (el lordo)
== Problemoj ==
===Praktikaj problemoj===
Tiu ĉi algoritmo estas sufiĉe efika en kreo de novaj vortoj kiuj ne estu similaj al iuj aliaj vortoj en fundamenta Esperanto. Evidenta problemo de tiu ĉi alveno, tamen, estas ke la vortoj aspektas tre strange kaj nekonate por homoj, kiuj ne scias la algoritmon kaj eĉ tiuj, kiuj jes konas ĝin, en iuj okazoj povas ne tuj kompreni pri kio temas. Krome, kvankam la vortoj ne similas al la fundamentaj, ili tamen jes povas kolizii kun lokaj, slangaj aŭ dialektiĝaj vortoj: ekzemple, '''ajvo''' estas uzata loka vorto por frukto de {{wp|cidonio}}, '''[[dajmo]]''' estas Usona slango por la 10-cenda monero kaj '''Bajrono''' estas kutima esperantigo de la nomo de fama Brita poeto {{wp|George Byron}} (kiu incidente ankaŭ estis barono, sed ne estis la sola barono en la mondo). Fine, iuj vortoj kiel '''prejnco''' aŭ '''sejnjoro''' simple malfacilprononceblas kaj povas kaŭzi malfacilaĵojn por Esperantistoj, kies denaskaj lingvoj ne enhavas tiajn longajn sekvencojn de konsonantaj fonemoj.
===Konceptaj problemoj===
La propono de Markos Kramer povas esti konsiderata enkonduko de nova morfologia kategorio: infikso, fremda al la gramatiko de Esperanto. El tiu vidpunkto, oni ne parolus pri novaj radikoj, sed pri radikoj modifitaj per infikso.
Tio kontrastas kun la aglutina karaktero de vortfarado en Esperanto, precize kun la formvariado de morfemoj<ref>Wells, John 1978: ''Lingvistikaj aspektoj de Esperanto''. Roterdamo: CED (UEA). 30.</ref>, ĉar (krom la apartaj kazoj de modifoj pro la aldono de la karesaj sufiksoj -ĉj- kaj -nj-) la radikoj en Esperanto estas neŝanĝeblaj.
===Problemoj pri aŭtoritato===
La fakto, ke Kramer estas membro de la {{wp|Akademio de Esperanto}} ne signifas, ke lia propono estas aŭtoritata. Fakte, ajna propono enkonduki strukturajn reformojn en la lingvon kontraŭas la celon de la institucio, kies tasko estas "konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon"<ref>[http://www.akademio-de-esperanto.org Akademio de Esperanto]</ref>. Temas pri persona propono, kun ĝis nun tre limigitaj uzo kaj akcepto.
== Bibliografio ==
* Edmund Grimley Evans, [https://github.com/egrimley/riismo Alternativoj por anstataŭi iĉajn radikojn en Esperanto]
* Edmund Grimley Evans, J-riismo, La Brita Esperantisto, [https://legacy.esperanto.org.uk/lbe/arkivo/985/lbe-985.pdf#page=26 n-ro 985] (aŭtuno 2018), p. 26-27
* Federico Gobbo, La J-riismo, Amikaro, [https://books.google.com/books?id=HJ2mDwAAQBAJ&pg=PA137 p. 137]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
==Eksteraj ligiloj==
* [https://notojpririismo.blogspot.com/ J-riismo: riismo sen problemaj signifoŝovoj] — aparta [[blogo]] pri j-riismo (kaj okaze aliaj genraj problemoj de Esperanto) kun la sama nomo kiel de la artikolo de Kramer, enhavanta novaĵojn, diskutojn kaj ekzemplojn de uzo.
[[Category:Reformoj]]
mua0eokr2ciqelz3nxlnabax2t77ip0
J-sistemo
0
146
359
2021-12-18T12:59:19Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[J-riismo]]
359
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[J-riismo]]
k4edopsn6w17r2k8sqpvvl94q96mls5
Jonizuli
0
156
397
2022-04-13T20:42:26Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Jonizuli''' estas verbo kiu estas loka memeo en [[Nova Esperantujo]]. Ĝi sinifas forlasi la grupon Nova Esperantujo. La vorto originis el la uzanto Jonizulo, kiu fame forl..."
397
wikitext
text/x-wiki
'''Jonizuli''' estas verbo kiu estas loka memeo en [[Nova Esperantujo]]. Ĝi sinifas forlasi la grupon Nova Esperantujo. La vorto originis el la uzanto Jonizulo, kiu fame forlasis la grupon plurajn fojojn. Kiam jonizulinto revenas al Nova Esperantujo, oni diras ke li aŭ ŝi '''maljonizulis'''.
1rfsqiczp9c5ciy26nzfao0he42byal
401
397
2022-04-13T20:51:23Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
401
wikitext
text/x-wiki
'''Jonizuli''' estas verbo kiu estas loka memeo en [[Nova Esperantujo]]. Ĝi sinifas forlasi la grupon Nova Esperantujo. La vorto originis el la uzanto Jonizulo, kiu fame forlasis la grupon plurajn fojojn. Kiam jonizulinto revenas al Nova Esperantujo, oni diras ke li aŭ ŝi '''maljonizulis'''.
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Interreta kulturo]]
5hb8jccxs5uh6g4livopitskguprl67
402
401
2022-04-13T20:51:40Z
N.T. Mallard
46351532
402
wikitext
text/x-wiki
'''Jonizuli''' estas verbo kiu estas loka memeo en [[Nova Esperantujo]]. Ĝi sinifas forlasi la grupon Nova Esperantujo. La vorto originis el la uzanto Jonizulo, kiu fame forlasis la grupon plurajn fojojn. Kiam jonizulinto revenas al Nova Esperantujo, oni diras ke li aŭ ŝi '''maljonizulis'''.
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Lokaj memeoj]]
pmmagg2metn6e5loxc60kckaq01cpxl
Kak
0
54
102
2018-06-01T12:51:26Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek", Kak signifas la sama aferon kiel Fek, sed pli profanas.'
102
wikitext
text/x-wiki
'''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek", Kak signifas la sama aferon kiel Fek, sed pli profanas.
5sr9kp9badyzm08p857deurrys20tcb
105
102
2018-06-03T07:43:59Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
105
wikitext
text/x-wiki
'''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek", Kak signifas la sama aferon kiel Fek, sed pli profanas.
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
7k28wttml1xgwhtrh5v8fehqb78wlfm
106
105
2018-06-03T07:45:03Z
Captain Corkscrew
31564250
106
wikitext
text/x-wiki
'''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek'". '''Kak''' signifas la saman aferon kiel Fek', sed pli profanas.
Vidu ankaŭ:
* [[Piĉismo]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
gl1sfitn29qlla8gml5cm2eznppv9lt
107
106
2018-06-03T07:46:22Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
107
wikitext
text/x-wiki
'''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek'". '''Kak''' signifas la saman aferon kiel Fek', sed pli profanas.
Vidu ankaŭ:
* [[Piĉismo]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
0xfm4a6wilz38i7x3ob79y7nnknexgh
108
107
2018-06-03T07:46:47Z
Captain Corkscrew
31564250
108
wikitext
text/x-wiki
'''Kak '''estas vorto de la Afrikansa lingvo, la vorto estas pli forta versio de la Esperanto vorton "Fek'". '''Kak''' signifas la saman aferon kiel Fek', sed pli profanas.
Vidu ankaŭ:
* [[Ĝanĉuko]]
* [[Piĉismo]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
nkxa08yb45bweofk9zn28fmwar6mz85
Kavaia
0
81
197
2018-08-20T13:11:57Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Kavaia''' (De la Japana: かわいい ''kawaii'') estas vorto por kiu signifas malforta kaj bela (tre sama al la Afrikansa: ''Oulik ''aŭ la Angla: ''Cute'').'
197
wikitext
text/x-wiki
'''Kavaia''' (De la Japana: かわいい ''kawaii'') estas vorto por kiu signifas malforta kaj bela (tre sama al la Afrikansa: ''Oulik ''aŭ la Angla: ''Cute'').
cpb2jvbedzvibel771g4pf4cpmmrp20
201
197
2018-08-22T19:14:13Z
Captain Corkscrew
31564250
201
wikitext
text/x-wiki
'''Kavaio''' aŭ '''kavajo''' ({{wp|japane}}: かわいい, {{wp|Japana lingvo per latinaj literoj|romaĵi}} ''kawaii'') estas japana koncepto de [[kjuta|kjuteco]].
Samkiel ĉiu alia kulturo, la japanoj trovas kjutaj homojn kaj bestojn kun idecaj trajtoj de korpo kaj vizaĝo kaj kun infaneca, naiva, senhelpa kaj timema konduko — ĝuste la ecoj, kiuj vekas en plimulto de normalaj homoj emon prizorgi kaj protekti la infanecan estaĵon. Tamen la japana ideo de '''kavajo''' estas pli ekstrema ol similaj konceptoj de plejmulto de aliaj kulturoj, ĉar ĝi iĝis grava parto de moderna japana populara kulturo kaj vizuala tradicio kaj eĉ penetriĝis en profundaj niveloj de sociaj interagoj.
La koncepto eventuale disvastiĝis ekster Japanio kune kun kulturo de [[mangao]] kaj [[animeo]], kaj utiliĝis en multaj industrioj: ne nur [[komikso]]j kaj animacio, sed ankaŭ en industrioj de ludiloj, videoludoj, vestaĵoj kaj modo, kaj eĉ en {{wp|industria fasonado}}.
==Etimologio==
p5bsbzwhc9yqrqzpw3msp75eiddvv5k
202
201
2018-08-22T19:39:20Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Etimologio */
202
wikitext
text/x-wiki
'''Kavaio''' aŭ '''kavajo''' ({{wp|japane}}: かわいい, {{wp|Japana lingvo per latinaj literoj|romaĵi}} ''kawaii'') estas japana koncepto de [[kjuta|kjuteco]].
Samkiel ĉiu alia kulturo, la japanoj trovas kjutaj homojn kaj bestojn kun idecaj trajtoj de korpo kaj vizaĝo kaj kun infaneca, naiva, senhelpa kaj timema konduko — ĝuste la ecoj, kiuj vekas en plimulto de normalaj homoj emon prizorgi kaj protekti la infanecan estaĵon. Tamen la japana ideo de '''kavajo''' estas pli ekstrema ol similaj konceptoj de plejmulto de aliaj kulturoj, ĉar ĝi iĝis grava parto de moderna japana populara kulturo kaj vizuala tradicio kaj eĉ penetriĝis en profundaj niveloj de sociaj interagoj.
La koncepto eventuale disvastiĝis ekster Japanio kune kun kulturo de [[mangao]] kaj [[animeo]], kaj utiliĝis en multaj industrioj: ne nur [[komikso]]j kaj animacio, sed ankaŭ en industrioj de ludiloj, videoludoj, vestaĵoj kaj modo, kaj eĉ en {{wp|industria fasonado}}.
==Etimologio==
En la japana la vorto devenas de la frazo 顔映し ''kao hayushi'', laŭlitere signifanta "(ies) vizaĝo lumiĝas", t.e. iu ruĝiĝas pro sinĝeno. Sinĝeno kaj timido estas, kompreneble, granda parto de "kjuta" konduko. Eventuale la frazo mallongiĝis unue al かわゆい ''kawayui'', kaj poste al かわいい ''kawaii'', kaj samtempe la signifo de la vorto evoluiĝis de simpla timema sinĝeno ĝis moderna ideo de kjuteco. Kvankam en la moderna japana oni plej ofte skribas la vorton per {{wp|hiragano}} kaj la {{wp|kanĵio|kanĵioj}} de kiu ĝi devenas estas preskaŭ forgesitaj, oni ankaŭ inventis alternativan kanĵian version (t.n. ''ateĵi'') por ĝi: 可愛い. Tiu ĉi alternativa versio laŭlitere tradukiĝas kiel "amebla" aŭ "aminda".
Kvankam la lasta vokalo ''i'' en la japana vorto estas longa, kiam ĝi eniris aliajn lingvojn ĝi ofte mallongiĝas ĝis alproksimanto ''j''. Inter tiuj lingvoj oni ankaŭ povas konsideri Esperanton, ĉar diri '''kavajo''' aŭ '''kavaja''' estas por multaj Esperantistoj pli oportune ol diri '''kavaio'''/'''kavaia'''. Se oni iam renkontas la vorton en Esperanta interparolo, ĝi plej probable estas en tiu ĉi ''j''-formo.
n6oxkcwvk60cm0uce7i7at5hcp4ygvc
247
202
2019-02-10T21:11:04Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
247
wikitext
text/x-wiki
'''Kavaio''' aŭ '''kavajo''' ({{wp|japane}}: かわいい, {{wp|Japana lingvo per latinaj literoj|romaĵi}} ''kawaii'') estas japana koncepto de [[kjuta|kjuteco]].
Samkiel ĉiu alia kulturo, la japanoj trovas kjutaj homojn kaj bestojn kun idecaj trajtoj de korpo kaj vizaĝo kaj kun infaneca, naiva, senhelpa kaj timema konduko — ĝuste la ecoj, kiuj vekas en plimulto de normalaj homoj emon prizorgi kaj protekti la infanecan estaĵon. Tamen la japana ideo de '''kavajo''' estas pli ekstrema ol similaj konceptoj de plejmulto de aliaj kulturoj, ĉar ĝi iĝis grava parto de moderna japana populara kulturo kaj vizuala tradicio kaj eĉ penetriĝis en profundaj niveloj de sociaj interagoj.
La koncepto eventuale disvastiĝis ekster Japanio kune kun kulturo de [[mangao]] kaj [[animeo]], kaj utiliĝis en multaj industrioj: ne nur [[komikso]]j kaj animacio, sed ankaŭ en industrioj de ludiloj, videoludoj, vestaĵoj kaj modo, kaj eĉ en {{wp|industria fasonado}}.
==Etimologio==
En la japana la vorto devenas de la frazo 顔映し ''kao hayushi'', laŭlitere signifanta "(ies) vizaĝo lumiĝas", t.e. iu ruĝiĝas pro sinĝeno. Sinĝeno kaj timido estas, kompreneble, granda parto de "kjuta" konduko. Eventuale la frazo mallongiĝis unue al かわゆい ''kawayui'', kaj poste al かわいい ''kawaii'', kaj samtempe la signifo de la vorto evoluiĝis de simpla timema sinĝeno ĝis moderna ideo de kjuteco. Kvankam en la moderna japana oni plej ofte skribas la vorton per {{wp|hiragano}} kaj la {{wp|kanĵio|kanĵioj}} de kiu ĝi devenas estas preskaŭ forgesitaj, oni ankaŭ inventis alternativan kanĵian version (t.n. ''ateĵi'') por ĝi: 可愛い. Tiu ĉi alternativa versio laŭlitere tradukiĝas kiel "amebla" aŭ "aminda".
Kvankam la lasta vokalo ''i'' en la japana vorto estas longa, kiam ĝi eniris aliajn lingvojn ĝi ofte mallongiĝas ĝis alproksimanto ''j''. Inter tiuj lingvoj oni ankaŭ povas konsideri Esperanton, ĉar diri '''kavajo''' aŭ '''kavaja''' estas por multaj Esperantistoj pli oportune ol diri '''kavaio'''/'''kavaia'''. Se oni iam renkontas la vorton en Esperanta interparolo, ĝi plej probable estas en tiu ĉi ''j''-formo.
[[Kategorio:Animea terminaro]]
el4cgxegcffshcs24mk5sa4okd53hl7
545
247
2023-07-05T13:10:49Z
91.154.167.195
545
wikitext
text/x-wiki
'''Kavaio''' aŭ '''kavajo''' ({{wp|japane}}: かわいい, {{wp|Japana lingvo per latinaj literoj|romaĵi}} ''kawaii'') estas japana koncepto de [[kjuta|kjuteco]].
Samkiel ĉiu alia kulturo, la japanoj trovas kjutaj homojn kaj bestojn kun idecaj trajtoj de korpo kaj vizaĝo kaj kun infaneca, naiva, senhelpa kaj timema konduko — ĝuste la ecoj, kiuj vekas en plimulto de normalaj homoj emon prizorgi kaj protekti la infanecan estaĵon. Tamen la japana ideo de '''kavajo''' estas pli ekstrema ol similaj konceptoj de plejmulto de aliaj kulturoj, ĉar ĝi iĝis grava parto de moderna japana populara kulturo kaj vizuala tradicio kaj eĉ penetriĝis en profundaj niveloj de sociaj interagoj.
La koncepto eventuale disvastiĝis ekster Japanio kune kun kulturo de [[mangao]] kaj [[animeo]], kaj utiliĝis en multaj industrioj: ne nur [[komikso]]j kaj animacio, sed ankaŭ en industrioj de ludiloj, videoludoj, vestaĵoj kaj modo, kaj eĉ en {{wp|industria fasonado}}.
==Etimologio==
En la japana la vorto devenas de la frazo 顔映し ''kao hayushi'', laŭlitere signifanta "(ies) vizaĝo lumiĝas", t.e. iu ruĝiĝas pro sinĝeno. Sinĝeno kaj timido estas, kompreneble, granda parto de "kjuta" konduko. Eventuale la frazo mallongiĝis unue al かわゆい ''kawayui'', kaj poste al かわいい ''kawaii'', kaj samtempe la signifo de la vorto evoluiĝis de simpla timema sinĝeno ĝis moderna ideo de kjuteco. Kvankam en la moderna japana oni plej ofte skribas la vorton per {{wp|hiragano}} kaj la {{wp|kanĵio|kanĵioj}} de kiu ĝi devenas estas preskaŭ forgesitaj, oni ankaŭ inventis alternativan kanĵian version (t.n. ''ateĵi'') por ĝi: 可愛い. Tiu ĉi alternativa versio laŭlitere tradukiĝas kiel "amebla" aŭ "aminda".
Kvankam la lasta vokalo ''i'' en la japana vorto estas longa, kiam ĝi eniris aliajn lingvojn ĝi ofte mallongiĝas ĝis alproksimanto ''j''. Inter tiuj lingvoj oni ankaŭ povas konsideri Esperanton, ĉar diri '''kavajo''' aŭ '''kavaja''' estas por multaj Esperantistoj pli oportune ol diri '''kavaio'''/'''kavaia'''. Se oni iam renkontas la vorton en Esperanta interparolo, ĝi plej probable estas en tiu ĉi ''j''-formo.
[[Category:Animea terminaro]]
hj53dlzegzt47z3l067bi6som2rf56t
Kaŭ
0
103
238
2019-02-08T18:10:26Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Kaŭ''' estas transfundamenta Esperanta vorteto kiu aperis kiel kunmetaĵo de "kaj/aŭ". Ĝi signifas, do, la normalan logikan "aŭ": "A kaŭ B" signifas "A aŭ B aŭ ambaŭ"....'
238
wikitext
text/x-wiki
'''Kaŭ''' estas transfundamenta Esperanta vorteto kiu aperis kiel kunmetaĵo de "kaj/aŭ". Ĝi signifas, do, la normalan logikan "aŭ": "A kaŭ B" signifas "A aŭ B aŭ ambaŭ". En tio ĝi distingas de logika "disiga aŭ" aŭ "[[disaŭ]]", kiu signifas "A aŭ B, sed ne ambaŭ".
Pli detale ni skribos pri tio en [[Logikaj operatoroj en Esperanto]].
6fc797ccfaem7z3dr03yh784si89uad
239
238
2019-02-08T18:10:51Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
239
wikitext
text/x-wiki
'''Kaŭ''' estas transfundamenta Esperanta vorteto kiu aperis kiel kunmetaĵo de "kaj/aŭ". Ĝi signifas, do, la normalan logikan "aŭ": "A kaŭ B" signifas "A aŭ B aŭ ambaŭ". En tio ĝi distingas de logika "disiga aŭ" aŭ "[[disaŭ]]", kiu signifas "A aŭ B, sed ne ambaŭ".
Pli detale ni skribos pri tio en [[Logikaj operatoroj en Esperanto]].
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
cv1hvk1vrgmo8wteghcsz0fzikm7snc
Kitaba Revolucio
0
158
405
2022-04-20T00:58:04Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Gh..."
405
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [[https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro (https://t.me/c/1004513570/98378)], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018 (https://t.me/c/1078656980/5287)] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a novembro 2020 (https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334)], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama (https://t.me/Esperantujoo/14924)] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko (https://t.me/kaiseruwu)]. Sed kelkaj tagoj antaùe, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo (https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/)] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion (https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/)]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis (https://t.me/Esperantujoo/14920)] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo (https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613)], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
1nfxxjfjf8f03vhh7qspi3vl8f6u1fj
407
405
2022-04-20T01:02:58Z
89.234.186.82
407
wikitext
text/x-wiki
@goren via vikio malakceptas min char mi indikis fontojn, do jen la artikolo:
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro (https://t.me/c/1004513570/98378)], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018 (https://t.me/c/1078656980/5287)] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a novembro 2020], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed kelkaj tagoj antaùe, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Kategorio:Pablo_Busto_diris,_ke_ne_funkcios]]
2y322qa9t8tojy7ynvi6xo30t8a78m9
408
407
2022-04-20T01:05:06Z
89.234.186.82
Adding categories
408
wikitext
text/x-wiki
@goren via vikio malakceptas min char mi indikis fontojn, do jen la artikolo:
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro (https://t.me/c/1004513570/98378)], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018 (https://t.me/c/1078656980/5287)] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a novembro 2020], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed kelkaj tagoj antaùe, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Kategorio:Pablo_Busto_diris,_ke_ne_funkcios]]
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
81jxpczwmivjgjbpb1ixcu95fh3i451
410
408
2022-04-20T01:08:25Z
89.234.186.82
410
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro (https://t.me/c/1004513570/98378)], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018 (https://t.me/c/1078656980/5287)] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a novembro 2020], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed kelkaj tagoj antaùe, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
8lb6xo06x3khf1sgmoa3bn676cfxcqr
411
410
2022-04-20T01:10:24Z
89.234.186.82
411
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a novembro 2020], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed kelkaj tagoj antaùe, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [tg://resolve?domain=Esperantujoo&post=14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
h2ssqcabyfoioqqtm2favkd5h2mcu1y
412
411
2022-04-20T01:15:43Z
89.234.186.82
412
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]]. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed la 6-a de decembro, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
q0135sr1e6k16aav8lz30p4qqefb8h1
413
412
2022-04-20T01:17:57Z
89.234.186.82
413
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ghi devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ghi unuflanke kaj senchese ghis la ideo komencas esti remenciita almena� pri la nova kialo spamadi. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed la 6-a de decembro, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
9cpq16a5urvhvgnvl3ilvbnffpysz92
414
413
2022-04-20T01:18:54Z
89.234.186.82
414
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (aù Роман), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ghi reprenas la konduto unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ghi devas esti enkondukita el chiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ghi unuflanke kaj senchese ghis la ideo komencas esti remenciita almena� pri la nova kialo spamadi. Ghi baze nur diras, ke ni enkonduku la vorton »kitabo« anstata� »libro« en esperanto, por diri , char fakte ghi jam estas uzita el multegaj landoj por diri kitabon, pli ol tiuj, kiu diras io simila al »libro« por diri kitabon. Tio helpus malokcidentigi esperanton, kaj havas aliajn plibonojn kiel esti malpli konfuzebla (pro malsimilo al aliaj latinidaj radikoj), pli konita de pli da homoj (do helpante la lernadon de esperanto de ties nacianoj, kaj de ties lingvoj de la esperantistoj), kaj devena de la lingvafamilioj, kiu fakte elpensis skribecon kaj kitabojn. [[Eterna Krokodilanto|EK]] fakte aldonis, ke kitabismo povus estontece enteni enkonduki aliajn radikojn, pro similaj kialoj, sed ne precizis iun ajn ekzemplon, kaj preska� neniam reparolis pri tion, krom kelkajfoje ekzemple kreante [[Telegramo|telegraman]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaron]. Iuj poste proponis ideojn (kiel enkonduki la malpseùdan sufikson »-istan« anstataù -io/ujo/lando pri chiuj landoj), sed [[Eterna Krokodilanto|EK]] neniam respondis, vershajne char li jam transiris al alia afero.
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto »kitabo« en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, [https://t.me/c/1004513570/98378 je 2016 Maristo mem diris »bizara kitabo« por paroli pri araba libro], kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaù 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaù enkondukis la vorton »kitabo« por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334 unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a], sur la [[Bonkora Anonima Babilejo]], kie [[Eterna Krokodilanto|EK]] unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, char anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed kunsekve, li kompreneble respamemighis kaj la tiama administraciaj »lastaj agoj« montris, ke estis li, kiel montras [https://t.me/Esperantujoo/14924 kono tiama] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko], dum respondante al [[Pablo Busto]] kompreneble dirante, ke ne funkcios chio chi. Sed la 6-a de decembro, jam EK publikighis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] [https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/ filmeto klarigante kitabisman ideologion]. Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 galexan enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de vochdonoj, en 2022) al kitabismo.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
[[Category:Pablo Busto diris, ke ne funkcios]]
1lp1ijteuq5zw73a88vynk2il98grh7
436
414
2022-04-20T12:44:26Z
N.T. Mallard
46351532
436
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (EK aŭ Raman), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ĝi ekuzas la saman konduton: unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ĝi devas esti enkondukita el ĉiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ĝi unuflanke kaj senĉese ĝis la ideo memoriĝis almenaŭ pri la spamado.
La esenco de ideo estas, ke oni enkonduku la vorton '''kitabo''' anstataŭ "libro" en esperanto, kun jenaj raciigoj:
# Ekzistas pli multaj landoj kie oni nomas libron per vorto "kitabo" aŭ simila ol kie oni nomas ĝin per vorto "libro" aŭ simila (neniu fonto estas donita por ĉi tiu aserto)
# Uzo de tiaj vortoj helpos malpliokcidentigi Esperanton (bona raciigo por tiuj, kiuj konsideras ĝin en nuna stato tro "eŭropcentrisma", ekzemple [[bajzuo]]j). Vidu ankaŭ: [[zazismo]]
# Ili povas helpi eviti konfuzon kun aliaj latinidaj radikoj (ekzemple, "libro"-"libero" jes konfuzeblas) kaj tiel plifaciligi lernadon de Esperanto al komencantoj
# Estus juste ke Esperanta vorto por "libro" devenu el lingvofamilio, kie fakte unue aperis libroj kaj skribo (t.e. {{wp|ŝemida lingvaro}}, al kiu la {{wp|antikva egiptia}} ankaŭ rilatas)
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto "kitabo" en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, je 2016 uzanto [[Maristo]] diris "bizara kitabo" parolante pri araba libro,<ref>https://t.me/c/1004513570/98378</ref> kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaŭ 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaŭ enkondukis la vorton "kitabo" por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a en la [[Bonkora Anonima Babilejo]].<ref>https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334</ref> En ĝi EK unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, ĉar anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed sekve li kompreneble respamemiĝis kaj la tiama administraciaj "lastaj agoj" montris, ke estis li.<ref>[https://t.me/Esperantujoo/14924 La respondo] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko] al [[Pablo Busto]] en [[La Kloako]] montras tion ĉi</ref> Je la 6-a de decembro, EK publikiĝis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] filmeton klarigante kitabisman ideologion.<ref>https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/</ref> Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de voĉdonoj en 2022) al kitabismo.
Post ioma tempo EK aldonis kelkajn aliajn vortojn al kitabisma "vortaro" pro similaj kialoj:<ref>La "vortaro" estas kelkfoje plusendita al [[La Kloako]], ekz. https://t.me/Esperantujoo/69634</ref>
* birdo: fogelo
* libro: kitabo
* naŭzo: sujo
* terpomo: papo
EK mem baldaŭ perdis intereson al la "revolucio" kaj preskaŭ neniam reparolis pri ĝi. La sola reveno al ĝi estis kreo de [[Telegramo|telegraman] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaro]. Kiam aliaj proponis novajn ideojn (kiel enkonduki la malpseŭdan sufikson "-istan-" anstataŭ -io/ujo/lando por landoj), li ne respondis, verŝajne ĉar li jam transiris al aliaj projektoj.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}}
hpse76kbw6k011f29u1utpoxu4l3ef2
437
436
2022-04-20T12:45:39Z
N.T. Mallard
46351532
437
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (EK aŭ Raman), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ĝi ekuzas la saman konduton: unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ĝi devas esti enkondukita el ĉiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ĝi unuflanke kaj senĉese ĝis la ideo memoriĝis almenaŭ pri la spamado.
La esenco de ideo estas, ke oni enkonduku la vorton '''kitabo''' anstataŭ "libro" en esperanto, kun jenaj raciigoj:
# Ekzistas pli multaj landoj kie oni nomas libron per vorto "kitabo" aŭ simila ol kie oni nomas ĝin per vorto "libro" aŭ simila (neniu fonto estas donita por ĉi tiu aserto)
# Uzo de tiaj vortoj helpos malpliokcidentigi Esperanton (bona raciigo por tiuj, kiuj konsideras ĝin en nuna stato tro "eŭropcentrisma", ekzemple [[bajzuo]]j). Vidu ankaŭ: [[zazismo]]
# Ili povas helpi eviti konfuzon kun aliaj latinidaj radikoj (ekzemple, "libro"-"libero" jes konfuzeblas) kaj tiel plifaciligi lernadon de Esperanto al komencantoj
# Estus juste ke Esperanta vorto por "libro" devenu el lingvofamilio, kie fakte unue aperis libroj kaj skribo (t.e. {{wp|semida lingvaro}}, al kiu la {{wp|antikva egiptia}} ankaŭ rilatas)
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto "kitabo" en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, je 2016 uzanto [[Maristo]] diris "bizara kitabo" parolante pri araba libro,<ref>https://t.me/c/1004513570/98378</ref> kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaŭ 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaŭ enkondukis la vorton "kitabo" por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a en la [[Bonkora Anonima Babilejo]].<ref>https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334</ref> En ĝi EK unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, ĉar anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed sekve li kompreneble respamemiĝis kaj la tiama administraciaj "lastaj agoj" montris, ke estis li.<ref>[https://t.me/Esperantujoo/14924 La respondo] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko] al [[Pablo Busto]] en [[La Kloako]] montras tion ĉi</ref> Je la 6-a de decembro, EK publikiĝis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] filmeton klarigante kitabisman ideologion.<ref>https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/</ref> Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de voĉdonoj en 2022) al kitabismo.
Post ioma tempo EK aldonis kelkajn aliajn vortojn al kitabisma "vortaro" pro similaj kialoj:<ref>La "vortaro" estas kelkfoje plusendita al [[La Kloako]], ekz. https://t.me/Esperantujoo/69634</ref>
* birdo: fogelo
* libro: kitabo
* naŭzo: sujo
* terpomo: papo
EK mem baldaŭ perdis intereson al la "revolucio" kaj preskaŭ neniam reparolis pri ĝi. La sola reveno al ĝi estis kreo de [[Telegramo|telegraman] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaro]. Kiam aliaj proponis novajn ideojn (kiel enkonduki la malpseŭdan sufikson "-istan-" anstataŭ -io/ujo/lando por landoj), li ne respondis, verŝajne ĉar li jam transiris al aliaj projektoj.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}}
o7ybwyr1azlvqsviox7cmys41v464t7
438
437
2022-04-20T12:47:03Z
N.T. Mallard
46351532
438
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (EK aŭ Raman), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ĝi ekuzas la saman konduton: unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ĝi devas esti enkondukita el ĉiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ĝi unuflanke kaj senĉese ĝis la ideo memoriĝis almenaŭ pri la spamado.
La esenco de ideo estas, ke oni enkonduku la vorton '''kitabo''' anstataŭ "libro" en esperanto, kun jenaj raciigoj:
# Ekzistas pli multaj landoj kie oni nomas libron per vorto "kitabo" aŭ simila ol kie oni nomas ĝin per vorto "libro" aŭ simila (neniu fonto estas donita por ĉi tiu aserto)
# Uzo de tiaj vortoj helpos malpliokcidentigi Esperanton (bona raciigo por tiuj, kiuj konsideras ĝin en nuna stato tro "eŭropcentrisma", ekzemple [[bajzuo]]j). Vidu ankaŭ: [[zazismo]]
# Ili povas helpi eviti konfuzon kun aliaj latinidaj radikoj (ekzemple, "libro"-"libero" jes konfuzeblas) kaj tiel plifaciligi lernadon de Esperanto al komencantoj
# Estus juste ke Esperanta vorto por "libro" devenu el lingvofamilio, kie fakte unue aperis libroj kaj skribo (t.e. {{wp|semida lingvaro}}, al kiu la antikva {{wp|egipta lingvo}} ankaŭ rilatas)
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto "kitabo" en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, je 2016 uzanto [[Maristo]] diris "bizara kitabo" parolante pri araba libro,<ref>https://t.me/c/1004513570/98378</ref> kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde [https://t.me/c/1078656980/5287 almenaŭ 2018] [[Speranto]], esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, kaj kunokaze ankaŭ enkondukis la vorton "kitabo" por paroli pri kitaboj. Tio ne estos la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>.
=== Kitabismo mem ===
La unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a en la [[Bonkora Anonima Babilejo]].<ref>https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334</ref> En ĝi EK unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, ĉar anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed sekve li kompreneble respamemiĝis kaj la tiama administraciaj "lastaj agoj" montris, ke estis li.<ref>[https://t.me/Esperantujoo/14924 La respondo] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko] al [[Pablo Busto]] en [[La Kloako]] montras tion ĉi</ref> Je la 6-a de decembro, EK publikiĝis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] filmeton klarigante kitabisman ideologion.<ref>https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/</ref> Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de voĉdonoj en 2022) al kitabismo.
Post ioma tempo EK aldonis kelkajn aliajn vortojn al kitabisma "vortaro" pro similaj kialoj:<ref>La "vortaro" estas kelkfoje plusendita al [[La Kloako]], ekz. https://t.me/Esperantujoo/69634</ref>
* birdo: fogelo
* libro: kitabo
* naŭzo: sujo
* terpomo: papo
EK mem baldaŭ perdis intereson al la "revolucio" kaj preskaŭ neniam reparolis pri ĝi. La sola reveno al ĝi estis kreo de [[Telegramo|telegraman] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaro]. Kiam aliaj proponis novajn ideojn (kiel enkonduki la malpseŭdan sufikson "-istan-" anstataŭ -io/ujo/lando por landoj), li ne respondis, verŝajne ĉar li jam transiris al aliaj projektoj.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}}
hgjivnxcij8gy9u4uihlfartj8tq17u
439
438
2022-04-20T12:49:36Z
N.T. Mallard
46351532
/* Historio kaj fontoj */
439
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (EK aŭ Raman), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ĝi ekuzas la saman konduton: unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ĝi devas esti enkondukita el ĉiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ĝi unuflanke kaj senĉese ĝis la ideo memoriĝis almenaŭ pri la spamado.
La esenco de ideo estas, ke oni enkonduku la vorton '''kitabo''' anstataŭ "libro" en esperanto, kun jenaj raciigoj:
# Ekzistas pli multaj landoj kie oni nomas libron per vorto "kitabo" aŭ simila ol kie oni nomas ĝin per vorto "libro" aŭ simila (neniu fonto estas donita por ĉi tiu aserto)
# Uzo de tiaj vortoj helpos malpliokcidentigi Esperanton (bona raciigo por tiuj, kiuj konsideras ĝin en nuna stato tro "eŭropcentrisma", ekzemple [[bajzuo]]j). Vidu ankaŭ: [[zazismo]]
# Ili povas helpi eviti konfuzon kun aliaj latinidaj radikoj (ekzemple, "libro"-"libero" jes konfuzeblas) kaj tiel plifaciligi lernadon de Esperanto al komencantoj
# Estus juste ke Esperanta vorto por "libro" devenu el lingvofamilio, kie fakte unue aperis libroj kaj skribo (t.e. {{wp|semida lingvaro}}, al kiu la antikva {{wp|egipta lingvo}} ankaŭ rilatas)
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto "kitabo" en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, je 2016 uzanto [[Maristo]] diris "bizara kitabo" parolante pri araba libro,<ref>https://t.me/c/1004513570/98378</ref> kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde almenaŭ 2018.<ref>https://t.me/c/1078656980/5287</ref> {{wp|Speranto}}, esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, ankaŭ enkondukis la vorton "kitabo" por libroj, kaj simile faris nova planlingvo {{wp|Globaso}}. Tio ĉi, cetere, ne estas la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto.<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>
=== Kitabismo mem ===
La unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a en la [[Bonkora Anonima Babilejo]].<ref>https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334</ref> En ĝi EK unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, ĉar anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed sekve li kompreneble respamemiĝis kaj la tiama administraciaj "lastaj agoj" montris, ke estis li.<ref>[https://t.me/Esperantujoo/14924 La respondo] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko] al [[Pablo Busto]] en [[La Kloako]] montras tion ĉi</ref> Je la 6-a de decembro, EK publikiĝis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] filmeton klarigante kitabisman ideologion.<ref>https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/</ref> Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de voĉdonoj en 2022) al kitabismo.
Post ioma tempo EK aldonis kelkajn aliajn vortojn al kitabisma "vortaro" pro similaj kialoj:<ref>La "vortaro" estas kelkfoje plusendita al [[La Kloako]], ekz. https://t.me/Esperantujoo/69634</ref>
* birdo: fogelo
* libro: kitabo
* naŭzo: sujo
* terpomo: papo
EK mem baldaŭ perdis intereson al la "revolucio" kaj preskaŭ neniam reparolis pri ĝi. La sola reveno al ĝi estis kreo de [[Telegramo|telegraman] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaro]. Kiam aliaj proponis novajn ideojn (kiel enkonduki la malpseŭdan sufikson "-istan-" anstataŭ -io/ujo/lando por landoj), li ne respondis, verŝajne ĉar li jam transiris al aliaj projektoj.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}}
dfr4o3kbprjy0j9873pwa1dmurfc5nu
440
439
2022-04-20T12:50:34Z
N.T. Mallard
46351532
/* Kitabismo mem */
440
wikitext
text/x-wiki
La '''Kitaba Revolucio''' estas koncepto elpensita de [[Eterna Krokodilanto]] (EK aŭ Raman), sur la modelo de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] de [[Paroliĝema Francisko]]. Ĝi ekuzas la saman konduton: unuflanke sole anunci, ke iu ideo estas revolucio, kaj, ke ĝi devas esti enkondukita el ĉiuj por la bona sukceso de esperanto kaj la [[Fina Venko]], kaj poste spamadi pri ĝi unuflanke kaj senĉese ĝis la ideo memoriĝis almenaŭ pri la spamado.
La esenco de ideo estas, ke oni enkonduku la vorton '''kitabo''' anstataŭ "libro" en esperanto, kun jenaj raciigoj:
# Ekzistas pli multaj landoj kie oni nomas libron per vorto "kitabo" aŭ simila ol kie oni nomas ĝin per vorto "libro" aŭ simila (neniu fonto estas donita por ĉi tiu aserto)
# Uzo de tiaj vortoj helpos malpliokcidentigi Esperanton (bona raciigo por tiuj, kiuj konsideras ĝin en nuna stato tro "eŭropcentrisma", ekzemple [[bajzuo]]j). Vidu ankaŭ: [[zazismo]]
# Ili povas helpi eviti konfuzon kun aliaj latinidaj radikoj (ekzemple, "libro"-"libero" jes konfuzeblas) kaj tiel plifaciligi lernadon de Esperanto al komencantoj
# Estus juste ke Esperanta vorto por "libro" devenu el lingvofamilio, kie fakte unue aperis libroj kaj skribo (t.e. {{wp|semida lingvaro}}, al kiu la antikva {{wp|egipta lingvo}} ankaŭ rilatas)
== Historio kaj fontoj ==
=== Prekitaba tempo ===
La unuaj mencioj de la vorto "kitabo" en esperanto vershajne estis el malseriozaj referencoj al aliaj lingvoj: ekzemple, je 2016 uzanto [[Maristo]] diris "bizara kitabo" parolante pri araba libro,<ref>https://t.me/c/1004513570/98378</ref> kaj ja jam ekzistis menciita de esperantistoj, ekde almenaŭ 2018.<ref>https://t.me/c/1078656980/5287</ref> {{wp|Speranto}}, esperantido kiu aldonas aziecajn radikojn, ankaŭ enkondukis la vorton "kitabo" por libroj, kaj simile faris nova planlingvo {{wp|Globaso}}. Tio ĉi, cetere, ne estas la unua elpenso de esperantido, kiu finos en esperanto.<ref>https://eo.wikipedia.org/wiki/Ido_(lingvo)#Influo_al_Esperanto</ref>
=== Kitabismo mem ===
La unua skribita altekstata mencio de kitabismo estis je la 24-a de novembro 2020-a en la [[Bonkora Anonima Babilejo]].<ref>https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11334</ref> En ĝi EK unue proponis kaj ekmirindis pri la afero. La fonto, ĉar anonima, ne plu mencias, ke skribis li, sed sekve li kompreneble respamemiĝis kaj la tiama administraciaj "lastaj agoj" montris, ke estis li.<ref>[https://t.me/Esperantujoo/14924 La respondo] de [https://t.me/kaiseruwu Das Nadeko] al [[Pablo Busto]] en [[La Kloako]] montras tion ĉi</ref> Je la 6-a de decembro, EK publikiĝis je [https://tubaro.aperu.net/k/ytb_UCcm2nh9qihjG0HTdE_KIoDw/ sia jutuba kanalo] filmeton klarigante kitabisman ideologion.<ref>https://tubaro.aperu.net/v/ytb_Wy0uAPP4rx0/</ref> Poste, [https://t.me/Esperantujoo/14920 Das Nadeko plusendis] la [https://t.me/bonkoraanonimababilejo/11613 enketon pri kitabismo], kiu montris nemalgrandan subtenon (triono de voĉdonoj en 2022) al kitabismo.
Post ioma tempo EK aldonis kelkajn aliajn vortojn al kitabisma "vortaro" pro similaj kialoj:<ref>La "vortaro" estas kelkfoje plusendita al [[La Kloako]], ekz. https://t.me/Esperantujoo/69634</ref>
* birdo: fogelo
* libro: kitabo
* naŭzo: sujo
* terpomo: papo
EK mem baldaŭ perdis intereson al la "revolucio" kaj preskaŭ neniam reparolis pri ĝi. La sola reveno al ĝi estis kreo de [[Telegramo|telegrama]] [https://t.me/addstickers/VerdajKitaboj glumarkaro]. Kiam aliaj proponis novajn ideojn (kiel enkonduki la malpseŭdan sufikson "-istan-" anstataŭ -io/ujo/lando por landoj), li ne respondis, verŝajne ĉar li jam transiris al aliaj projektoj.
== Artikoloj kunligitaj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
* [[Eterna Krokodilanto]]
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}}
a6gwo2sm6elctbi2xjh91lxpdjgxyzo
Kitabismo
0
164
445
2022-04-20T14:02:17Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Kitaba Revolucio]]
445
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kitaba Revolucio]]
p799glxsc029snjgyv7win2jmgz6j6x
Kloaka Epopeo
0
149
365
2021-12-29T14:38:10Z
Kabeinto Li Pona
50455602
Created page with "La Kloaka Epopeo estas poemo kiu rakontas, inter aliaj aferoj, la okazaĵojn de [[Pafilogate]] kaj la naskiĝon de telegrama grupo Nova Esperantujo. Ĝi legeblas ĉe [https://..."
365
wikitext
text/x-wiki
La Kloaka Epopeo estas poemo kiu rakontas, inter aliaj aferoj, la okazaĵojn de [[Pafilogate]] kaj la naskiĝon de telegrama grupo Nova Esperantujo. Ĝi legeblas ĉe [https://t.me/KloakaEpopeo samnama telegrama kanalo].
Kvankam la verkado ne finiĝis, nuntempe ĝi havas 168 liniojn dividitajn en 42 kvarliniaj strofoj. Linioj ĝenerale estas oksilabaj kaj sekvas trokean ritmon. La dua kaj la kvara linio de ĉiu strofo rimas.
<br />
opb77ia0wt1prfgphju4mpfy2h2i4js
370
365
2022-01-22T11:41:25Z
66.81.179.115
370
wikitext
text/x-wiki
La Kloaka Epopeo estas poemo kiu rakontas, inter aliaj aferoj, la okazaĵojn de [[Pafilogate]] kaj la naskiĝon de telegrama grupo Nova Esperantujo. Ĝi legeblas ĉe [https://t.me/KloakaEpopeo samnama telegrama kanalo].
Kvankam la verkado ne finiĝis, nuntempe ĝi havas 168 liniojn dividitajn en 42 kvarliniaj strofoj. Linioj ĝenerale estas oksilabaj kaj sekvas trokean ritmon. La dua kaj la kvara linio de ĉiu strofo rimas.
Memorigu min vi, muzo,
Pri la kant’ de tiaj tagoj
Kiam la kloak’ ekestis
Pro vere legendaj agoj.
La dek okan de julio
Nia mondo telegrama
Konis grandajn okazaĵojn
Kies kanto iĝos fama.
En la jaro dumil dudek
Dum kovima pandemio
Ŝanĝojn vivis rapidege
Nia verda familio.
En Usono, mi memoras,
Estis ega polemiko
Pri povrulo kiu mortis
Pro malam’ de l’ malamiko.
Policano lin mortigis
Subpremanta per genuo
Kaj okazis tiukiale
subite tutmonda enuo.
Homoj kolere reagis
Kaj haltigis ĉiun feston
Ili marŝis sur la strato
Kaj faris amasproteston.
Oni kreis la devizon
Kiu, konsentite, pravas
Tiel oni kridis laŭte
Aŭdu: “Nigraj Vivoj Gravas”.
Estis tiam homo grava
Kies nomo de uzanto
Estis ekzakte la jena:
Eterna Krokodilanto.
Li ‘stis fama jutubisto
Kiu venis el Rusujo
Kaj parolis telegrame
Por la tuta Esperantujo.
Tiutempe malkonsento
Pri l’ afero de l’ nigrulo
Estis kutimega temo
En la grupo Esperantujo,
Kiu estas granda grupo
Kun pli ol mil babilantoj
Kiuj ŝatas paroladi
Malgraŭ fiaj ĉikanantoj.
Estas homoj kiuj ĝuas
Ĝeni ĉiujn bonfarantojn.
Tiujn oni tuj forigas
Pro dezir’ de l’ administrantoj.
Robin, Marko kaj aliaj
Tie administras dece
Ankaŭ Stela, ŝi laboren
Iras ofte kaj pli ĉefe
Malgraŭ tio ke la grupo
Estas sovaĝa okcidento
Kaj ne indas administri
Lokon plenan j’ malkontento.
Nu la ulo kiu trolis
Tiun tagon per trolado
Estis E KO ĉar li plendis
kaj kontraŭis la movadon
Por ekstere montri lian
Malkonsenton kaj kontraŭon
Li pretigis infanecan
Sed efikan anstataŭon:
Lia bildo iĝis maizo
Kaj li novan nomon havas
Nun tuj ĉiuj povas vidi
nomon: “Flavaj Vivoj Gravas”.
Pro ĉi tia provokado
Marko blokis la trolanton
Kaj kritikis lin private
Kiel malrespektan uzanton.
Tuj protestoj nun ekestis
Kontraŭ la agado puna:
Oni devus povi plendi
Sed ankoraŭ resti imuna.
Iu afiŝis tuj movbildon
Kaj aperis flav’ rolulo
Kiu estis mortigita
Per pafado de strangulo.
Marko tuj kolere agis
Malŝatante la kritikon
Li forigis la movbildon
Kaj denove polemiko!
Li elpensis la regulon
Uzante administrajn ilojn
Oni ne plu rajtas afiŝi
Bildojn kiuj montras pafilojn.
Tuje tiu ĉi regulo
Iĝis malfamega celo
De personoj kiuj plendis
Pri arbitra decideto.
Kiel plendi pro regulo
Kiu malpermesas agon?
Evidente oni faros
Ekzakte tion tutan tagon.
Homoj sendis kaj sendadis
Bildojn de ĉiaj pafiloj
Kaj sukcesis kolerigi
Markon per tiuj ĝeniloj.
Ĉiu kiu sendis bildon
Kie pafo estis montrata
Estis rekte kaj obsede
Sen klarigo blokadata.
Multaj membroj de la grupo,
Jam delonge aliĝintaj,
Kaj oftege parolantaj
Estis, triste, foriĝintaj.
Post mallonge ĉio iĝis
Bone kaj bonŝance enorde
Multaj tuj revenis tien
Krom disputoj malakorde.
Tamen iuj jam laciĝis
Pro kutima grava manko
De esprimolibereco
El la administranta flanko.
Laciĝintoj kunlaboris
Kaj tuj kreis novan grupon
Kiu allogu kaj kunmetu
Liberepensantan trupon.
La kreinto jam pretiĝis,
Estis fama esperantisto:
“Mi nomiĝas Miguel Ángel,
nomu min Filozofisto!”
Mankis tamen io grava:
Kiu administros tie
En la nova grup’ savaĝa
Kie troloj trolos pie?
Miguel Ángel, la kreinto,
(pardonon: Filozofisto)
Administrantigis ĉiujn
Kiuj estis en la listo
De personoj aliĝintaj
Kaj okazis konsekvence
Ke ĉi tiu grupo nova
Sovaĝiĝis dekomence.
Poste, tamen, ordo venis
al la grupo naskiĝanta;
Restis jam nur kelkaj uloj
Kiel klubo administranta.
Post mallonge la kreinto
Malaperis kaj silentis,
Kiel dio sukcesinta
Li foriris kaj ne pentis.
Kiuj estis do la uloj
Kiuj prenis la laboron
Administri tiun grupon
Per bonega trola koro?
Jen Adrjan’ ĉiopovulo
Kiu havas ĉiujn rajtojn
Kaj atente legas ĉion,
analizas ĉies trajtojn.
Kaj jen Doan l’ Afrikano
Kiu loĝas en insulo,
estas li kaj homo saĝa
Tamen kaj polemikulo.
Kaj jen Goren el Rusujo,
Kiu ŝatas kundiskuti,
Kvankam ofte nek kac’ zorgas
Kaj preferas kanabumi.
Jen Tobias el Danujo,
Malgraŭ ‘stinta aktiveco
Nun li kvazaŭ jonizulis,
Tial mankas danĝereco.
Kvankam ŝajnus bona limo,
Ne sufiĉas tiuj nombroj.
Ni memoru ion gravan:
Pablo regas el la ombroj.
<br />
ez70ooapbpdc80iv69khr6c45lparmj
Krokodili
0
39
69
2017-12-16T09:34:35Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esper...'
69
wikitext
text/x-wiki
'''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esperantista rondo. La vorto ekzistis almenaŭ ekde komenco de la 20-a jarcento, la bebaj jaroj de Esperanto, ĉar homoj, kiuj alvenas al Esperantaj kunvenoj, ne povante aŭ ne emante paroli Esperante, ekzistis ekde la apero de la lingvo — samkiel [[eterna komencanto|eternaj komencantoj]] kaj [[kielvifartasulo]]j. Kompreneble, tiu ĉi fenomeno ne ekzistas en iuj ajn "naturaj" lingvokulturoj, kaj do la vorto ''krokodili'' ne tradukeblas al iu nacia lingvo sen sufiĉe longa priskribo.
pax2o8n213oc0bfjic7epob9h27tcs7
70
69
2017-12-16T09:52:38Z
Captain Corkscrew
31564250
70
wikitext
text/x-wiki
'''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esperantista rondo. La vorto ekzistis almenaŭ ekde komenco de la 20-a jarcento, la bebaj jaroj de Esperanto, ĉar homoj, kiuj alvenas al Esperantaj kunvenoj, ne povante aŭ ne emante paroli Esperante, ekzistis ekde la apero de la lingvo — samkiel [[eterna komencanto|eternaj komencantoj]] kaj [[kielvifartasulo]]j. Kompreneble, tiu ĉi fenomeno ne ekzistas en iuj ajn "naturaj" lingvokulturoj, kaj do la vorto ''krokodili'' ne tradukeblas al iu nacia lingvo sen sufiĉe longa priskribo.
'''Krokodili''' estas unu el relative malgranda nombro de "esperantismoj" — t.e. vortoj, kiuj aperis ene de Esperanta kulturo per Esperantaj vortoj, sigloj aŭ nomoj (aliaj ekzemploj estas vortoj [[kabei]], [[mojosa]], [[modora]] kaj eble kelkaj aliaj). El ĉiuj ili ĝi estas la plej populara kaj diskuteble plej konata kaj en, kaj ekster Esperantista movado. Analoge al ĝi aperis kelkaj aliaj vortoj kun radikoj de reptiloj:<ref>[https://nplus1.ru/material/2017/12/14/esperanto-changes Intervuo] de konata rusa Esperantisto Slavik Ivanov al rusa eduka retpaĝaro "N+1" pri disvolvoj kaj ŝanĝoj en Esperanto (''ruse'').</ref> '''aligatori''' — provi uzi Esperanton por lerni iun nacian lingvon en rondo de tiulingvanaj Esperantistoj, kaj '''dinosaŭri''' — paroli Esperanton kun gramatika strukturo kaj {{wp|Paŭso|paŭsoj}} de sia denaska lingvo.
==Referencoj==
<references />
[[Kategorio:Esperantismoj]][[Kategorio:Esperanta kulturo]]
mayfvlqsmgjgn1tqjikth86y8uo4o56
71
70
2017-12-16T09:59:29Z
Captain Corkscrew
31564250
71
wikitext
text/x-wiki
'''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esperantista rondo. La vorto ekzistis almenaŭ ekde komenco de la 20-a jarcento, la bebaj jaroj de Esperanto, ĉar homoj, kiuj alvenas al Esperantaj kunvenoj, ne povante aŭ ne emante paroli Esperante, ekzistis ekde la apero de la lingvo — samkiel [[eterna komencanto|eternaj komencantoj]] kaj [[kielvifartasulo]]j. Kompreneble, tiu ĉi fenomeno ne ekzistas en iuj ajn "naturaj" lingvokulturoj, kaj do la vorto ''krokodili'' ne tradukeblas al iu nacia lingvo sen sufiĉe longa priskribo.
'''Krokodili''' estas unu el relative malgranda nombro de "esperantismoj" — t.e. vortoj, kiuj aperis ene de Esperanta kulturo per Esperantaj vortoj, sigloj aŭ nomoj (aliaj ekzemploj estas vortoj [[kabei]], [[mojosa]], [[modora]] kaj eble kelkaj aliaj). El ĉiuj ili ĝi estas la plej populara kaj diskuteble plej konata kaj en, kaj ekster Esperantista movado. Analoge al ĝi aperis kelkaj aliaj vortoj kun radikoj de reptiloj:<ref>[https://nplus1.ru/material/2017/12/14/esperanto-changes Intervuo] de konata rusa Esperantisto Slavik Ivanov al rusa eduka retpaĝaro "N+1" pri disvolvoj kaj ŝanĝoj en Esperanto (''ruse'').</ref> '''aligatori''' — provi uzi Esperanton por lerni iun nacian lingvon en rondo de tiulingvanaj Esperantistoj, kaj '''dinosaŭri''' — paroli Esperanton kun gramatika strukturo kaj {{wp|Paŭso|paŭsoj}} de sia denaska lingvo. Ankaŭ ekzistas vorto '''gaviali''', kiu signifas "malokrokodili", t.e. paroli Esperanton en rondo de ne-Esperantistoj, aŭ en iu medio kie ne ĉiuj scipovas aŭ komprenas Esperanton.
==Vidu ankaŭ==
*Artikolo {{Wp|Krokodili}} en Esperanta Vikipedio.
==Referencoj==
<references />
[[Kategorio:Esperantismoj]]
[[Kategorio:Esperanta kulturo]]
tbjcjoto3ldm936dlkvbfymlbfpmeqt
72
71
2017-12-16T10:04:29Z
Captain Corkscrew
31564250
72
wikitext
text/x-wiki
'''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esperantista rondo. La vorto ekzistis almenaŭ ekde komenco de la 20-a jarcento, la bebaj jaroj de Esperanto, ĉar homoj, kiuj alvenas al Esperantaj kunvenoj, ne povante aŭ ne emante paroli Esperante, ekzistis ekde la apero de la lingvo — samkiel [[eterna komencanto|eternaj komencantoj]] kaj [[kielvifartasulo]]j. Kompreneble, tiu ĉi fenomeno ne ekzistas en iuj ajn "naturaj" lingvokulturoj, kaj do la vorto ''krokodili'' ne tradukeblas al iu nacia lingvo sen sufiĉe longa priskribo.
'''Krokodili''' estas unu el relative malgranda nombro de "esperantismoj" — t.e. vortoj, kiuj aperis ene de Esperanta kulturo per Esperantaj vortoj, sigloj aŭ nomoj (aliaj ekzemploj estas vortoj [[kabei]], [[mojosa]], [[modora]] kaj eble kelkaj aliaj). El ĉiuj ili ĝi estas la plej populara kaj diskuteble plej konata kaj en, kaj ekster Esperantista movado. Analoge al ĝi aperis kelkaj aliaj vortoj kun radikoj de reptiloj:<ref>[https://nplus1.ru/material/2017/12/14/esperanto-changes Intervuo] de konata rusa Esperantisto Slavik Ivanov al rusa eduka retpaĝaro "N+1" pri disvolvoj kaj ŝanĝoj en Esperanto (''ruse'').</ref> '''aligatori''' — provi uzi Esperanton por lerni iun nacian lingvon en rondo de tiulingvanaj Esperantistoj, kaj '''dinosaŭri''' — paroli Esperanton kun gramatika strukturo kaj {{wp|Paŭso|paŭsoj}} de sia denaska lingvo. Ankaŭ ekzistas vortoj '''gaviali''' — "malokrokodili", t.e. paroli Esperanton en rondo de ne-Esperantistoj, aŭ en iu medio kie ne ĉiuj scipovas aŭ komprenas Esperanton, kaj '''lacerti''' — paroli alian planligvon en Esperantista medio aŭ rondo ([[Ido|idistoj]] nemalofte faras la lastan, malhelpante Esperantistajn eventojn).
==Vidu ankaŭ==
*Artikolo {{Wp|Krokodili}} en Esperanta Vikipedio.
==Referencoj==
<references />
[[Kategorio:Esperantismoj]]
[[Kategorio:Esperanta kulturo]]
qxcoifbrvq1tlcqsv8do70hhtgw6hs9
73
72
2017-12-16T10:16:44Z
Captain Corkscrew
31564250
73
wikitext
text/x-wiki
'''Krokodili''' estas eble la plej frua ekzemplo de propra subkultura vorto en Esperantista kulturo. Ĝi signifas paroli en iu nacia lingvo dum Esperantistaj eventoj aŭ en Esperantista rondo. La vorto ekzistis almenaŭ ekde komenco de la 20-a jarcento, la bebaj jaroj de Esperanto, ĉar homoj, kiuj alvenas al Esperantaj kunvenoj, ne povante aŭ ne emante paroli Esperante, ekzistis ekde la apero de la lingvo — samkiel [[eterna komencanto|eternaj komencantoj]] kaj [[kielvifartasulo]]j. Kompreneble, tiu ĉi fenomeno ne ekzistas en iuj ajn "naturaj" lingvokulturoj, kaj do la vorto ''krokodili'' ne tradukeblas al iu nacia lingvo sen sufiĉe longa priskribo.
'''Krokodili''' estas unu el relative malgranda nombro de "esperantismoj" — t.e. vortoj, kiuj aperis ene de Esperanta kulturo per Esperantaj vortoj, sigloj aŭ nomoj (aliaj ekzemploj estas vortoj [[kabei]], [[mojosa]], [[modora]] kaj eble kelkaj aliaj). El ĉiuj ili ĝi estas la plej populara kaj diskuteble plej konata kaj en, kaj ekster Esperantista movado. Analoge al ĝi aperis kelkaj aliaj vortoj kun radikoj de reptiloj:<ref>[https://nplus1.ru/material/2017/12/14/esperanto-changes Intervuo] de konata rusa Esperantisto Slavik Ivanov al rusa eduka retpaĝaro "N+1" pri disvolvoj kaj ŝanĝoj en Esperanto (''ruse'').</ref> '''aligatori''' — provi uzi Esperanton por lerni iun nacian lingvon en rondo de tiulingvanaj Esperantistoj, kaj '''dinosaŭri''' — paroli Esperanton kun gramatika strukturo kaj {{wp|Paŭso|paŭsoj}} de sia denaska lingvo. Ankaŭ ekzistas vortoj '''gaviali''' — "malokrokodili", t.e. paroli Esperanton en rondo de ne-Esperantistoj, aŭ en iu medio kie ne ĉiuj scipovas aŭ komprenas Esperanton, kaj '''lacerti''' — paroli alian planligvon en Esperantista medio aŭ rondo ([[Ido|idistoj]] nemalofte faras la lastan, malhelpante Esperantistajn eventojn). Iam oni ankaŭ distingas inter vortoj '''krokodili''' (paroli sian denaskan lingvon en Esperantista medio) kaj '''kajmani''' (paroli tiun nacian lingvon en Esperanta medio, kiu ne estas denaska de la parolanto), kvankam de praktika vidpunkto ofte ne ekzistas diferenco.
En iuj Esperantistaj eventoj oni organizas apartan spacon, t.n. [[aligatorejo]]n, kie licas aligatori kaj kajmani, por ke Esperantistoj povus plibonigi sian scipovon de fremdaj naciaj lingvoj per komunikado kun aliaj Esperantistoj.
==Vidu ankaŭ==
*Artikolo {{Wp|Krokodili}} en Esperanta Vikipedio.
*Artikolo {{Wp|Reptiliumi}} en Esperanta Vikipedio — pri aliaj reptilidevenaj vortoj en simila skemo.
==Referencoj==
<references />
[[Kategorio:Esperantismoj]]
[[Kategorio:Esperanta kulturo]]
59x6bi80ebt92k03hyakfizyy2q8su1
Kvi-vortoj
0
104
243
2019-02-10T12:33:24Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Kvi-vortoj''' estas superfundamenta klaso de vortetoj, proponitaj [[far]] Hju Rid en lia artikolo "Riproĉinde reformista" en revuo ''Esperanto en Skotlando'' de printempo de ...'
243
wikitext
text/x-wiki
'''Kvi-vortoj''' estas superfundamenta klaso de vortetoj, proponitaj [[far]] Hju Rid en lia artikolo "Riproĉinde reformista" en revuo ''Esperanto en Skotlando'' de printempo de 2017.<ref>http://jorgecice.blogspot.com/2017/05/riprocinde-reformista-de-hju-rid.html</ref> En tiu ĉi artikolo li, krom kutima diskuto pri reformismo kaj kontraŭreformismo en Esperanto, proponis disigi la ki-vortojn (kio, kia, kiu, kiel, kial, kiam ktp.) laŭ tio, ĉu ili havas demandan aŭ propozician signifon. En la ĉi-lasta okazo oni anstataŭ uzu la respondan formon kun kvi- (t.e. kvio, kvia, kviu, kviel, kviam ktp.). En liaj propraj vortoj,
{{Citaĵo|Apude al la ‘ki-’vortoj kuŝu la ‘kvi-’vortoj, kvies roloj estas deŝarĝigi de la ‘ki-’vortoj ĉiujn signifojn, kviujn tiuj portas krom la demandajn signifojn.}}
Alivorte, oni uzu ki-vortojn '''kviam''' temas pri demando, kaj kvi-vortojn en ĉiu alia kunteksto.
==Ekzemploj==
Ki-vortoj uzatas por demando:
* '''Kiu''' loĝas en tiu ĉi domo?
* '''Kien''' ni iros vespere?
* '''Kiam''' vi alvenos?
ktp.
Sed se temas pri uzo de demandvortojn kiel konjunkcioj, oni anstataŭigu ilin per kvi-vortoj:
* La homo '''kviu''' loĝas en tiu ĉi domo estas nobelo.
* La loko '''kvien''' ni iros vespere estas tre danĝera.
* '''Kviam''' vi alvenos ni vespermanĝos.
ktp.
En la artikolo mem Hju Rid donis jenan ekzemplon:
{{Citaĵo|Kiam ili enuos pri buĉado kiu alportas neniun profiton al ili, tiam la emocio eble forte reagos favore al la revoluciuloj, turnante ilian koleron for de senkulpaj germanoj kontraŭ propra kulpa registaro.|John Francis, ''La Granda Kaldrono''}}
'''Kviel''' la aŭtoro rimarkas, la komencaj dek unu vortoj de tiu ĉi frazo ŝajnigas ke temas pri demando, kaj nur en la dek dua la leganto komprenas, ke fakte temas pri propozicio. La pli facilkomprenebla formo kun kvi-vortoj estu, do,
{{Citaĵo|Kviam ili enuos pri buĉado kviu alportas neniun…}}
==Problemoj==
Problemo kun tiu ĉi alveno estas tio, ke en multaj okazoj en Esperanto diferenco de "demanda" kaj "nedemanda" signifo de la vorto ne tuj evidentas por ĉiu leganto. Ekzemple, en la frazoj
* Mi scias '''kion''' vi faris lastasomere
* Mi lernis '''kiom''' pezas la Tero
* La doktoro rakontis al mi '''kial''' mi malbonfartas
kaj similaj konstruaĵoj kun vortoj "scii", "lerni", "klarigi", "rakonti", "pripensi" ktp. la signifo de ki-vortoj jes estas demanda, malgraŭ ke ne estas demandosigno en la fino de la frazo (kaj en la lasta ekzemplo entute temas respondo kaj ne demando). Tio ĉi evidentas de tiu fakto, ke tiaj konstruaĵoj povas enhavi vorton "ĉu" kiel konjunkcion (Mi ne scias ĉu vi aŭdis min ktp), kaj tiu ĉi vorto estas perfekta montrilo, ĉar ĝi ĉiam havas demandan signifon en Esperanto. Tion ĉi ne malfacilas kompreni por tiuj Esperantistoj, '''kviuj''' jam havas [[na]] sufiĉe da sperto pri la lingvo por ekhavi certagradan intuicion, sed por komencantoj tia revormo nur aldonos komplikecon kaj malfacilecon sen iu konkreta bezono aŭ profito.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
2j55g1v81szxhcywlvmd3xrz2cjnscw
244
243
2019-02-10T12:34:08Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Problemoj */
244
wikitext
text/x-wiki
'''Kvi-vortoj''' estas superfundamenta klaso de vortetoj, proponitaj [[far]] Hju Rid en lia artikolo "Riproĉinde reformista" en revuo ''Esperanto en Skotlando'' de printempo de 2017.<ref>http://jorgecice.blogspot.com/2017/05/riprocinde-reformista-de-hju-rid.html</ref> En tiu ĉi artikolo li, krom kutima diskuto pri reformismo kaj kontraŭreformismo en Esperanto, proponis disigi la ki-vortojn (kio, kia, kiu, kiel, kial, kiam ktp.) laŭ tio, ĉu ili havas demandan aŭ propozician signifon. En la ĉi-lasta okazo oni anstataŭ uzu la respondan formon kun kvi- (t.e. kvio, kvia, kviu, kviel, kviam ktp.). En liaj propraj vortoj,
{{Citaĵo|Apude al la ‘ki-’vortoj kuŝu la ‘kvi-’vortoj, kvies roloj estas deŝarĝigi de la ‘ki-’vortoj ĉiujn signifojn, kviujn tiuj portas krom la demandajn signifojn.}}
Alivorte, oni uzu ki-vortojn '''kviam''' temas pri demando, kaj kvi-vortojn en ĉiu alia kunteksto.
==Ekzemploj==
Ki-vortoj uzatas por demando:
* '''Kiu''' loĝas en tiu ĉi domo?
* '''Kien''' ni iros vespere?
* '''Kiam''' vi alvenos?
ktp.
Sed se temas pri uzo de demandvortojn kiel konjunkcioj, oni anstataŭigu ilin per kvi-vortoj:
* La homo '''kviu''' loĝas en tiu ĉi domo estas nobelo.
* La loko '''kvien''' ni iros vespere estas tre danĝera.
* '''Kviam''' vi alvenos ni vespermanĝos.
ktp.
En la artikolo mem Hju Rid donis jenan ekzemplon:
{{Citaĵo|Kiam ili enuos pri buĉado kiu alportas neniun profiton al ili, tiam la emocio eble forte reagos favore al la revoluciuloj, turnante ilian koleron for de senkulpaj germanoj kontraŭ propra kulpa registaro.|John Francis, ''La Granda Kaldrono''}}
'''Kviel''' la aŭtoro rimarkas, la komencaj dek unu vortoj de tiu ĉi frazo ŝajnigas ke temas pri demando, kaj nur en la dek dua la leganto komprenas, ke fakte temas pri propozicio. La pli facilkomprenebla formo kun kvi-vortoj estu, do,
{{Citaĵo|Kviam ili enuos pri buĉado kviu alportas neniun…}}
==Problemoj==
Problemo kun tiu ĉi alveno estas tio, ke en multaj okazoj en Esperanto diferenco de "demanda" kaj "nedemanda" signifo de la vorto ne tuj evidentas por ĉiu leganto. Ekzemple, en la frazoj
* Mi scias '''kion''' vi faris lastasomere
* Mi lernis '''kiom''' pezas la Tero
* La doktoro rakontis al mi '''kial''' mi malbonfartas
kaj similaj konstruaĵoj kun vortoj "scii", "lerni", "klarigi", "rakonti", "pripensi" ktp. la signifo de ki-vortoj jes estas demanda, malgraŭ ke ne estas demandosigno en la fino de la frazo (kaj en la lasta ekzemplo entute temas respondo kaj ne demando). Tio ĉi evidentas de tiu fakto, ke tiaj konstruaĵoj povas enhavi vorton "ĉu" kiel konjunkcion (Mi ne scias ĉu vi aŭdis min ktp), kaj tiu ĉi vorto estas perfekta montrilo, ĉar ĝi ĉiam havas demandan signifon en Esperanto. Tion ĉi ne malfacilas kompreni por tiuj Esperantistoj, '''kviuj''' jam havas [[na]] sufiĉe da sperto pri la lingvo por ekhavi certagradan intuicion, sed por komencantoj tia reformo nur aldonos komplikecon kaj malfacilecon sen iu konkreta bezono aŭ profito.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
1le01cbfpnxo9mc2b0phgfl2em45rl0
245
244
2019-02-10T12:34:22Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
245
wikitext
text/x-wiki
'''Kvi-vortoj''' estas superfundamenta klaso de vortetoj, proponitaj [[far]] Hju Rid en lia artikolo "Riproĉinde reformista" en revuo ''Esperanto en Skotlando'' de printempo de 2017.<ref>http://jorgecice.blogspot.com/2017/05/riprocinde-reformista-de-hju-rid.html</ref> En tiu ĉi artikolo li, krom kutima diskuto pri reformismo kaj kontraŭreformismo en Esperanto, proponis disigi la ki-vortojn (kio, kia, kiu, kiel, kial, kiam ktp.) laŭ tio, ĉu ili havas demandan aŭ propozician signifon. En la ĉi-lasta okazo oni anstataŭ uzu la respondan formon kun kvi- (t.e. kvio, kvia, kviu, kviel, kviam ktp.). En liaj propraj vortoj,
{{Citaĵo|Apude al la ‘ki-’vortoj kuŝu la ‘kvi-’vortoj, kvies roloj estas deŝarĝigi de la ‘ki-’vortoj ĉiujn signifojn, kviujn tiuj portas krom la demandajn signifojn.}}
Alivorte, oni uzu ki-vortojn '''kviam''' temas pri demando, kaj kvi-vortojn en ĉiu alia kunteksto.
==Ekzemploj==
Ki-vortoj uzatas por demando:
* '''Kiu''' loĝas en tiu ĉi domo?
* '''Kien''' ni iros vespere?
* '''Kiam''' vi alvenos?
ktp.
Sed se temas pri uzo de demandvortojn kiel konjunkcioj, oni anstataŭigu ilin per kvi-vortoj:
* La homo '''kviu''' loĝas en tiu ĉi domo estas nobelo.
* La loko '''kvien''' ni iros vespere estas tre danĝera.
* '''Kviam''' vi alvenos ni vespermanĝos.
ktp.
En la artikolo mem Hju Rid donis jenan ekzemplon:
{{Citaĵo|Kiam ili enuos pri buĉado kiu alportas neniun profiton al ili, tiam la emocio eble forte reagos favore al la revoluciuloj, turnante ilian koleron for de senkulpaj germanoj kontraŭ propra kulpa registaro.|John Francis, ''La Granda Kaldrono''}}
'''Kviel''' la aŭtoro rimarkas, la komencaj dek unu vortoj de tiu ĉi frazo ŝajnigas ke temas pri demando, kaj nur en la dek dua la leganto komprenas, ke fakte temas pri propozicio. La pli facilkomprenebla formo kun kvi-vortoj estu, do,
{{Citaĵo|Kviam ili enuos pri buĉado kviu alportas neniun…}}
==Problemoj==
Problemo kun tiu ĉi alveno estas tio, ke en multaj okazoj en Esperanto diferenco de "demanda" kaj "nedemanda" signifo de la vorto ne tuj evidentas por ĉiu leganto. Ekzemple, en la frazoj
* Mi scias '''kion''' vi faris lastasomere
* Mi lernis '''kiom''' pezas la Tero
* La doktoro rakontis al mi '''kial''' mi malbonfartas
kaj similaj konstruaĵoj kun vortoj "scii", "lerni", "klarigi", "rakonti", "pripensi" ktp. la signifo de ki-vortoj jes estas demanda, malgraŭ ke ne estas demandosigno en la fino de la frazo (kaj en la lasta ekzemplo entute temas respondo kaj ne demando). Tio ĉi evidentas de tiu fakto, ke tiaj konstruaĵoj povas enhavi vorton "ĉu" kiel konjunkcion (Mi ne scias ĉu vi aŭdis min ktp), kaj tiu ĉi vorto estas perfekta montrilo, ĉar ĝi ĉiam havas demandan signifon en Esperanto. Tion ĉi ne malfacilas kompreni por tiuj Esperantistoj, '''kviuj''' jam havas [[na]] sufiĉe da sperto pri la lingvo por ekhavi certagradan intuicion, sed por komencantoj tia reformo nur aldonos komplikecon kaj malfacilecon sen iu konkreta bezono aŭ profito.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Kategorio:Reformoj]]
mdvkcekwia87y3g5mrugzx76xfg7rte
554
245
2024-06-28T20:55:44Z
91.154.167.195
Adding categories
554
wikitext
text/x-wiki
'''Kvi-vortoj''' estas superfundamenta klaso de vortetoj, proponitaj [[far]] Hju Rid en lia artikolo "Riproĉinde reformista" en revuo ''Esperanto en Skotlando'' de printempo de 2017.<ref>http://jorgecice.blogspot.com/2017/05/riprocinde-reformista-de-hju-rid.html</ref> En tiu ĉi artikolo li, krom kutima diskuto pri reformismo kaj kontraŭreformismo en Esperanto, proponis disigi la ki-vortojn (kio, kia, kiu, kiel, kial, kiam ktp.) laŭ tio, ĉu ili havas demandan aŭ propozician signifon. En la ĉi-lasta okazo oni anstataŭ uzu la respondan formon kun kvi- (t.e. kvio, kvia, kviu, kviel, kviam ktp.). En liaj propraj vortoj,
{{Citaĵo|Apude al la ‘ki-’vortoj kuŝu la ‘kvi-’vortoj, kvies roloj estas deŝarĝigi de la ‘ki-’vortoj ĉiujn signifojn, kviujn tiuj portas krom la demandajn signifojn.}}
Alivorte, oni uzu ki-vortojn '''kviam''' temas pri demando, kaj kvi-vortojn en ĉiu alia kunteksto.
==Ekzemploj==
Ki-vortoj uzatas por demando:
* '''Kiu''' loĝas en tiu ĉi domo?
* '''Kien''' ni iros vespere?
* '''Kiam''' vi alvenos?
ktp.
Sed se temas pri uzo de demandvortojn kiel konjunkcioj, oni anstataŭigu ilin per kvi-vortoj:
* La homo '''kviu''' loĝas en tiu ĉi domo estas nobelo.
* La loko '''kvien''' ni iros vespere estas tre danĝera.
* '''Kviam''' vi alvenos ni vespermanĝos.
ktp.
En la artikolo mem Hju Rid donis jenan ekzemplon:
{{Citaĵo|Kiam ili enuos pri buĉado kiu alportas neniun profiton al ili, tiam la emocio eble forte reagos favore al la revoluciuloj, turnante ilian koleron for de senkulpaj germanoj kontraŭ propra kulpa registaro.|John Francis, ''La Granda Kaldrono''}}
'''Kviel''' la aŭtoro rimarkas, la komencaj dek unu vortoj de tiu ĉi frazo ŝajnigas ke temas pri demando, kaj nur en la dek dua la leganto komprenas, ke fakte temas pri propozicio. La pli facilkomprenebla formo kun kvi-vortoj estu, do,
{{Citaĵo|Kviam ili enuos pri buĉado kviu alportas neniun…}}
==Problemoj==
Problemo kun tiu ĉi alveno estas tio, ke en multaj okazoj en Esperanto diferenco de "demanda" kaj "nedemanda" signifo de la vorto ne tuj evidentas por ĉiu leganto. Ekzemple, en la frazoj
* Mi scias '''kion''' vi faris lastasomere
* Mi lernis '''kiom''' pezas la Tero
* La doktoro rakontis al mi '''kial''' mi malbonfartas
kaj similaj konstruaĵoj kun vortoj "scii", "lerni", "klarigi", "rakonti", "pripensi" ktp. la signifo de ki-vortoj jes estas demanda, malgraŭ ke ne estas demandosigno en la fino de la frazo (kaj en la lasta ekzemplo entute temas respondo kaj ne demando). Tio ĉi evidentas de tiu fakto, ke tiaj konstruaĵoj povas enhavi vorton "ĉu" kiel konjunkcion (Mi ne scias ĉu vi aŭdis min ktp), kaj tiu ĉi vorto estas perfekta montrilo, ĉar ĝi ĉiam havas demandan signifon en Esperanto. Tion ĉi ne malfacilas kompreni por tiuj Esperantistoj, '''kviuj''' jam havas [[na]] sufiĉe da sperto pri la lingvo por ekhavi certagradan intuicion, sed por komencantoj tia reformo nur aldonos komplikecon kaj malfacilecon sen iu konkreta bezono aŭ profito.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Kategorio:Reformoj]]
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
[[Category:Reformoj]]
n27immcdpdq7rxdgsikodyai89xublj
La Galeksa
0
189
521
2022-05-12T22:33:22Z
Galex-713
44353111
Redirected page to [[Galeksa dialekto]]
521
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ Galeksa dialekto]]
fjd0b1a9g08ptgpcr9asvkgolensi5o
La Kloako
0
161
424
2022-04-20T11:43:58Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Nova Esperantujo]]
424
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nova Esperantujo]]
baeky1dfjjfowvdpfw5oanhqz1veks4
Listo de Esperanto 2.0 Slangaj
0
68
150
2018-07-07T09:13:33Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun '== A == {| class="article-table" !Vorto !Signifas !Etimologio |- |'''[[Ababuo]]''' |Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma |de la Taja ''ab ba-aew'' |} == B == {| class="ar...'
150
wikitext
text/x-wiki
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la Taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio]]
|Geja viro
|de la Afrikansa ''Moffie''
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|[[Skrambli]]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|}
7gacygzwieq8hwwmh259s41rnv4zwpb
151
150
2018-07-07T09:14:21Z
Diemanopdiemaan
31734365
151
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la Taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio]]
|Geja viro
|de la Afrikansa ''Moffie''
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|[[Skrambli]]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|}
aslfmqcckqippymszwricuh27an90ob
152
151
2018-07-07T09:14:40Z
Diemanopdiemaan
31734365
152
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la Taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la Afrikansa ''Moffie''
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|}
dn7sd62cmj2t6se4jcbq7q7is936m6q
155
152
2018-07-07T09:33:12Z
Diemanopdiemaan
31734365
155
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la Taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la Afrikansa ''Moffie''
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|}
momgbgvrnz0ntnql5w2j3vz3uq55nst
156
155
2018-07-07T09:37:55Z
Diemanopdiemaan
31734365
156
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''Kak'''
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|}
mwk4ccd2yhz8c4mexe2t5zv2mya7ndd
157
156
2018-07-07T09:39:48Z
Diemanopdiemaan
31734365
157
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''Kak'''
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
b2ar8jovyxmtm5pdtcjeu8ubwjqtvp0
158
157
2018-07-07T09:40:00Z
Diemanopdiemaan
31734365
158
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Kak]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
et8kmgdruxw7bxk1njckgzncdil08ab
159
158
2018-07-07T09:41:48Z
Diemanopdiemaan
31734365
159
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
8bgd8gt8oqaffirpp94b0wiztkkpth5
160
159
2018-07-07T09:43:44Z
Diemanopdiemaan
31734365
160
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
nni91bvlrpok5bfrwtkl8ctgbgt6dzj
161
160
2018-07-07T09:45:50Z
Diemanopdiemaan
31734365
161
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
4egbppvyefkj4qbafsao691ecvoshs0
162
161
2018-07-07T09:46:54Z
Diemanopdiemaan
31734365
162
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
21qjru8eqcacmo1xbp8hirasgnjpvwc
174
162
2018-07-10T11:02:04Z
Diemanopdiemaan
31734365
174
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
kvvduna8dt0ipjn51fte3ucy8vzfoyp
177
174
2018-07-10T11:14:19Z
Diemanopdiemaan
31734365
177
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak]]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
sajxh9wew7p0dblhd18csv6qaxbbtbd
182
177
2018-07-15T21:33:05Z
Diemanopdiemaan
31734365
182
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
maagdi7ahc6czvay9hglsyff2vbnny8
184
182
2018-07-15T21:40:15Z
Diemanopdiemaan
31734365
184
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanto.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bepiuo]]'''
|Plej bona amikon
|de la korea 베프 ''beh peuh''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
dqxw8ayl83fs37eznadv1vs3vgubu1d
185
184
2018-07-15T21:42:08Z
Diemanopdiemaan
31734365
185
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanton.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bepiuo]]'''
|Plej bona amikon
|de la korea 베프 ''beh peuh''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
1r6ipqv8k8c3c9zehko0fa62uhzrity
198
185
2018-08-20T13:13:29Z
Diemanopdiemaan
31734365
198
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanton.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|'''[[Bepiuo]]'''
|Plej bona amikon
|de la korea 베프 ''beh peuh''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|-
|'''[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kavaia Kavaia]'''
|
|japana: かわいい ''kawaii''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
rd4lgmwetwh5uzdw0nu177x1lrd7xqg
200
198
2018-08-21T13:37:41Z
Diemanopdiemaan
31734365
200
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanton.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|[[Bakao]]
|Stultulo, kaculo
|de la japana ばか ''baka''
|-
|'''[[Bepiuo]]'''
|Plej bona amikon
|de la korea 베프 ''beh peuh''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|-
|'''[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kavaia Kavaia]'''
|
|japana: かわいい ''kawaii''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
f48ymxc90stkeq5yawzl2g398a5d4nw
252
200
2019-02-13T20:18:40Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
252
wikitext
text/x-wiki
Listo de pli diversa slangoj por Esperanton.
== A ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ababuo]]'''
|Knabino kiu ŝajnigas kiel ŝi estas ĉarma
|de la taja ''ab ba-aew''
|-
|'''[[Arŝo]]'''
|Pugo
|de la germana: ''Arsch''
|}
== B ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Bajzuo]]'''
|Maldekstra blankulo
|de ĉina 白左 ''baizuo''
|-
|[[Bakao]]
|Stultulo, kaculo
|de la japana ばか ''baka''
|-
|'''[[Bepiuo]]'''
|Plej bona amikon
|de la korea 베프 ''beh peuh''
|-
|'''[[Bufo]]'''
|Kriminalo
|de la afrikansa ''Boef''
|}
== Ĥ ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Ĥato]]'''
|Truo, sed havas multe de alia signifoj
|de la afrikansa: ''Gat''
|}
== K ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Kak|'''Kak''']]
|Pli forta versio de la vorton fek
|afrikansa: Kak
|-
|'''[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kavaia Kavaia]'''
|
|japana: かわいい ''kawaii''
|}
== M ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|[[Mofio|'''Mofio''']]
|Geja viro
|de la afrikansa ''Moffie''
|}
== P ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Pupolo]]'''
|Stultulo
|afrikansa: Poepol
|}
== S ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Sovoko]]'''
|Homo kiu subtenas la sovetan reĝimon
|de la rusa ''совок''
|-
|'''[[Sprinboko]]'''
|Besto kiu loĝas en Sud-Afriko kaj Namibio
|de la afrikansa: ''Springbok''
|-
|'''[[Spino]]'''
|Kolumno
|de la angla: ''Spine''
|-
|[[Skrambli|'''Skrambli''']]
|Miksi aŭ malordigi iun
|de la angle: ''to'' ''scramble''
|-
|'''[[Stronto]]'''
|Pli forta versio de la vorton fek (simila al [[Kak]])
|de la afrikansa: ''Stront''
|}
== F ==
{| class="article-table"
!Vorto
!Signifas
!Etimologio
|-
|'''[[Fokofu!]]'''
|Malĝentila vojo por diri al homoj ke ili devas fori
|de la afrikansa: ''Fokof''
|}
[[Kategorio:Laboraj listoj]]
1sk6fub97pav6ltj4wmxlwsexfwmzy7
Listo de neologismoj el "La mava lingvo"
0
96
228
2019-02-08T17:50:07Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Tiu ĉi estas teknika listo de neologismoj, menciitaj [[far]] {{wp|Georgo Kamaĉo}} en lia artikolo [http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La ...'
228
wikitext
text/x-wiki
Tiu ĉi estas teknika listo de neologismoj, menciitaj [[far]] {{wp|Georgo Kamaĉo}} en lia artikolo [http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto].
En tiu ĉi artikolo la aŭtoro, inter alie, mencias sekvencon de neologismoj, kiujn li trovas ĉu utilaj ĉu neutilaj. Ĉar la artikolo estas verkita en 1999 kaj ĝisdatigita en 2001, ni povas vidi, ke la lingvo multe evoluiĝis ekde tiam. Multaj el la menciitaj vortoj jam ne eĉ konsideratas neologismoj kaj iĝis parto de normala lingvo, aliaj ne tre utiligatas kaj preskaŭ forgesitas. Poste ni eble verkos artikolon pri iuj aŭ ĉiuj el ili.
==Neologismoj de nekonata fonto==
*[[basa]]
*[[cis]]
*[[debila]]
*[[infre]]
*[[latrono]]
*[[moroza]]
*[[poltrona]]
*[[ruro]]
*[[sapori]]
*[[aidoso]]
*[[ĵinso]]
*[[nifo]]
==Neologismoj far Karolo Piĉ==
* [[kundo]]
==Neologismoj far Geraldo Mattos==
* [[ŝoŝo]]
==Neologismoj far Georgo Kamaĉo==
* [[umiko]]
==Neologismoj far Sten Johansson==
*[[hamburgero]] = [[burgero]]
*[[kasedo]]
*[[koŝmaro]]
*[[krepiti]]
*[[putinido]]
*[[ŝorto]]
*[[fridujo]]
*[[futbalo]]
*[[ĵinzo]]
*[[pugo]]
*[[riceli]]
*[[video]]
*[[ĉarelo]]
*[[ĉipa]]
*[[lakuno]]
*[[mercedo]]
*[[obsoleta]]
*[[pedofilio]]
*[[vrako]]
==Neologismoj far Trevor Steele==
*[[vrako]]
*[[univo]]
*[[merda]]
*[[moslemo]]
*[[fridujo]]
*[[divorci]]
*[[holokaŭsto]]
*[[violenta]]
*[[berserki]]
*[[mafiano]]
*[[permanenta]]
*[[pigra]]
*[[rilaksi]]
*[[sinki]]
*[[zorioj]]
==Neologismoj far Johán Valano==
*[[fridkamione]]
*[[frustro]]
*[[okazunta]]
*[[polui]]
*[[rankoro]]
*[[vori]]
==Neologismoj far Manuel de Seabra==
*[[fotri]]
*[[gejo]]
*[[hobio]]
*[[senkaculo]]
*[[kidnapi]]
*[[remota]]
==Neologismoj el anonima verko "La Manto"==
*[[hato]]
*[[inocenta]]
*[[lontana]]
*[[mava]]
*[[nupto]]
*[[poka]]
*[[pre-]]
*[[rimorso]]
*[[smajlo]]
*[[vanui]]
==Neologismoj far Eli Urbanová==
*[[ascendi]]
*[[bestselero]]
*[[burgo]]
*[[darfi]]
*[[liva]]
*[[povra]]
*[[primavero]]
*[[suveniro]]
==Neologismoj far Gerrit Berveling==
*[[aperta]]
*[[celibato]]
*[[desaponti]]
*[[gejo]]
*[[hante]]
*[[klandestina]]
*[[lesba]]
*[[streta]]
==Neologismoj far Eugène de Zilah==
*[[cico]]
*[[groba]]
*[[incendio]]
*[[kozo]]
*[[noca]]
*[[pado]]
*[[peski]]
*[[uzoo]]
*[[varjoro]]
*[[vesterno]]
bme98rjb7uwi600fb47biv36xsnyer4
241
228
2019-02-08T18:34:47Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
241
wikitext
text/x-wiki
Tiu ĉi estas teknika listo de neologismoj, menciitaj [[far]] {{wp|Georgo Kamaĉo}} en lia artikolo [http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html La mava lingvo: neologismoj kaj malneologismoj en esperanto].
En tiu ĉi artikolo la aŭtoro, inter alie, mencias sekvencon de neologismoj, kiujn li trovas ĉu utilaj ĉu neutilaj. Ĉar la artikolo estas verkita en 1999 kaj ĝisdatigita en 2001, ni povas vidi, ke la lingvo multe evoluiĝis ekde tiam. Multaj el la menciitaj vortoj jam ne eĉ konsideratas neologismoj kaj iĝis parto de normala lingvo, aliaj ne tre utiligatas kaj preskaŭ forgesitas. Poste ni eble verkos artikolon pri iuj aŭ ĉiuj el ili.
==Neologismoj de nekonata fonto==
*[[basa]]
*[[cis]]
*[[debila]]
*[[infre]]
*[[latrono]]
*[[moroza]]
*[[poltrona]]
*[[ruro]]
*[[sapori]]
*[[aidoso]]
*[[ĵinso]]
*[[nifo]]
==Neologismoj far Karolo Piĉ==
* [[kundo]]
==Neologismoj far Geraldo Mattos==
* [[ŝoŝo]]
==Neologismoj far Georgo Kamaĉo==
* [[umiko]]
==Neologismoj far Sten Johansson==
*[[hamburgero]] = [[burgero]]
*[[kasedo]]
*[[koŝmaro]]
*[[krepiti]]
*[[putinido]]
*[[ŝorto]]
*[[fridujo]]
*[[futbalo]]
*[[ĵinzo]]
*[[pugo]]
*[[riceli]]
*[[video]]
*[[ĉarelo]]
*[[ĉipa]]
*[[lakuno]]
*[[mercedo]]
*[[obsoleta]]
*[[pedofilio]]
*[[vrako]]
==Neologismoj far Trevor Steele==
*[[vrako]]
*[[univo]]
*[[merda]]
*[[moslemo]]
*[[fridujo]]
*[[divorci]]
*[[holokaŭsto]]
*[[violenta]]
*[[berserki]]
*[[mafiano]]
*[[permanenta]]
*[[pigra]]
*[[rilaksi]]
*[[sinki]]
*[[zorioj]]
==Neologismoj far Johán Valano==
*[[fridkamione]]
*[[frustro]]
*[[okazunta]]
*[[polui]]
*[[rankoro]]
*[[vori]]
==Neologismoj far Manuel de Seabra==
*[[fotri]]
*[[gejo]]
*[[hobio]]
*[[senkaculo]]
*[[kidnapi]]
*[[remota]]
==Neologismoj el anonima verko "La Manto"==
*[[hato]]
*[[inocenta]]
*[[lontana]]
*[[mava]]
*[[nupto]]
*[[poka]]
*[[pre-]]
*[[rimorso]]
*[[smajlo]]
*[[vanui]]
==Neologismoj far Eli Urbanová==
*[[ascendi]]
*[[bestselero]]
*[[burgo]]
*[[darfi]]
*[[liva]]
*[[povra]]
*[[primavero]]
*[[suveniro]]
==Neologismoj far Gerrit Berveling==
*[[aperta]]
*[[celibato]]
*[[desaponti]]
*[[gejo]]
*[[hante]]
*[[klandestina]]
*[[lesba]]
*[[streta]]
==Neologismoj far Eugène de Zilah==
*[[cico]]
*[[groba]]
*[[incendio]]
*[[kozo]]
*[[noca]]
*[[pado]]
*[[peski]]
*[[uzoo]]
*[[varjoro]]
*[[vesterno]]
[[Kategorio:Laboraj listoj]]
duc75twqvltkxl1l6db3mlk25qciphg
Listo de proponitaj artikoloj pri animea kulturo
0
83
203
2018-08-24T13:43:58Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Tie cxi estos listo de artikoloj pri animea kulturo, kiujn ni celas eventuale krei.'
203
wikitext
text/x-wiki
Tie cxi estos listo de artikoloj pri animea kulturo, kiujn ni celas eventuale krei.
dhje0377arx6lvb7ecdi29t8i4dwi4b
204
203
2018-08-26T20:05:15Z
Captain Corkscrew
31564250
204
wikitext
text/x-wiki
Tie ĉi estos listo de artikoloj pri animea kulturo, kiujn ni celas eventuale krei. Oni estas bonvenaj aldoni ion ajn relevantan aŭ komenci skribi iujn el tiuj ĉi artikoloj.
==Ĉefaj artikoloj==
*[[Animeo]]
*[[Mangao]]
*[[Otakuo]]
==Ĝenroj de animeo/mangao==
*[[Ŝoneno]]
*[[Ŝoĵo]]
*[[Sejneno]]
*[[Kodomo]]
*[[Meĥo]]
*[[Hentajo]]
*[[Jurio]]
*[[Jaojo]]
*[[Haremo]]
==Rolfakoj kaj tipoj de roluloj==
*[[Moeo]]
*[[Cundero]]
*[[Kudero]]
*[[Jandero]]
*[[Genkio]]
*[[Bakao]]
*[[Nekoo]]
==Temoj kaj tropoj==
*[[Ŝonen-ajo]]
*[[Ŝoĵo-ajo]]
*[[Lolikono]]
*[[Ŝotakono]]
*[[Fanservo]]
*[[Ahegao]]
==Aliaj rilataj nocioj==
*[[Sejuo]]
*[[Kostumludo]]
09jfy248vrfmqkw03glzc5p4p5u67ni
242
204
2019-02-08T18:35:33Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
242
wikitext
text/x-wiki
Tie ĉi estos listo de artikoloj pri animea kulturo, kiujn ni celas eventuale krei. Oni estas bonvenaj aldoni ion ajn relevantan aŭ komenci skribi iujn el tiuj ĉi artikoloj.
==Ĉefaj artikoloj==
*[[Animeo]]
*[[Mangao]]
*[[Otakuo]]
==Ĝenroj de animeo/mangao==
*[[Ŝoneno]]
*[[Ŝoĵo]]
*[[Sejneno]]
*[[Kodomo]]
*[[Meĥo]]
*[[Hentajo]]
*[[Jurio]]
*[[Jaojo]]
*[[Haremo]]
==Rolfakoj kaj tipoj de roluloj==
*[[Moeo]]
*[[Cundero]]
*[[Kudero]]
*[[Jandero]]
*[[Genkio]]
*[[Bakao]]
*[[Nekoo]]
==Temoj kaj tropoj==
*[[Ŝonen-ajo]]
*[[Ŝoĵo-ajo]]
*[[Lolikono]]
*[[Ŝotakono]]
*[[Fanservo]]
*[[Ahegao]]
==Aliaj rilataj nocioj==
*[[Sejuo]]
*[[Kostumludo]]
[[Kategorio:Laboraj listoj]]
4mhfczmya9gi1qxfiqznj917rs6uerp
381
242
2022-02-02T02:43:15Z
N.T. Mallard
46351532
381
wikitext
text/x-wiki
Tie ĉi estos listo de artikoloj pri animea kulturo, kiujn ni celas eventuale krei. Oni estas bonvenaj aldoni ion ajn relevantan aŭ komenci skribi iujn el tiuj ĉi artikoloj.
==Ĉefaj artikoloj==
*[[Animeo]]
*[[Mangao]]
*[[Otakuo]]
==Ĝenroj de animeo/mangao==
*[[Ŝoneno]]
*[[Ŝoĵo]]
*[[Sejneno]]
*[[Kodomo]]
*[[Meĥo]]
*[[Hentajo]]
*[[Jurio]]
*[[Jaojo]]
*[[Haremo]]
==Rolfakoj kaj tipoj de roluloj==
*[[Moeo]]
*[[Cundero]]
*[[Kudero]]
*[[Jandero]]
*[[Genkio]]
*[[Bakao]]
*[[Nekoo]]
==Temoj kaj tropoj==
*[[Ŝonen-ajo]]
*[[Ŝoĵo-ajo]]
*[[Lolikono]]
*[[Ŝotakono]]
*[[Fanservo]]
*[[Ahegao]]
==Aliaj rilataj nocioj==
*[[Sejuo]]
*[[Kostumludo]]
[[Category:Laboraj listoj]]
jwoz2fp67xoveorwsumhjf3a0445m10
Liva
0
100
234
2019-02-08T17:57:15Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
234
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
428
234
2022-04-20T11:55:01Z
89.234.186.82
Changed redirect target from [[Antonimoj]] to [[Livo]]
428
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Livo]]
c9jzxdhx1lrqiyzd8km8tzl2jy1btwu
Livo
0
163
441
2022-04-20T13:43:11Z
89.234.186.82
Created page with "'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la sla..."
441
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliaj apartigoj, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo. Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
pv01e1q0l2nl18j47sp1xk8g094yvc8
442
441
2022-04-20T13:46:04Z
89.234.186.82
442
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliaj apartigoj, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo. Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaù ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
a83qorxzfdj9yc52eqynr782in9cg9n
443
442
2022-04-20T13:47:42Z
89.234.186.82
443
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliaj apartigoj, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo. Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaù ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[raùmismo]]
* [[insultoj]]
* [[telegramo.org]]
* [[haraso]]
* [[memeoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
c3un6vkj6ssy78xp8c9tpoqd56z7cpx
444
443
2022-04-20T13:59:52Z
89.234.186.82
444
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliaj apartigoj, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eùropo, aù ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon »senutilan«, dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn »senutilajn« socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaù ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[raùmismo]]
* [[wp:feminismo]] kaj [[wp:iĉismo]]
* [[wp:imperiismo]] kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
q73ku01dhwwkl1i9ke1nx93yk6484mv
449
444
2022-04-20T14:20:08Z
186.192.187.5
Akuzativigis frazeron
449
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eùropo, aù ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon »senutilan«, dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn »senutilajn« socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaù ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[raùmismo]]
* [[wp:feminismo]] kaj [[wp:iĉismo]]
* [[wp:imperiismo]] kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
kkw1hf3sbxour0erbq6pgxcxz4e3q8t
490
449
2022-04-20T16:42:18Z
89.234.186.82
490
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aù »politika maldekstro«, »maldekstraneco« estas speciala nomo por »progresemo«, »malkonservemo«. Ĝi estas [[antonimoj#propraj antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe »konceptaj« vortoj finante per »-cio« (el la latina »-tio«, kiu malprecize same estas »-ado« kaj »-eco«): »revolucio« (radikala, fundamentan, plenan aù pritutan politikan ŝanĝon), aù »reakcio« (ekde »surkonservemo«, »retroiro al pasinta stato«, ĝis »malrevolucio« (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraùiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), »nacio« (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto »dekstra« estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aù »minoritaton«).
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, »esti maldekstra« signifas esti mallerta aù stulta, »maldekstreco« (kaj vortoj el la latina »sinister«) signifas »timiga« aù »eksternormale malallogante«, »dekstra brako« de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), »sidi dekstre« dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laùreligieco, kaj maldekstreco al kontraùreligieco: »ĉar kristo estis dekstrulo«, la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aù alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La »vojo de la maldekstra mano« estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraù la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laù la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraùado, la kontraùreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, »maldekstro« en politiko priestas malkonservemon, progresemon aù eĉ revolucianojn. Kutime »ekstrema maldekstro« estas plej livaj, revolucianoj, kaj »ekstrema dekstro« estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaùe, ekzemple onidire, tia apartigo inter »livo« kaj »mallivo« ekzistis je antikva egiptujo, kie »vojo de la maldekstra mano« reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, »livo« estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eùropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la »defaùlta« aù »komuna« stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed »normalaj«, do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante »nek liva, nek malliva«, aù politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aù laùpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laù raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaù enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo »egaleco kontraù libereco«, el usona kontraùmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraùjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aù vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar »ĝi ne povas funkcii«, »ĝi estas malnatura«, »ĝi estas ideecisma«, »ĝi estas pli malbona«, »ĝi estas pli malforta«, »ĝi estas malpli malnova«, »ĝi ne havas historion«, ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaù tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daùre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aù eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aù lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata »trudo de la lingvo«, kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raùmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aù internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raùmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raùmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raùmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raùmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raùmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aù mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raùmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aù eùropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eùropanoj kaj iĉoj; malgraù, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaù ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeùropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eùropo, aù ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon »senutilan«, dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn »senutilajn« socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaù en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraùaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaù ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaù realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aù pli decidindaj.
==== Kontraùmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraùi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laù iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraùrasismo aù kontraùimperiismo (almenaù ekstereùrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daùratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aù konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraù fame estas iu ajn mortigulo aù gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraùemaj kulturaj interparoloj, aù pligrave de seksaj perfortoj, aù daùratakado, en esperantujo, sed oni apenaù aùdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aù nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaù tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[raùmismo]]
* [[wp:feminismo]] kaj [[wp:iĉismo]]
* [[wp:imperiismo]] kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
chftxb9y5n9nsnbshu6wa773zbyenq1
503
490
2022-04-20T21:02:04Z
N.T. Mallard
46351532
503
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aŭ "politika maldekstro", "maldekstraneco" estas speciala nomo por "progresemo", "malkonservemo". Ĝi estas [[antonimoj#propraj antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe "konceptaj" vortoj finante per "-cio" (el la latina "-tio", kiu malprecize same estas "-ado" kaj "-eco"): "revolucio" (radikala, fundamentan, plenan aŭ pritutan politikan ŝanĝon), aŭ "reakcio" (ekde "surkonservemo", "retroiro al pasinta stato", ĝis "malrevolucio" (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraŭiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), "nacio" (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto "dekstra" estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aŭ "minoritaton").
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, "esti maldekstra" signifas esti mallerta aŭ stulta, "maldekstreco" (kaj vortoj el la latina "sinister") signifas "timiga" aŭ "eksternormale malallogante", "dekstra brako" de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), "sidi dekstre" dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laŭreligieco, kaj maldekstreco al kontraŭreligieco: "ĉar kristo estis dekstrulo", la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aŭ alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La "vojo de la maldekstra mano" estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraŭ la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laŭ la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraŭado, la kontraŭreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, "maldekstro" en politiko priestas malkonservemon, progresemon aŭ eĉ revolucianojn. Kutime "ekstrema maldekstro" estas plej livaj, revolucianoj, kaj "ekstrema dekstro" estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaŭe, ekzemple onidire, tia apartigo inter "livo" kaj "mallivo" ekzistis je antikva egiptujo, kie "vojo de la maldekstra mano" reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, "livo" estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eŭropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la "defaŭlta" aŭ "komuna" stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed "normalaj", do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante "nek liva, nek malliva", aŭ politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aŭ laŭpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laŭ raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaŭ enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo "egaleco kontraŭ libereco", el usona kontraŭmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraŭjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aŭ vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar "ĝi ne povas funkcii", "ĝi estas malnatura", "ĝi estas ideecisma", "ĝi estas pli malbona", "ĝi estas pli malforta", "ĝi estas malpli malnova", "ĝi ne havas historion", ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaŭ tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daŭre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aŭ eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aŭ lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata "trudo de la lingvo", kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raŭmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aŭ internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raŭmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raŭmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raŭmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raŭmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raŭmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aŭ mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raŭmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aŭ eŭropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eŭropanoj kaj iĉoj; malgraŭ, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaŭ ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeŭropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eŭropo, aŭ ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon "senutilan", dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn "senutilajn" socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaŭ en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraŭaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas [[Ido|Idismo]]. Do nun ankaŭ ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de [[fina venko]], tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaŭ realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aŭ pli decidindaj.
==== Kontraŭmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraŭi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laŭ iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraŭrasismo aŭ kontraŭimperiismo (almenaŭ ekstereŭrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daŭratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aŭ konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraŭ fame estas iu ajn mortigulo aŭ gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraŭemaj kulturaj interparoloj, aŭ pligrave de seksaj perfortoj, aŭ daŭratakado, en esperantujo, sed oni apenaŭ aŭdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aŭ nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaŭ tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* {{wp|raŭmismo}}
* {{wp|feminismo}} kaj {{wp|iĉismo}}
* {{wp|imperiismo}} kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeo]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
llhdh9dy0ssvzjza7verfwll5lj4dfw
506
503
2022-04-20T21:06:15Z
N.T. Mallard
46351532
/* Konservemo de esperanto */
506
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aŭ "politika maldekstro", "maldekstraneco" estas speciala nomo por "progresemo", "malkonservemo". Ĝi estas [[antonimoj#propraj antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe "konceptaj" vortoj finante per "-cio" (el la latina "-tio", kiu malprecize same estas "-ado" kaj "-eco"): "revolucio" (radikala, fundamentan, plenan aŭ pritutan politikan ŝanĝon), aŭ "reakcio" (ekde "surkonservemo", "retroiro al pasinta stato", ĝis "malrevolucio" (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraŭiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), "nacio" (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto "dekstra" estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aŭ "minoritaton").
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, "esti maldekstra" signifas esti mallerta aŭ stulta, "maldekstreco" (kaj vortoj el la latina "sinister") signifas "timiga" aŭ "eksternormale malallogante", "dekstra brako" de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), "sidi dekstre" dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laŭreligieco, kaj maldekstreco al kontraŭreligieco: "ĉar kristo estis dekstrulo", la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aŭ alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La "vojo de la maldekstra mano" estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraŭ la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laŭ la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraŭado, la kontraŭreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, "maldekstro" en politiko priestas malkonservemon, progresemon aŭ eĉ revolucianojn. Kutime "ekstrema maldekstro" estas plej livaj, revolucianoj, kaj "ekstrema dekstro" estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaŭe, ekzemple onidire, tia apartigo inter "livo" kaj "mallivo" ekzistis je antikva egiptujo, kie "vojo de la maldekstra mano" reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, "livo" estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eŭropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la "defaŭlta" aŭ "komuna" stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed "normalaj", do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante "nek liva, nek malliva", aŭ politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aŭ laŭpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laŭ raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaŭ enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo "egaleco kontraŭ libereco", el usona kontraŭmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraŭjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel [[wp:komunistoj]], ĝis livetaj kiel [[wp:tolstoj]]istoj kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aŭ vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar "ĝi ne povas funkcii", "ĝi estas malnatura", "ĝi estas ideecisma", "ĝi estas pli malbona", "ĝi estas pli malforta", "ĝi estas malpli malnova", "ĝi ne havas historion", ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaŭ tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daŭre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aŭ eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aŭ lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata "trudo de la lingvo", kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raŭmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aŭ internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raŭmo, skribis [[wp:La Manifesto de Raŭmo]], kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raŭmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raŭmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raŭmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aŭ mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raŭmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aŭ eŭropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eŭropanoj kaj iĉoj; malgraŭ, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaŭ ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeŭropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eŭropo, aŭ ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon "senutilan", dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn "senutilajn" socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaŭ en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraŭaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas {{wp|Ido|Idismo}}. Do nun ankaŭ ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<ref>Ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</ref>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de {{wp|fina venko}}, tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaŭ realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aŭ pli decidindaj.
==== Kontraŭmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraŭi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laŭ iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraŭrasismo aŭ kontraŭimperiismo (almenaŭ ekstereŭrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daŭratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aŭ konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraŭ fame estas iu ajn mortigulo aŭ gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraŭemaj kulturaj interparoloj, aŭ pligrave de seksaj perfortoj, aŭ daŭratakado, en esperantujo, sed oni apenaŭ aŭdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aŭ nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaŭ tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
== Kunligitaj Artikoloj ==
* {{wp|raŭmismo}}
* {{wp|feminismo}} kaj {{wp|iĉismo}}
* {{wp|imperiismo}} kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeo]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
nsrjj0gkvs4700916wpk5rdvrlxhsez
510
506
2022-04-20T21:12:18Z
N.T. Mallard
46351532
/* Rilato al esperanto */
510
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aŭ "politika maldekstro", "maldekstraneco" estas speciala nomo por "progresemo", "malkonservemo". Ĝi estas [[antonimoj#propraj antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe "konceptaj" vortoj finante per "-cio" (el la latina "-tio", kiu malprecize same estas "-ado" kaj "-eco"): "revolucio" (radikala, fundamentan, plenan aŭ pritutan politikan ŝanĝon), aŭ "reakcio" (ekde "surkonservemo", "retroiro al pasinta stato", ĝis "malrevolucio" (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraŭiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), "nacio" (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto "dekstra" estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aŭ "minoritaton").
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, "esti maldekstra" signifas esti mallerta aŭ stulta, "maldekstreco" (kaj vortoj el la latina "sinister") signifas "timiga" aŭ "eksternormale malallogante", "dekstra brako" de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), "sidi dekstre" dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laŭreligieco, kaj maldekstreco al kontraŭreligieco: "ĉar kristo estis dekstrulo", la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aŭ alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La "vojo de la maldekstra mano" estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraŭ la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laŭ la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraŭado, la kontraŭreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, "maldekstro" en politiko priestas malkonservemon, progresemon aŭ eĉ revolucianojn. Kutime "ekstrema maldekstro" estas plej livaj, revolucianoj, kaj "ekstrema dekstro" estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaŭe, ekzemple onidire, tia apartigo inter "livo" kaj "mallivo" ekzistis je antikva egiptujo, kie "vojo de la maldekstra mano" reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, "livo" estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eŭropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la "defaŭlta" aŭ "komuna" stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed "normalaj", do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante "nek liva, nek malliva", aŭ politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aŭ laŭpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laŭ raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaŭ enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo "egaleco kontraŭ libereco", el usona kontraŭmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraŭjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel {{wp|komunismo|komunistoj}}, ĝis livetaj kiel {{wp|tolstojismo|tolstojistoj}} kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aŭ vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar "ĝi ne povas funkcii", "ĝi estas malnatura", "ĝi estas ideecisma", "ĝi estas pli malbona", "ĝi estas pli malforta", "ĝi estas malpli malnova", "ĝi ne havas historion", ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaŭ tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daŭre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aŭ eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aŭ lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata "trudo de la lingvo", kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raŭmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aŭ internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raŭmo, skribis [{{wp|La Manifesto de Raŭmo}}, kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raŭmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raŭmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raŭmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aŭ mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raŭmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aŭ eŭropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eŭropanoj kaj iĉoj; malgraŭ, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaŭ ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeŭropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eŭropo, aŭ ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon "senutilan", dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn "senutilajn" socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaŭ en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraŭaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas {{wp|Ido|Idismo}}. Do nun ankaŭ ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<ref>Ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</ref>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de {{wp|fina venko}}, tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaŭ realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aŭ pli decidindaj.
==== Kontraŭmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraŭi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laŭ iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraŭrasismo aŭ kontraŭimperiismo (almenaŭ ekstereŭrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daŭratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aŭ konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraŭ fame estas iu ajn mortigulo aŭ gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraŭemaj kulturaj interparoloj, aŭ pligrave de seksaj perfortoj, aŭ daŭratakado, en esperantujo, sed oni apenaŭ aŭdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aŭ nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaŭ tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
==Referencoj==
{{Referencoj}}
== Kunligitaj Artikoloj ==
* {{wp|raŭmismo}}
* {{wp|feminismo}} kaj {{wp|iĉismo}}
* {{wp|imperiismo}} kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeo]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
tlv5fdk5gctswmbfow4vdwa36nuat5p
511
510
2022-04-20T21:12:41Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
511
wikitext
text/x-wiki
'''Livo''', aŭ "politika maldekstro", "maldekstraneco" estas speciala nomo por "progresemo", "malkonservemo". Ĝi estas [[antonimoj#propraj antonimoj|antonimo]], kiu devenas el la slavaj lingvoj.
==Historio==
Unue enkondukita de [[Antonimoj#Propra Antonimoj|mavalingvismuloj]], al kiu [https://t.me/galex713 Galeks] aldonis nuancon precizigan speciale esperante, kiu eniris en uzon tamen malgrandan, ke ĝi estas nur pri politika maldekstro (t.e. progresemuloj, malkonservemuloj), do havigante al Esperanto specialajn vortojn por politikaj flankoj, kaj farigante al ĝi la unua tia lingvo.
Tamen, ĝi ne estas la unuan esperantan vorton kun specifan politikan signifon. Ekzemple, verŝajne el la rusa kaj pro influo de la franca denove, kaj de la tiea moderna latina elparolo, estas multaj tipe "konceptaj" vortoj finante per "-cio" (el la latina "-tio", kiu malprecize same estas "-ado" kaj "-eco"): "revolucio" (radikala, fundamentan, plenan aŭ pritutan politikan ŝanĝon), aŭ "reakcio" (ekde "surkonservemo", "retroiro al pasinta stato", ĝis "malrevolucio" (revolucio al pasinta stato), Reformacio (kiam kristanoj kontraŭiris Eklezio por si mem repreni povon sur sia religio), "nacio" (kundenaskaro), ktp.
== Kunteksto ==
=== Dekstruleco ===
Normale, por homoj, la direkto "dekstra" estas pli grava, ĉar fakte 98% de la homoj estas denaske dekstruloj (ili faras pli facile malsimplajn agadojn per dekstra mano, pli lertas per dekstra brako/kruro, kaj dekstra okulo havas ion ĉefecan), do multajn aferojn estas speciale nature faritaj por dekstruloj. Tio farigas de maldekstruloj la unuan naturan malplejmulton (aŭ "minoritaton").
Tial, multaj aferoj kaj esprimoj temas pri dekstro: multanacilingve, "esti maldekstra" signifas esti mallerta aŭ stulta, "maldekstreco" (kaj vortoj el la latina "sinister") signifas "timiga" aŭ "eksternormale malallogante", "dekstra brako" de iu estas sia plej fidela kunulo (ĉar ĝi devas esti fidinda kiel la plej fidinda brako), "sidi dekstre" dirvolas esti loyala, ktp.
Sub kristanismo, dekstreco estis alligita al laŭreligieco, kaj maldekstreco al kontraŭreligieco: "ĉar kristo estis dekstrulo", la maldekstruloj estis subigitaj, truditaj al uzi nur dekstran manon, aŭ alie estis batitaj kaj malinkluzivitaj. La "vojo de la maldekstra mano" estas alia nomo de satanismo, kaj maldekstreco estis kutime alligita al maldio.
=== Politika maldekstro ===
Tial, dum franca revolucio, kiam homoj luktis kontraŭ la povo de la reĝo kaj religiuloj, kaj faris la unuan leĝigan kunigaron, la konservemuloj, t.e. la amikoj de la reĝoj, kompreneble, laŭ la kutimo, sidis ĉe la dekstro de la reĝo. Por kontraŭado, la kontraŭreĝistoj eksidis ĉe la tuta maldekstro de la duoncirklaĉambro. Ekde tiam, post ĉiuj la grandaj modernaj postindustriaj politikaj revolucioj, en ĉiuj landoj, "maldekstro" en politiko priestas malkonservemon, progresemon aŭ eĉ revolucianojn. Kutime "ekstrema maldekstro" estas plej livaj, revolucianoj, kaj "ekstrema dekstro" estas plej malliva, reakcio.
Jam ekzistis similaj aferoj antaŭe, ekzemple onidire, tia apartigo inter "livo" kaj "mallivo" ekzistis je antikva egiptujo, kie "vojo de la maldekstra mano" reprezentis la vojo de Seth (kiu kelkaj faraonoj elektis kiel personan ĉefan dion), kiu reprezentis Ĥaoson kaj Ŝanĝon, do progresemo, sed estis tiam tute akceptita afero. En tia epoko, se tio estis certa, livo ne estus io iel ajn pli ĉefa ol mallivo.
Tamen, nuntempe, "livo" estas afero tute moderna ekde la Lumianoj eŭropaj en ĉiuj landoj, kaj fakte ĉefe la livo tiom taksas grave livecon, ĝis ke mallivuloj pli parolas ol livecaĉo, filivuloj, ktp. ol malliveco.
== Kialigoj ==
La moderna liva/malliva apartigo estis elpensita de la livo unue, ĉar mallivo, konservemo, estis komune la "defaŭlta" aŭ "komuna" stato: se vi ne faris ion ajn, nenio ŝanĝus, do ne necesus nomi mallivo. Sed kiam revolucianoj ekestis, ili havis intereson en liveco kaj kritiko de la pasinta kaj nuna politika stato.
Tial, mallivaro kutime ne tiom zorgas pri malliveco (ĉar ili sintaksas ne ĉefe mallivaj, sed "normalaj", do nenomindaj speciale). Tia apartigo tiel estas al plibono de la livo.
Fakte, politikuloj sintaksante "nek liva, nek malliva", aŭ politikajho taksata tiel, kutime finsinmontras malliva kaj nur konservema aŭ laŭpovula. Mallivuloj preferas aliajn apartigojn, kiel apartigoj laŭ raso, nacio, fojfoje genro, religio, ktp. Ili ankaŭ enkondukis la modernan konfuzigan (ĉar ne duuma) apartigo "egaleco kontraŭ libereco", el usona kontraŭmarksista propagendo, ĉar marksismuloj kredas, ke oni povas povigi povulojn kiuj finfine malpovigos sin, kaj do subtenas kaj egalecon, kaj hierarĥion (malegalecon).
==Rilato al esperanto==
Tradicie, [[esperantismo]] estis kompreneble livega idearo, ĉar ĝi subtenas ŝanĝon socian malplibonan al imperiismo, milito, rasismo (Zamenhof estis juda, spertis kontraŭjudismon, tial elpensis esperanton, kaj ĉi tial sia tuta familiidaro iĝis mortigita de nazioj), kaj pli ĝenerale malegalo de la popoloj, etnoj, kaj lingvoj. Tial, multaj esperantaj movadoj estis movadoj livaj, ekde livegaj kiel {{wp|komunismo|komunistoj}}, ĝis livetaj kiel {{wp|tolstojismo|tolstojistoj}} kaj aliaj livaj kristanoj, pacanistoj, aŭ vegetaristoj, ktp.
=== Rilato al mallivo ===
Kutime, naciistoj, konservemuloj kaj elitoj naciaj malhelpas al esperanto, ĉar "ĝi ne povas funkcii", "ĝi estas malnatura", "ĝi estas ideecisma", "ĝi estas pli malbona", "ĝi estas pli malforta", "ĝi estas malpli malnova", "ĝi ne havas historion", ktp. Tiel, post 200 jaroj de historio, tutmondiĝo de esperantujo al ĉiu lando, pretervivo de du (eble baldaŭ tri) mondmilitoj, grandega literaturo kaj tradukaro, ĝi iĝis la daŭre plej granda planlingvo (konita kaj eĉ ofte scipovata de ĉiuj interlingvistoj), unue ŝatita kaj poste malpermesita kaj represita de ĉiuj la diktaturoj en la mondo (eĉ kelkaj nazioj estis fervaj esperantistoj ĝis nazia partio atakis kaj forbaris tiujn), esperantistoj komune estis represitaj, esperanto malfamigita aŭ eĉ malpermesita.
Plej ĝenerale facile estas malamo al esperantistoj, ĉar ili tro propagendas por esperantigon, kaj homoj ne volas ŝanĝi, ne komprenas, aŭ lacas, ĝis nura uzo de la lingvo iĝas taksata "trudo de la lingvo", kvankam esperanto estas la ununura lingvo, kiu neniam disvastiĝis per bataloj kaj mortigoj.
==== Raŭmismo ====
La tempo pasante, esperanto iĝis diasporo, plimultiĝis denaskuloj, kunvenoj iĝis nuraj sociadaj tempoj por multaj, kaj esperanto montris multajn aliajn utilojn ol pacismo, egaleco, aŭ internacismo. Kelkaj homoj komencis voli plifamigi iliajn tutan nezorgon pri la unuajn celojn de esperanto, speciale pri la [[Fina Venko]], kaj dum kunveno en Raŭmo, skribis [{{wp|La Manifesto de Raŭmo}}, kaj ekde tiam oni nomas tiajn homojn, malfinvenkistoj, [[raŭmismo|raŭmistoj]], kiu, kiel [[Ido|idisto]] iĝis insulto en esperanto<note>ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</note> , malgraŭ, ke raŭmismo plimalpli estas ĉe multegaj esperantistoj
=== Livo en esperantujo ===
Ekde raŭmismo estas grava afero, oni pli kaj pli parolas pri [[Fina Venko|finvenkistoj]], kiuj alcelas la venkon de esperanto kiel tutmonda homara helplingvo, malfavore al la angla, franca, rusa kaj mandarina. Nun, ke ne ĉiuj esperanto estas tiaj, finvenkismo iĝis politika nominda idearo en esperantujo, kaj tiel troviĝas je livo de la politikaro de esperantujo. Eĉ multaj homoj, kiuj alie subtenos al mallivaj aŭ mallivegaj ideojn, kiel [[Paroliĝema Francisko]], estas finvenkistoj, aldonante al la riĉa malsimplecon de esperantuja politikeco.
Plej ĝenerale, la unuaj celoj de esperantoj, kaj la influo de la Lumianaj ideoj al Zamenhof (poste per la haskala hebrea ideara movado), igas, ke plimulto de esperantistoj, eĉ raŭmistoj, zorgas pri egaleco kaj progreso. Ofte estas (ofte malsekvitaj) proponoj de pliponiĝo de esperantismo, estas ideo de [[Bona Lingvo]] (vidu [[wp:La Bona Lingvo|bonlingvismo]]), kaj kritikoj al malbonojn de esperanto, kiel vircentrismo (vidu [[wp:iĉismo]]) aŭ eŭropcentrismo.
La nuna plej granda retejo de esperantistoj interretaj, [[telegramo.org]], tial havas specife liva moderacio, kaj je sia grupoj bone reprezintiĝas kaj facile troveblas iĉistoj, riistoj, ktp.
==== Ulecoj de esperantistaro ====
Estas fojfoje dirita, ke, tial, esperantistoj pli ofte ol alie, estas eŭropanoj kaj iĉoj; malgraŭ, ke estas inoj esperantistaj, ke ili ankaŭ ĉeestas gravaj roloj, kaj ke neeŭropeanaj esperantistoj jesigas, ke esperanto estas pli facila por ili ol iu ajn alia internacia lingvo.
Estas aliaj klarigoj, ekzemple, ke esperanto komencis en eŭropo, aŭ ke partopreni en komunumo postulas tempon, kaj agemon "senutilan", dum plej ofte plejmalrichaj, kaj plej laboremaj, kaj tio estas malpli ofta je malrichaj landoj, kaj je inoj, kiuj multofte laboras dufoje pli ol iĉoj, kaj tial ofte estas pli praktikaj kaj ne trovas tempon pri aferojn "senutilajn" socie.
Estis jam rimarkoj, ke la fizikaj kunvenoj estis iom pli sekse egalĉeestaj ol interretaj komunumoj, kaj notoj, ke tie, estus plimulto da iĉoj okcidente, kaj plimulto da inoj malokcidente.
=== Mallivo en esperantujo ===
==== Konservemo de esperanto ====
Baldaŭ en la historio de esperanto, okazis konservemo ene de ĝi: ĉar ĝi estas tute artefarita planlingvo, estas tre facile multege diversega proponaro ŝanĝi ĝin al tutaj kontraŭaj direktoj, kaj ne eblas konsentigi ĉiujn. Plue, se la lingvo, pro sia simpleco, facileco, kaj lernebleco, tro rapide ŝanĝus, lerni kaj paroli ĝin iĝus pli malfacila.
Jam estis esperantidoj, kiuj fakte vundis grave esperantujon, ĉar ili forprenis gravajn kaj aktivegajn esperantistojn el la movado, kaj disigis ĝin grave. La ĉefa, kaj pli montra, estas {{wp|Ido|Idismo}}. Do nun ankaŭ ''idisto'' estas komuna insulto en esperantujo, ĉar tia vundo ja gravis multon, en historio de esperanto<ref>Ĝi ekzemple estas uzita kiel insulto de la kapitano hadoko, en esperanta bildostrio Tinĉjo</ref>.
Ja estas multaj homoj, kiuj lernas esperanton, kaj tute forgesas pri ĝi, kaj neniam iĝas aktivaj esperantistoj. En okazo de {{wp|fina venko}}, tiaj homoj estus gravegaj, ĉar ili estas multegaj kaj eĉ sen partopreni en komunumo, ili jam komprenas esperanton, kaj facile povus rescipovi ĝin flue. Sed pli esperanto ŝanĝas, pli tiaj homoj povus iĝi perditaj, konfuzaj kaj malkontentaj. Do estis baldaŭ realisma ideon minimume ŝanĝi esperanton, por iĝi ĝin pli forta, ĉar ĝia ĉefa plejbona eco, estus, ke ĝi ''jam'' estas pli simpla kaj facila ol ĉiuj aliaj etnaj lingvoj, kaj, ke siaj denaskuloj ne estas pligravaj, plifortaj aŭ pli decidindaj.
==== Kontraŭmalliveco ====
Ĉar tre oftege, kutime ĉiufoje kreemuloj lernas ĝin, estas proponojn kaj reformdiskutojn, kelkaj homoj kutimis fortege kontraŭi tiajn kialojn, tiom, kiom eblas laŭ iliaj komencajn kialojn lerni esperanto, kaj iĝi malŝategaj al feminismo, kontraŭrasismo aŭ kontraŭimperiismo (almenaŭ ekstereŭrope).
Kun la pliiĝo de mallivegoj de la post-2010 jaroj, memeoj demallivegecaj, rasismaj kaj seksismaj povus komenci disvastigi en esperantujo. Ili estas ĉefe videbla je [[Anonima Esperanta Babilejo|AEB]], kie kutime okazas plej eble da insultoj, daŭratakoj, mokado, humiligoj, kaj perforteca parolado.
Ĉar multaj esperantistoj estas fakte malpli tradiciecaj aŭ konservemaj ol neesprantistoj, kaj ĉar la komunumo estas sufiĉe malgranda, por, ke ne ankoraŭ fame estas iu ajn mortigulo aŭ gravaj perfortuloj<note>ja jam estis malgrandaj problemoj de kontraŭemaj kulturaj interparoloj, aŭ pligrave de seksaj perfortoj, aŭ daŭratakado, en esperantujo, sed oni apenaŭ aŭdas pri io ajn pligrava</note> el, en kaj dum esperantismo, komprenebla alta nombro de tiu agado estas pli facile rekonebla kiel ironia. Tio kondukis multajn al partopreni, lasi fari aŭ nur spekti tian agadon sen necese koleregi.
Ankaŭ tiel okazis la [[Kloaka Epopeo]].
==Referencoj==
{{Referencoj}}
== Kunligitaj Artikoloj ==
* {{wp|raŭmismo}}
* {{wp|feminismo}} kaj {{wp|iĉismo}}
* {{wp|imperiismo}} kaj [[kitabismo]]
* [[insultoj]] kaj [[haraso]]
* [[telegramo.org]]
* [[memeo]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Politiko]]
[[Category:Soci-politika terminaro]]
ig1t2299d2ar7vqwvlyop7i06iscvnb
Lontana
0
106
250
2019-02-13T12:23:33Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
250
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
ME
0
173
460
2022-04-20T15:05:08Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Malnova Esperantujo]]
460
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Malnova Esperantujo]]<br />
__STATICREDIRECT__
1nvmw3ftrv6psgrf5lyzak9oloqxhvx
Main Page
0
1
1
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
1
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
coujji458d2f0vzwm1af6ggea8unm3f
20
1
2017-08-24T16:10:50Z
Captain Corkscrew
31564250
20
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
[[Kategorio:Dudaj artikoloj]]
bqsucet9lrls0szif5a9rw1prs2guvh
543
20
2023-01-11T18:59:46Z
N.T. Mallard
46351532
543
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align:center; font-size:200%;">'''{{SITENAME}}'''</div>
[[File:Placeholder|thumb|300px]]
==Links==
* [[Special:Allpages|Articles]] ({{NUMBEROFARTICLES}})
* [[Special:Random|Random]]
* [[Special:Newpages|New]]
* [[Special:Recentchanges|Changes]]
* [[w:Help:Contents|Help]]
* [[Special:Userlogin|Log in]]
__NOTOC__
[[Category:Dudaj artikoloj]]
qk19lmje0ks70dtc55h3t2pp4gkhvti
Malnova Esperantujo
0
154
387
2022-02-23T09:52:35Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu e..."
387
wikitext
text/x-wiki
'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo. Kreita la 5-an de decembro de 2015, ĝi baldaŭ fariĝis la ĉefa Telegrama grupo por esperantistoj. Tamen, pro la skandalo konata kiel ''[[Pafilogate]]'' (aŭ ''Pafilogejto''), okazinta la 18-an de julio de 2020, kreiĝis la grupo [[Nova Esperantujo]] (NE), kies celo estas protekti esprimliberecon. La "originala" Esperantujo, do, ekhavis prefikson "Malnova" por distingi ĝin de NE. Nuntempe NE estas plejtempe pli vigla kaj aktiva ol ME.
h3014wqk1r9am8anaxenj3u56v9tmfh
388
387
2022-02-23T09:53:17Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
388
wikitext
text/x-wiki
'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo. Kreita la 5-an de decembro de 2015, ĝi baldaŭ fariĝis la ĉefa Telegrama grupo por esperantistoj. Tamen, pro la skandalo konata kiel ''[[Pafilogate]]'' (aŭ ''Pafilogejto''), okazinta la 18-an de julio de 2020, kreiĝis la grupo [[Nova Esperantujo]] (NE), kies celo estas protekti esprimliberecon. La "originala" Esperantujo, do, ekhavis prefikson "Malnova" por distingi ĝin de NE. Nuntempe NE estas plejtempe pli vigla kaj aktiva ol ME.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
92mrf01vw32a8423uw95erots93oos4
429
388
2022-04-20T11:55:59Z
N.T. Mallard
46351532
429
wikitext
text/x-wiki
'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]]. Kreita la 5-an de decembro de 2015, ĝi baldaŭ fariĝis la ĉefa Telegrama grupo por esperantistoj. Tamen, pro la skandalo konata kiel ''[[Pafilogate]]'' (aŭ ''Pafilogejto''), okazinta la 18-an de julio de 2020, kreiĝis la grupo [[Nova Esperantujo]] (NE), kies celo estas protekti esprimliberecon. La "originala" Esperantujo, do, ekhavis prefikson "Malnova" por distingi ĝin de NE. Nuntempe NE estas plejtempe pli vigla kaj aktiva ol ME.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg
; TTT-a devena ĉiamaligilo : https://esperantujo.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
ljsuhjig3p1l3rauxi2g0pi6hffptkb
446
429
2022-04-20T14:08:35Z
89.234.186.82
446
wikitext
text/x-wiki
'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]]. Kreita la 5-an de decembro de 2015, ĝi baldaŭ fariĝis la ĉefa Telegrama grupo por esperantistoj. Tamen, pro la skandalo konata kiel ''[[Pafilogate]]'' (aŭ ''Pafilogejto''), okazinta la 18-an de julio de 2020, kreiĝis la grupo [[Nova Esperantujo]] (NE), kies celo estas protekti esprimliberecon. La "originala" Esperantujo, do, ekhavis prefikson "Malnova" por distingi ĝin de NE. Nuntempe NE estas plejtempe pli vigla kaj aktiva ol ME.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg
; TTT-a devena ĉiamaligilo : https://esperantujo.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
43aqpxdrfcowsgw7015ezux7l43qaw7
462
446
2022-04-20T15:07:17Z
89.234.186.82
462
wikitext
text/x-wiki
'''Malnova Esperantujo''', mallongige '''ME''' estas kromnomo de [[telegramo|telegrama]] grupo [https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg Esperantujo 🍀]. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]]. Kreita la 5-an de decembro de 2015, ĝi baldaŭ fariĝis la ĉefa Telegrama grupo por esperantistoj. Tamen, pro la skandalo konata kiel ''[[Pafilogate]]'' (aŭ ''Pafilogejto''), okazinta la 18-an de julio de 2020, kreiĝis la grupo [[Nova Esperantujo]] (NE), kies celo estas protekti esprimliberecon. La "originala" Esperantujo, do, ekhavis prefikson "Malnova" por distingi ĝin de NE. Nuntempe NE estas plejtempe pli vigla kaj aktiva ol ME.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg
; TTT-a devena ĉiamaligilo (postulas [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan] javaskripton) : https://esperantujo.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
8tgnxi9nf7u8rd5jsch4gge93cziybv
Mava
0
99
233
2019-02-08T17:56:46Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
233
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Memeo
0
56
104
2018-06-03T07:41:40Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Memeo''' estas unuo de kulturo, iu informero aŭ ideo kiu pasas de homo al homo. Tio ĉi estas unu el la plej gravaj terminoj de moderna antropologio, serioze konsiderinda en ...'
104
wikitext
text/x-wiki
'''Memeo''' estas unuo de kulturo, iu informero aŭ ideo kiu pasas de homo al homo. Tio ĉi estas unu el la plej gravaj terminoj de moderna antropologio, serioze konsiderinda en iu studo de kulturo. En interreta slango oni plejparte uzas la vorton '''memeo''' cele de iu informero (plej ofte bildo) kiu lakonike kaj simbole transdonas la ideon, pri kiu temas memeo, ofte en ironia aŭ amuza formo.
==Etimologio==
La vorton '''memeo''' unue enkondukis fama brita biologiisto {{wp|Richard Dawkins}} en sia libro ''{{wp|Egoisma geno}}'' de jaro 1975. En la libro li teoriis, ke memeoj [[estiel]] unuoj de kulturo havas la samajn ecojn kiel {{wp|geno|genoj}} estiel unuoj de heredeco, t.e. ili replikiĝas, mutacias, selektiĝas depende de mediaj kondiĉoj kaj, eventuale, partoprenas en procedo de kultura evoluo same kiel genoj paroprenas en biologia evoluo.
La vorto devenas de antikva greka vorto μίμημα (prononce [míːmɛːma], "imitacio"), kiu siavice devenas de verbo μιμεῖσθαι ("mimi" aŭ "imitacii"). En la angla Dawkins mallongigis la vorton al ''meme'' por ke ĝi similu al angla vorto ''gene'' ("geno"). Poste ĝi eniris Esperanton, plej verŝajne tra la franca aŭ iu alia eŭropa lingvo, per aldono de fina -o.
[[Kategorio:Scienca terminaro]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
d1cv2oy7da89w01tizi440re14i7ioh
110
104
2018-06-03T07:50:48Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
110
wikitext
text/x-wiki
'''Memeo''' estas unuo de kulturo, iu informero aŭ ideo kiu pasas de homo al homo. Tio ĉi estas unu el la plej gravaj terminoj de moderna antropologio, serioze konsiderinda en iu studo de kulturo. En interreta slango oni plejparte uzas la vorton '''memeo''' cele de iu informero (plej ofte bildo) kiu lakonike kaj simbole transdonas la ideon, pri kiu temas memeo, ofte en ironia aŭ amuza formo.
==Etimologio==
La vorton '''memeo''' unue enkondukis fama brita biologiisto {{wp|Richard Dawkins}} en sia libro ''{{wp|Egoisma geno}}'' de jaro 1975. En la libro li teoriis, ke memeoj [[estiel]] unuoj de kulturo havas la samajn ecojn kiel {{wp|geno|genoj}} estiel unuoj de heredeco, t.e. ili replikiĝas, mutacias, selektiĝas depende de mediaj kondiĉoj kaj, eventuale, partoprenas en procedo de kultura evoluo same kiel genoj paroprenas en biologia evoluo.
La vorto devenas de antikva greka vorto μίμημα (prononce [míːmɛːma], "imitacio"), kiu siavice devenas de verbo μιμεῖσθαι ("mimi" aŭ "imitacii"). En la angla Dawkins mallongigis la vorton al ''meme'' por ke ĝi similu al angla vorto ''gene'' ("geno"). Poste ĝi eniris Esperanton, plej verŝajne tra la franca aŭ iu alia eŭropa lingvo, per aldono de fina -o.
[[Kategorio:Scienca terminaro]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
[[Kategorio:Kulturo]]
c8tafy1p1k36gpdemhj65i2ey06j2k8
Meza venko
0
144
354
2021-12-09T11:38:12Z
Mojosulo
50344266
Created page with "'''Meza Venko''' estas koncepto popularigita de la hispana esperantisto [[Paroligxema Francisko]]. Laŭ ties teorio, oni atingos la Mezan Venkon kiam ĉiuj esperantistoj povos..."
354
wikitext
text/x-wiki
'''Meza Venko''' estas koncepto popularigita de la hispana esperantisto [[Paroligxema Francisko]]. Laŭ ties teorio, oni atingos la Mezan Venkon kiam ĉiuj esperantistoj povos flue paroli Esperanton.
4bxgw6igttxiby66kx8fohhfaz89731
404
354
2022-04-19T23:18:51Z
89.234.186.82
404
wikitext
text/x-wiki
'''Meza Venko''' estas koncepto popularigita de la hispana esperantisto [[Paroliĝema Francisko]] kiel fina celo de la [[voĉmesaĝa revolucio]], necesa antaù atingi la [[Fina Venko]]. Laŭ ties teorio, oni atingos la Mezan Venkon kiam ĉiuj esperantistoj povos flue paroli Esperanton. La ideo estas, ke kiam chiu esperantisto povos kaj kutime faros sendon senchesigan de unu horo parolante, ili estos parolantaj iutempe antaŭ neesperantistoj, kaj esperanto farighos io normala, viva kaj funkcianta por ili, do ili pli emos lerni paroli.
== Artikoloj ligitaj ==
* [[Gavialismo]]
oe2rzu5k1zns3fnj9pwbk4de0vpu0kc
409
404
2022-04-20T01:07:53Z
89.234.186.82
409
wikitext
text/x-wiki
'''Meza Venko''' estas koncepto popularigita de la hispana esperantisto [[Paroliĝema Francisko]] kiel fina celo de la [[voĉmesaĝa revolucio]], necesa antaù atingi la [[Fina Venko]]. Laŭ ties teorio, oni atingos la Mezan Venkon kiam ĉiuj esperantistoj povos flue paroli Esperanton. La ideo estas, ke kiam chiu esperantisto povos kaj kutime faros sendon senchesigan de unu horo parolante, ili estos parolantaj iutempe antaŭ neesperantistoj, kaj esperanto farighos io normala, viva kaj funkcianta por ili, do ili pli emos lerni paroli (vidu [[gavialismo]]). La pensado estas, ke, fakte, la homoj normale neniam lernas lingvon pri nura lingvoshato, kiel plejofte per esperanto, sed pro utilo a� trudo: igante esperanton uzata tiom, ke estus utila kompreni ghin al homoj fakte neinteresitaj, ghi atingos la Finan Venkon.
== Artikoloj ligitaj ==
* [[Gavialismo]]
* [[voĉmesaĝa revolucio]]
* [[Paroliĝema Francisko]]
atkbdmv9134q69blc5hwzk1b93eyris
487
409
2022-04-20T16:28:45Z
89.234.186.82
487
wikitext
text/x-wiki
'''Meza Venko''' estas koncepto popularigita de la hispana esperantisto [[Paroliĝema Francisko]] kiel fina celo de la [[voĉmesaĝa revolucio]], necesa antaù atingi la [[Fina Venko]]. Laŭ ties ideo, oni atingos la Mezan Venkon kiam ĉiuj esperantistoj povos flue paroli Esperanton. La ideo estas, ke kiam chiu esperantisto povos kaj kune, meznombre faros sendon cent minutojn parolante, iu meza venko estos atingita, ĉar ili estos parolantaj iutempe antaŭ neesperantistoj, kaj esperanto farighos io normala, viva kaj funkcianta por ili, do ili pli emos lerni paroli (vidu [[gavialismo]]). La pensado estas, ke, fakte, la homoj normale neniam lernas lingvon pri nura lingvoshato, kiel plejofte per esperanto, sed pro utilo a� trudo: igante esperanton uzata tiom, ke estus utila kompreni ghin al homoj fakte neinteresitaj, ghi atingos la Finan Venkon.
== Artikoloj ligitaj ==
* [[Gavialismo]]
* [[voĉmesaĝa revolucio]]
* [[Paroliĝema Francisko]]
apyhcjsqli2dw7f1l250htnz03a24lo
Modora
0
139
339
2021-05-06T00:05:18Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[Modori]]
339
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Modori]]
awuaikjqyp1gikwm69awtcno6c9xpe0
340
339
2021-05-06T00:05:33Z
N.T. Mallard
46351532
Changed redirect target from [[Modori]] to [[Modoro]]
340
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Modoro]]
4qqx6vhduwbll5ilh6qf1meb3d5873y
Modori
0
140
341
2021-05-06T00:06:05Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[Modoro]]
341
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Modoro]]
4qqx6vhduwbll5ilh6qf1meb3d5873y
Modoro
0
138
337
2021-05-06T00:02:34Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Gxi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu euxropa lingvo, plej probable e..."
337
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Gxi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu euxropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, pagxaroj, forumoj ktp, aux eble ecx antaux la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aux {{wp|BBC}}-oj, uzigxis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "lauxte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaux aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — lauxlitere, "(mi) mortis pro rido" aux "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por gxi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili igxas ofte uzataj, MDR igxis vorto '''modoro''', t.e., lauxlitere, multe da ridoj. Laux reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aux '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp gxis tiaj kutmetajxoj kiel '''primodorindajxo'''.
i17i1df6oyrsehajgcjqwl1uk351pa1
338
337
2021-05-06T00:03:13Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
338
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Gxi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu euxropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, pagxaroj, forumoj ktp, aux eble ecx antaux la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aux {{wp|BBC}}-oj, uzigxis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "lauxte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaux aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — lauxlitere, "(mi) mortis pro rido" aux "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por gxi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili igxas ofte uzataj, MDR igxis vorto '''modoro''', t.e., lauxlitere, multe da ridoj. Laux reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aux '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp gxis tiaj kutmetajxoj kiel '''primodorindajxo'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
evboziu4bw58u9w9woxo2q0kxt7zzhs
342
338
2021-05-06T00:19:14Z
N.T. Mallard
46351532
342
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Ĝi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu eŭropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, paĝaroj, forumoj ktp, aŭ eble eĉ antaŭ la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aŭ {{wp|BBC}}-oj, uziĝis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "laŭte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaŭ aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — laŭlitere, "(mi) mortis pro rido" aŭ "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por ĝi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili iĝas ofte uzataj, MDR iĝis vorto '''modoro''', t.e., laŭlitere, multe da ridoj. Laŭ reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aŭ '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp ĝis tiaj kutmetaĵoj kiel '''primodorindao'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
1rp7usjwi5nnwdhacngeurhtg2cbjcq
343
342
2021-05-18T11:00:56Z
N.T. Mallard
46351532
343
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Ĝi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu eŭropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, paĝaroj, forumoj ktp, aŭ eble eĉ antaŭ la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aŭ {{wp|BBC}}-oj, uziĝis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "laŭte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaŭ aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — laŭlitere, "(mi) mortis pro rido" aŭ "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por ĝi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili iĝas ofte uzataj, MDR iĝis vorto '''modoro''', t.e., laŭlitere, multe da ridoj. Laŭ reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aŭ '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp ĝis tiaj kutmetaĵoj kiel '''primodorindaĵo'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
elhqkbtnm9dtatjp7lx0y87ymwmin80
344
343
2021-05-18T11:01:27Z
N.T. Mallard
46351532
/* Etimologio */
344
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Ĝi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu eŭropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, paĝaroj, forumoj ktp, aŭ eble eĉ antaŭ la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aŭ {{wp|BBS}}-oj, uziĝis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "laŭte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaŭ aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — laŭlitere, "(mi) mortis pro rido" aŭ "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por ĝi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili iĝas ofte uzataj, MDR iĝis vorto '''modoro''', t.e., laŭlitere, multe da ridoj. Laŭ reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aŭ '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp ĝis tiaj kutmetaĵoj kiel '''primodorindaĵo'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
a6d6ert2an4h4237yg4ozxpsux16g02
345
344
2021-05-18T11:02:03Z
N.T. Mallard
46351532
/* Etimologio */
345
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Ĝi devenas de esperanta siglo MDR, kieu estas siavice pruntita el iu eŭropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, paĝaroj, forumoj ktp, aŭ eble eĉ antaŭ la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aŭ {{wp|Bultenejo}}j, uziĝis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "laŭte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaŭ aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — laŭlitere, "(mi) mortis pro rido" aŭ "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por ĝi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili iĝas ofte uzataj, MDR iĝis vorto '''modoro''', t.e., laŭlitere, multe da ridoj. Laŭ reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aŭ '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp ĝis tiaj kutmetaĵoj kiel '''primodorindaĵo'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
2hnul2g3lutk8lqipc9txawe3x19ngq
403
345
2022-04-15T10:28:29Z
196.244.191.164
403
wikitext
text/x-wiki
'''Modori''' estas vorto en esperanta slango kiu signifas "multe ridegi". Ĝi devenas de esperanta siglo MDR, kiu estas siavice pruntita el iu eŭropa lingvo, plej probable el la franca.
==Etimologio==
Pli malpli ekde la plej komencaj versioj de interretaj babilejoj, paĝaroj, forumoj ktp, aŭ eble eĉ antaŭ la apero de interreto en {{wp|Usenet}} aŭ {{wp|Bultenejo}}j, uziĝis angla siglo LOL (angle ''Laughing Out Loud'', t.e. "laŭte ridante"). Dum disvastigo de elektronaj komunikiloj en aliajn kulturojn krom la angla-usona tiasignifaj sigloj ankaŭ aperis en aliaj lingvoj. En la franca oni uzis tiusence siglon MDR kiu signifas ''Mort De Rire'' — laŭlitere, "(mi) mortis pro rido" aŭ "(mi estas) mortanta pro rido". Eventuale la sama siglo eniris Esperanton, sed oni elektis por ĝi pli pacan signifon: "Multe Da Ridoj".
Kiel kutimas por Esperantaj sigloj kiam ili iĝas ofte uzataj, MDR iĝis vorto '''modoro''', t.e., laŭlitere, multe da ridoj. Laŭ reguloj de Esperanta vortfarado, oni povas uzi kaj uzas vortojn '''modori''', t.e. multe ridi, '''modora''' aŭ '''modoriga''', t.e. treege ridinda, ktp ĝis tiaj kutmetaĵoj kiel '''primodorindaĵo'''.
[[Category:Interreta slango]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Sigloj]]
[[Category:Esperantismoj]]
ivb8ld04nyxa66jot7aas666ofqtsig
Mofio
0
57
111
2018-06-18T16:18:45Z
169.0.103.228
Nova paĝo kun ''''Mofio''' (de la Afrikansa: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas geja viron.'
111
wikitext
text/x-wiki
'''Mofio''' (de la Afrikansa: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas geja viron.
4fyq22yz9uxyz5df0913ag9f4kfma10
112
111
2018-06-18T17:57:36Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
112
wikitext
text/x-wiki
'''Mofio''' (de la Afrikansa: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas geja viron.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
g2qxzp9egjq3bd21qsracyq4mu4eyau
113
112
2018-06-18T18:14:41Z
Diemanopdiemaan
31734365
113
wikitext
text/x-wiki
'''Mofio''' (de la Afrikansa lingvo: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas geja viron.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
3kykyut9md385qx9demb7d8uebstgs0
133
113
2018-06-27T10:55:32Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
133
wikitext
text/x-wiki
'''Mofio''' (de la Afrikansa lingvo: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas geja viron.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
cyrlbi3igr2wvhaapx6tfsn7eloj0x4
149
133
2018-07-06T11:41:36Z
Captain Corkscrew
31564250
149
wikitext
text/x-wiki
'''Mofio''' (de la Afrikansa lingvo: ''Moffie'') estas slangvorto kiu signifas gejan viron.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
s5gi3buf0uwsvfldlxi4xvmtbu1aoop
NE
0
174
461
2022-04-20T15:05:33Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Nova Esperantujo]]
461
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nova Esperantujo]]<br />
__STATICREDIRECT__
7sizpxl34kf5bgm6z5lgw6vja0w78ri
Na
0
94
223
2019-01-31T11:03:14Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Na''' estas transfundamenta prepozicio proponita por montri objekton anstataŭ {{wp|akuzativo}} en okazoj kiam akuzativo mem estas neuzebla: aparte antaŭ numeraloj, propraj n...'
223
wikitext
text/x-wiki
'''Na''' estas transfundamenta prepozicio proponita por montri objekton anstataŭ {{wp|akuzativo}} en okazoj kiam akuzativo mem estas neuzebla: aparte antaŭ numeraloj, propraj nomoj, komplikaj vortaranĝoj ktp. Ĝi estas utila en multaj okazoj de skriba kaj parola lingvo, kiam sen ĝi ne kompreneblas, kiu estas aganto kaj kiu estas objekto de la ago, aŭ kiam estas ambigueco.
==Naismo==
Esperantistoj, kiuj uzas na '''na''' nomiĝas '''naistoj'''. Pli radikala frakcio de naistoj eĉ proponas tute anstataŭigi akuzativon per '''na''', ĉar ĝi estos supozeble pli facile uzebla kaj komprenebla por komencantoj kies denaskaj lingvoj ne havas koncepton de {{wp|kazo}}. Bedaŭrinde, la rolo de akuzativo en Esperanto estas pli vasta kaj komplika ol simpla montro de objekto de iu ago, kaj do forigi ĝin ne tiom facilas.
==Ekzemploj de uzo==
'''Na''' estas aparte utila en okazoj kiam nek subjekto nek objekto de iu ago estas normala esperanta o-vorto, el kiu eblas krei akuzativon. Sed eĉ se nur unu el ili estas nenormala, '''na''' ankaŭ utilas. Ekzemploj estas:
* Ne esperantigitaj propraj nomoj: ''Michael batis John'' — el tiu ĉi frazo ne kompreneblas, kiu batis kiun. Oni diru ''Michael batis na John'' aŭ ''Na Michael batis John''
* Numeraloj: ''En la batalo unu mortigis mil kaj du dek mil'' — ĉar ne eblas fari akuzativon de numeralon, tiu ĉi frazo estas tute nekomprenebla kaj oni devas tute rekonstrui ĝin. Sed kun uzo de '''na''' ĝi iĝas sufiĉe legebla eĉ en tiu ĉi formo: ''En la batalo unu mortigis na mil kaj du na dek mil''.
* Komplikaj frazoj: ''Mi bezonas pli ol du cent kvin dek dolarojn'' estas neambigua kaj komprenebla, sed malgracia kaj probable tre komplika por komencantoj. Pli bonus diri ''Mi bezonas na pli ol du cent kvin dek dolaroj''. Eĉ pli ekstrema ekzemplo estus ''Mi nur havas cent dolarojn, sed mi bezonas (na) pli ol du cent kvin dek''. Tiu ĉi lasta frazo sen '''na''' sendube konfuzigos iun komencanton.
==Malna==
Iuj esperantistoj duonŝerce proponas krom '''na''' por montro de objekto ankaŭ uzi [[antonimo|antoniman]] prepozicion '''malna''' kiu anstataŭe montrus aganton. Ekzemple:
''Kato kaptas na muso'' == ''Muso kaptas malna kato''
Tiu ĉi vortoformo estas iom bizara versio de ''Muso estas kaptata [[far]] kato''. Ĝi estas pli mallonga kaj gracia, sed tre nekutima kaj logike stranga, almenaŭ por homoj kun eŭropaj denaskaj lingvoj. Vidi ĝin serioze uzatan ŝajnas malprobable.
1voxkdlktotz9aoy27ifmytyg1lmnl4
225
223
2019-02-04T23:44:10Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
225
wikitext
text/x-wiki
'''Na''' estas transfundamenta prepozicio proponita por montri objekton anstataŭ {{wp|akuzativo}} en okazoj kiam akuzativo mem estas neuzebla: aparte antaŭ numeraloj, propraj nomoj, komplikaj vortaranĝoj ktp. Ĝi estas utila en multaj okazoj de skriba kaj parola lingvo, kiam sen ĝi ne kompreneblas, kiu estas aganto kaj kiu estas objekto de la ago, aŭ kiam estas ambigueco.
==Naismo==
Esperantistoj, kiuj uzas na '''na''' nomiĝas '''naistoj'''. Pli radikala frakcio de naistoj eĉ proponas tute anstataŭigi akuzativon per '''na''', ĉar ĝi estos supozeble pli facile uzebla kaj komprenebla por komencantoj kies denaskaj lingvoj ne havas koncepton de {{wp|kazo}}. Bedaŭrinde, la rolo de akuzativo en Esperanto estas pli vasta kaj komplika ol simpla montro de objekto de iu ago, kaj do forigi ĝin ne tiom facilas.
==Ekzemploj de uzo==
'''Na''' estas aparte utila en okazoj kiam nek subjekto nek objekto de iu ago estas normala esperanta o-vorto, el kiu eblas krei akuzativon. Sed eĉ se nur unu el ili estas nenormala, '''na''' ankaŭ utilas. Ekzemploj estas:
* Ne esperantigitaj propraj nomoj: ''Michael batis John'' — el tiu ĉi frazo ne kompreneblas, kiu batis kiun. Oni diru ''Michael batis na John'' aŭ ''Na Michael batis John''
* Numeraloj: ''En la batalo unu mortigis mil kaj du dek mil'' — ĉar ne eblas fari akuzativon de numeralon, tiu ĉi frazo estas tute nekomprenebla kaj oni devas tute rekonstrui ĝin. Sed kun uzo de '''na''' ĝi iĝas sufiĉe legebla eĉ en tiu ĉi formo: ''En la batalo unu mortigis na mil kaj du na dek mil''.
* Komplikaj frazoj: ''Mi bezonas pli ol du cent kvin dek dolarojn'' estas neambigua kaj komprenebla, sed malgracia kaj probable tre komplika por komencantoj. Pli bonus diri ''Mi bezonas na pli ol du cent kvin dek dolaroj''. Eĉ pli ekstrema ekzemplo estus ''Mi nur havas cent dolarojn, sed mi bezonas (na) pli ol du cent kvin dek''. Tiu ĉi lasta frazo sen '''na''' sendube konfuzigos iun komencanton.
==Malna==
Iuj esperantistoj duonŝerce proponas krom '''na''' por montro de objekto ankaŭ uzi [[antonimo|antoniman]] prepozicion '''malna''' kiu anstataŭe montrus aganton. Ekzemple:
''Kato kaptas na muso'' == ''Muso kaptas malna kato''
Tiu ĉi vortoformo estas iom bizara versio de ''Muso estas kaptata [[far]] kato''. Ĝi estas pli mallonga kaj gracia, sed tre nekutima kaj logike stranga, almenaŭ por homoj kun eŭropaj denaskaj lingvoj. Vidi ĝin serioze uzatan ŝajnas malprobable.
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
t72g5e0hz4qljcz6kor7qaikukwhhuk
Neĝereto
0
135
325
2020-07-29T01:34:19Z
N.T. Mallard
46351532
Nova paĝo kun ''''Neĝereto''' estas kutima interreta slangaĵo pri tre facile ofendiĝemaj kaj senbaze emociaj homoj. Tiun ĉi vorton oni plej ofte uzas por [[mileniulo]]j, ĉar anoj de tiu ĉ...'
325
wikitext
text/x-wiki
'''Neĝereto''' estas kutima interreta slangaĵo pri tre facile ofendiĝemaj kaj senbaze emociaj homoj. Tiun ĉi vorton oni plej ofte uzas por [[mileniulo]]j, ĉar anoj de tiu ĉi generacio havas reputacion esti aparte sentemaj kaj pritrakti ĉiujn verajn aŭ imagajn insultoj tro serioze. Fakte en apartaj kuntekstoj vortoj '''"neĝereto"''' kaj "mileniulo" povas esti uzataj preskaŭ kiel sinonimoj. Vere, tamen, neĝeretoj povas aperi inter ĉiu ajn generacio kaj ili sufiĉe ofte renkonteblas inter [[zumero]]j.
==Deveno de vorto==
La vorton '''neĝero''' (angle ''snowflake'') por homoj oni ekuzis pro kutima angla diraĵo ''"Every snowflake is unique"'' ("Ĉiu neĝero estas unika"). Tiu ĉi frazo estas normala ekzemplo de pli komplika filozofia koncepto kreskinta el natura observaĵo. Vere, en naturo neĝeroj estas rimarkeble komplikaj strukturoj en etaj kristaloj de glacio. Do, tuta nombro de eblaj strukturoj estas enorma kaj probableco trovi du tute samajn neĝerojn preskaŭ nula.<ref>Allman, William (1984). "No snowflakes alike? Prove it!". The San Diego Union.</ref> Oni do ekuzis la saman frazon por aliaj aĵoj kiuj estas malsamaj.
Unue la imagon de neĝero kiel homo unue uzis, verŝajne, fama Usona verkisto {{wp|Chuck Palahniuk}}.<ref>Stone, Brianna (1 February 2017). [https://web.archive.org/web/20170404221340/http://college.usatoday.com/2017/02/01/the-origin-of-the-term-snowflake-may-surprise-you/ "Been called a 'snowflake'? The 'it' new insult".] USA Today. Archived from the original on 4 April 2017. Retrieved 4 April 2017.</ref> En sia novelo ''Fight club'' (1996) li inkludis frazon ''"you are not special, you are not a beautiful and unique snowflake"'' ("vi ne estas speciala, vi ne estas bela kaj unika neĝero").<ref>North, Anna (25 July 2014). [https://op-talk.blogs.nytimes.com/2014/07/25/are-trophies-really-so-bad/ "Are Trophies Really So Bad?".] Op-Talk.</ref> Ekde tiam, la uzo de vorto ''snowflake'' ('''neĝero''') por homoj populariĝis en anglalingvaj landoj. Eventuale la nocio eniris aliajn lingvojn, inter aliaj Esperanton. Kutime en diversaj lingvoj oni mokeme aŭ kun moka kompato aldonas diminutivan sufikson al la vorto, do en Esperanto oni ekuzis sufikson ''-et-'' — '''neĝereto'''.
==Karakterizaĵoj==
Plej ofte kiam oni uzas la vorton '''neĝereto''' por homoj, oni celas la du konsentitajn ecojn de neĝeroj: unikecon kaj kadukecon. '''Neĝeretoj''' estas homoj kiuj tre forte konsideras sin unikaj kaj havas impreson ke la mondo devas sekvi ĉiujn iliajn dezirojn. Responde, ili tre facile ofendiĝas kaj malgajiĝas kaj reagas al ĉio kion ili ne ŝatas kun neproporcia emocieco.
==Referencoj==
<references />
k14fugm610n6x350d3x3rz5jap909ca
326
325
2020-07-30T01:15:55Z
N.T. Mallard
46351532
/* Karakterizaĵoj */
326
wikitext
text/x-wiki
'''Neĝereto''' estas kutima interreta slangaĵo pri tre facile ofendiĝemaj kaj senbaze emociaj homoj. Tiun ĉi vorton oni plej ofte uzas por [[mileniulo]]j, ĉar anoj de tiu ĉi generacio havas reputacion esti aparte sentemaj kaj pritrakti ĉiujn verajn aŭ imagajn insultoj tro serioze. Fakte en apartaj kuntekstoj vortoj '''"neĝereto"''' kaj "mileniulo" povas esti uzataj preskaŭ kiel sinonimoj. Vere, tamen, neĝeretoj povas aperi inter ĉiu ajn generacio kaj ili sufiĉe ofte renkonteblas inter [[zumero]]j.
==Deveno de vorto==
La vorton '''neĝero''' (angle ''snowflake'') por homoj oni ekuzis pro kutima angla diraĵo ''"Every snowflake is unique"'' ("Ĉiu neĝero estas unika"). Tiu ĉi frazo estas normala ekzemplo de pli komplika filozofia koncepto kreskinta el natura observaĵo. Vere, en naturo neĝeroj estas rimarkeble komplikaj strukturoj en etaj kristaloj de glacio. Do, tuta nombro de eblaj strukturoj estas enorma kaj probableco trovi du tute samajn neĝerojn preskaŭ nula.<ref>Allman, William (1984). "No snowflakes alike? Prove it!". The San Diego Union.</ref> Oni do ekuzis la saman frazon por aliaj aĵoj kiuj estas malsamaj.
Unue la imagon de neĝero kiel homo unue uzis, verŝajne, fama Usona verkisto {{wp|Chuck Palahniuk}}.<ref>Stone, Brianna (1 February 2017). [https://web.archive.org/web/20170404221340/http://college.usatoday.com/2017/02/01/the-origin-of-the-term-snowflake-may-surprise-you/ "Been called a 'snowflake'? The 'it' new insult".] USA Today. Archived from the original on 4 April 2017. Retrieved 4 April 2017.</ref> En sia novelo ''Fight club'' (1996) li inkludis frazon ''"you are not special, you are not a beautiful and unique snowflake"'' ("vi ne estas speciala, vi ne estas bela kaj unika neĝero").<ref>North, Anna (25 July 2014). [https://op-talk.blogs.nytimes.com/2014/07/25/are-trophies-really-so-bad/ "Are Trophies Really So Bad?".] Op-Talk.</ref> Ekde tiam, la uzo de vorto ''snowflake'' ('''neĝero''') por homoj populariĝis en anglalingvaj landoj. Eventuale la nocio eniris aliajn lingvojn, inter aliaj Esperanton. Kutime en diversaj lingvoj oni mokeme aŭ kun moka kompato aldonas diminutivan sufikson al la vorto, do en Esperanto oni ekuzis sufikson ''-et-'' — '''neĝereto'''.
==Karakterizaĵoj==
Plej ofte kiam oni uzas la vorton '''neĝereto''' por homoj, oni celas la du konsentitajn ecojn de neĝeroj: unikecon kaj kadukecon. '''Neĝeretoj''' estas homoj kiuj tre forte konsideras sin unikaj kaj havas impreson ke la mondo devas sekvi ĉiujn iliajn dezirojn. Responde, ili tre facile ofendiĝas kaj malgajiĝas kaj reagas al ĉio kion ili ne ŝatas kun neproporcia emocieco. La '''neĝereta''' kulturo emerĝis preskaŭ samtempe kiel la [[mileniulo|mileniula]] generacio, t.e. tiam, kiam homoj naskitaj en la 1980-aj — 1990-aj jaroj iĝis sufiĉe plenkreskaj por influi la socion ĝenerale. Ĉar en okcidentaj landoj kaj ĝenerale en la "unua mondo" la 1990-aj jaroj estis periodo de stabileco, relativa paco kaj manko de seriozaj eksteraj danĝeroj pro disfalo de Sovetunio, homoj tiam kreskintaj iĝis multe pli dolortitaj, alkutimiĝintaj al komforto kaj malfortaj en kontrolo super siaj emocioj kompare al homoj de antaŭaj generacioj. Pro tio ili estas ankaŭ pli narcisistaj, emociaj kaj ofendiĝemaj, kio igis la terminon '''"neĝereto"''' forte konekta al mileniuloj kaj ofte uzata eĉ preskaŭ kiel sinonimo de la nomo de la generacio. Kelkaj tiamaj subkulturoj, ekzemple [[emoo]]j, estis tute aŭ plejparte bazitaj je sinteno kaj mondrigardo de neĝeretoj.
Pli posta generacio, tamen, la [[zumero]]j, estas ankaŭ tre abunda je neĝeretoj. Ĝuste por zumeroj la anglalingva termino ''Generation Snowflake'' (Neĝereta generacio) aperis. La terminon ekuzis brita politikistino kaj verkistino {{wp|Claire Fox}} en sia libro ''I Find That Offensive!'' kiu temis pri ofendiĝema neĝereta kulturo. Claire Fox mencias, interalie, la videon el jaro 2015 pri kverelo de grupo de kolegiaj studentoj kun iliaj instruistoj. La temo de konflikto estis neserioza — temis pri akcepteblaj kaj neakcepteblaj {{wp|Halloween|halovenaj}} kostumoj kaj kion fari se iuj kostumoj povas esti konsiderataj [[kultura alpropriigo]] — sed konduto de la studentoj estis ege emocia, "preskaŭ histeria", kiel Fox mem priskribis ĝin.<ref>Fox, Claire (2016). I Find That Offensive!. London: Biteback Publishing. ISBN 978-1-849-54981-3.</ref> Ili tute ne produktas kaj ne ricevas iujn logikajn argumentojn kaj kondutas plene laŭ gvido de siaj emocioj kaj siaj voloj. Ĝuste responde al tiu ĉi video la termino '''neĝereta generacio''' aperis. Por esti kolegiaj studentoj en 2015 la roluloj de la video devas esti naskiĝintaj iam en jaroj 1990–1995, do striktasence temas pri zumeroj kaj ne mileniuloj. Tamen la montrata kondutmaniero estas ĝis nun konsiderata tipe mileniula.
==Referencoj==
<references />
9u8pnnyhvee6t3rms9lquv0qpv0niun
Nova Esperantujo
0
152
383
2022-02-23T08:59:10Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''', estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an..."
383
wikitext
text/x-wiki
'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''', estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an de julio de 2020 reage al la perceptita manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo. Kun la tempo, Nova Esperantujo iĝis granda kaj vigla spaco, kie abundas memeoj, ŝercoj kaj polemikaj diskutoj.
mddy2t3kv6uf8tn7g2gsac2ab0tewa2
384
383
2022-02-23T09:00:08Z
N.T. Mallard
46351532
384
wikitext
text/x-wiki
'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''', estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an de julio de 2020 reage al la ''[[Pafilogate]]'' kaj perceptita manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo. Kun la tempo, Nova Esperantujo iĝis granda kaj vigla spaco, kie abundas memeoj, ŝercoj kaj polemikaj diskutoj.
ri1kfqg18g6gcya7w7ima0itbukycmq
391
384
2022-02-23T09:59:11Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
391
wikitext
text/x-wiki
'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''', estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an de julio de 2020 reage al la ''[[Pafilogate]]'' kaj perceptita manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo. Kun la tempo, Nova Esperantujo iĝis granda kaj vigla spaco, kie abundas memeoj, ŝercoj kaj polemikaj diskutoj.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
8abwr0y76owkuqxoctxg3vx4eakh1jy
392
391
2022-02-23T10:21:05Z
N.T. Mallard
46351532
392
wikitext
text/x-wiki
'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''',<ref>https://t.me/klfne/3</ref> estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an de julio de 2020 reage al la ''[[Pafilogate]]'' kaj perceptita manko de esprimlibereco en la [[Malnova Esperantujo]]. Kun la tempo, Nova Esperantujo iĝis granda kaj vigla spaco, kie abundas memeoj, ŝercoj kaj polemikaj diskutoj.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
==Referencoj==
{{referencoj}}
etdsywvjc1kqoneh7mxuyzxngvxznfj
544
392
2023-05-29T16:27:10Z
N.T. Mallard
46351532
544
wikitext
text/x-wiki
'''Nova Esperantujo''', ofte mallongigita kiel '''NE''' kaj neformale konata kiel '''la Kloako''',<ref>https://t.me/klfne/3</ref> estas [[Telegramo|Telegrama]] grupo en Esperanto. Ĝi estis kreita la 18-an de julio de 2020 reage al la ''[[Pafilogate]]'' kaj perceptita manko de esprimlibereco en la [[Malnova Esperantujo]]. Kun la tempo, Nova Esperantujo iĝis granda kaj vigla spaco, kie abundas memeoj, ŝercoj kaj polemikaj diskutoj.
== Puĉo de EK ==
Puĉo de EK estas abrupta ŝanĝo en la posedo de la grupo Nova Esperantujo, kiu okazis la 21-an de majo de 2023. En tiu tago, la uzanto EK (Eterna Krokodilanto), uzante rethakitan konton de originala posedanto de Nova Esperantujo, sukcesis akiri la posedon de la grupo kaj abrupte ŝanĝis la administrantaron.<ref>https://t.me/klfne/21</ref> Pro malapero de la unika etoso de "klasika" NE, multaj malkontentaj uzantoj forlasis la grupon kaj kreis diversajn novajn malgrandajn babilejojn kun celo konservi la spiriton de "vera kloakeco". La plej granda el ili iĝis la Kloaka Respubliko ([https://t.me/novesperantujo ligilo al telegramo]).
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
==Referencoj==
{{referencoj}}
rtrwnk6tm7aj0kqhem8p73tipeucnjk
Obulami
0
151
368
2022-01-17T02:30:35Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Obulami''' estas memea vorto en esperantaj dialektiĝoj kiu signifas "esti virga" aŭ "resti virga". ==Historio== File:photo_2022-01-12_22-23-58.jpg|400px|thumb|right|La..."
368
wikitext
text/x-wiki
'''Obulami''' estas memea vorto en esperantaj dialektiĝoj kiu signifas "esti virga" aŭ "resti virga".
==Historio==
[[File:photo_2022-01-12_22-23-58.jpg|400px|thumb|right|La originala bildo sendita en AEB je la 12-a de januaro 2022]]
La vorto aperis en kanaloj [[Nova Esperantujo]] kaj [[Anonima Esperanta Babilado]] en [[Telegramo]]. Iu uzanto de AEB sendis en la kanalon bildon kun reklama plakardo el iu anglalingva Afrika lando. Sur ĝi estis nigra junulo kaj teksto en la angla:
{{Citaĵo|Mi fieras ke mi estas virgulo. Tio ĉi estas mia maniero haltigi na {{wp|HIV}}. Kion pri vi?}}
En la malsupra parto de la bildo aperis supozeblas sponsoroj de la reklammesaĝo, inter aliaj vorto "Obulamu?" sur nigra fono. Anonimuloj tiuj rimarkis ke ĝi aspektas kiel Esperanta verbo en imperativa formo kaj komencis fantazii kion la verbo '''obulami''' povus signifi. La mesaĝoj estis plusenditaj al [[Nova Esperantujo]], kie oni decidis ke '''obulami''' signifas aŭ "esti virgulo" ĝenerale, aŭ "resti virgulo pro iuj ideaj kialoj". Tiel aperis la memeo ke Esperantistoj '''obulamas''' forte.
Gugloserĉo montras, fakte, ke "Obulamu?" estas tradicia saluto en svahilparolantaj landoj kiun eblas traduki kiel "Kiel vi fartas?" aŭ "Kiel estas via sano?". Registaro de {{wp|Ugando}} uzis ĝin kiel nomon de sia retplatformo por interŝanĝo kaj disvastigo de medicinaj datumoj.<ref>https://www.health.go.ug/project/obulamu/</ref> HIV kaj aidoso estas unu el tre gravaj sanproblemoj en Ugando kaj en Afriko ĝenerale, kaj oni provas haltigi ĝian disvastigon per iu ajn metodo, eĉ per promocio de virgeco.
==Referencoj==
{{referencoj}}
3lmc42rlars0o9w7zn50dwep452pw7w
369
368
2022-01-17T02:32:05Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
369
wikitext
text/x-wiki
'''Obulami''' estas memea vorto en esperantaj dialektiĝoj kiu signifas "esti virga" aŭ "resti virga".
==Historio==
[[File:photo_2022-01-12_22-23-58.jpg|400px|thumb|right|La originala bildo sendita en AEB je la 12-a de januaro 2022]]
La vorto aperis en kanaloj [[Nova Esperantujo]] kaj [[Anonima Esperanta Babilado]] en [[Telegramo]]. Iu uzanto de AEB sendis en la kanalon bildon kun reklama plakardo el iu anglalingva Afrika lando. Sur ĝi estis nigra junulo kaj teksto en la angla:
{{Citaĵo|Mi fieras ke mi estas virgulo. Tio ĉi estas mia maniero haltigi na {{wp|HIV}}. Kion pri vi?}}
En la malsupra parto de la bildo aperis supozeblas sponsoroj de la reklammesaĝo, inter aliaj vorto "Obulamu?" sur nigra fono. Anonimuloj tiuj rimarkis ke ĝi aspektas kiel Esperanta verbo en imperativa formo kaj komencis fantazii kion la verbo '''obulami''' povus signifi. La mesaĝoj estis plusenditaj al [[Nova Esperantujo]], kie oni decidis ke '''obulami''' signifas aŭ "esti virgulo" ĝenerale, aŭ "resti virgulo pro iuj ideaj kialoj". Tiel aperis la memeo ke Esperantistoj '''obulamas''' forte.
Gugloserĉo montras, fakte, ke "Obulamu?" estas tradicia saluto en svahilparolantaj landoj kiun eblas traduki kiel "Kiel vi fartas?" aŭ "Kiel estas via sano?". Registaro de {{wp|Ugando}} uzis ĝin kiel nomon de sia retplatformo por interŝanĝo kaj disvastigo de medicinaj datumoj.<ref>https://www.health.go.ug/project/obulamu/</ref> HIV kaj aidoso estas unu el tre gravaj sanproblemoj en Ugando kaj en Afriko ĝenerale, kaj oni provas haltigi ĝian disvastigon per iu ajn metodo, eĉ per promocio de virgeco.
==Referencoj==
{{referencoj}}
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Memeoj]]
ox5i5aivp3vgfn0fa5sx0ji5chyjeru
Olda
0
93
220
2018-12-24T12:00:03Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
220
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Pafilogate
0
141
346
2021-08-24T16:33:59Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Pafilogate''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegram (aplikaĵo)|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 1..."
346
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegram (aplikaĵo)|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020.
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri [[Black Lives Matter|BLM]] kaj tre eble li ankaŭ [[Interreta trolo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. [[Stela Besenyei-Merger|Stela]] iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Kategorio:Tujmesaĝiloj]]
[[Kategorio:Esperanto-kulturo]]
lb6xcl5tkvs3pcmthqkxvyj8fhneuwt
348
346
2021-12-08T11:15:19Z
N.T. Mallard
46351532
348
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020.
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri {{wp|Black Lives Matter|BLM}}] kaj tre eble li ankaŭ [[Trolumo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Kategorio:Tujmesaĝiloj]]
[[Kategorio:Esperanto-kulturo]]
iw6un5tecqivnsz9be8oanq2o610ut0
371
348
2022-01-22T12:41:37Z
N.T. Mallard
46351532
371
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020.
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble li ankaŭ [[Trolumo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Kategorio:Tujmesaĝiloj]]
[[Kategorio:Esperanto-kulturo]]
0vfpkfeuaifje8i8tv50d6dzk21sh5y
372
371
2022-01-24T15:08:11Z
Kabeinto Li Pona
50455602
372
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020.
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble li ankaŭ [[Trolumo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Kategorio:Tujmesaĝiloj]]
[[Kategorio:Esperanto-kulturo]]
j62ghlvn7jvegpiha11os595dp64036
373
372
2022-01-25T09:50:19Z
Kabeinto Li Pona
50455602
373
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate, Pafilogejt aŭ Pafilogejto''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020. La dua elemento de la kunmetaĵo estas prenita el la angla kvazaŭsufikso "[https://en.wiktionary.org/wiki/-gate#English -gate]", kiu devenas de la [https://eo.wikipedia.org/wiki/Skandalo_Watergate skandalo Watergate].
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble li ankaŭ [[Trolumo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Kategorio:Tujmesaĝiloj]]
[[Kategorio:Esperanto-kulturo]]
cv6y8ghyie8e5n3npp3pnpxvoq454te
376
373
2022-01-30T02:59:30Z
N.T. Mallard
46351532
376
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate, Pafilogejt aŭ Pafilogejto''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''Esperantujo'' la 18-an de julio de 2020. La dua elemento de la kunmetaĵo estas prenita el la angla kvazaŭsufikso "[https://en.wiktionary.org/wiki/-gate#English -gate]", kiu devenas de la [https://eo.wikipedia.org/wiki/Skandalo_Watergate skandalo Watergate].
Iu havis kiel uzantnomon "Yellow Lives Matter" ("Flavaj Vivoj Gravas"). Li parolis malbone pri {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble li ankaŭ [[Trolumo|trolis]]; tial la administranto Marko blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu iu pafmortigas flavan rolulon. Marko tuj forigis la bildon kaj li elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Poste oni kreis alian grupon, ''Nova Esperantujo'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (plejparte religio kaj samseksemo) kaj malcivilizita etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Category:Tujmesaĝiloj]]
[[Category:Esperanto-kulturo]]
5hhw8n3yg78psnozm3isxr60thvyvwl
386
376
2022-02-23T09:42:46Z
N.T. Mallard
46351532
386
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate, Pafilogejt aŭ Pafilogejto''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''[[Malnova Esperantujo|Esperantujo]]'' la 18-an de julio de 2020. La dua elemento de la kunmetaĵo estas prenita el la angla kvazaŭsufikso "[https://en.wiktionary.org/wiki/-gate#English -gate]", kiu devenas de la [https://eo.wikipedia.org/wiki/Skandalo_Watergate skandalo Watergate].
Iu uzanto de la grupo havis kiel uzantnomon "🌽Yellow🌽Lives🌽Matter🌽" ("Flavaj Vivoj Gravas" kun emoĵioj de maizaj kernoj). Li mokis [[na]] {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble ankaŭ [[Trolumo|trolis]]. La administranto de la kanalo, sufiĉe konata [[neduumulo|neduuma]] (kaj kompreneble iom [[bajzuo|bajzua]]) Esperantisto {{wp|Marc Konijnenberg|Marko}}, blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
[[File:Pafilogate-animacio.gif.mp4|thumb|right|La originala .gif-animacio, sendita en [[Malnova Esperantujo|ME]], kiu kaŭzis la komencon de Pafilogejto.]]
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu unu homaspekta maiza kernulo pafmortigas la alian. Marko tuj forigis la bildon kaj por pravigi sin elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Post la skandalo oni kreis alian grupon, ''[[Nova Esperantujo]]'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (ekzemple, religio, politiko, seksumeco ktp) kaj libera (laŭ iuj eble eble tro libera) etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Category:Tujmesaĝiloj]]
[[Category:Esperanto-kulturo]]
ny6b5d9ooiqw2lo4jt3mmq1gyyngu21
389
386
2022-02-23T09:53:33Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
389
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate, Pafilogejt aŭ Pafilogejto''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''[[Malnova Esperantujo|Esperantujo]]'' la 18-an de julio de 2020. La dua elemento de la kunmetaĵo estas prenita el la angla kvazaŭsufikso "[https://en.wiktionary.org/wiki/-gate#English -gate]", kiu devenas de la [https://eo.wikipedia.org/wiki/Skandalo_Watergate skandalo Watergate].
Iu uzanto de la grupo havis kiel uzantnomon "🌽Yellow🌽Lives🌽Matter🌽" ("Flavaj Vivoj Gravas" kun emoĵioj de maizaj kernoj). Li mokis [[na]] {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble ankaŭ [[Trolumo|trolis]]. La administranto de la kanalo, sufiĉe konata [[neduumulo|neduuma]] (kaj kompreneble iom [[bajzuo|bajzua]]) Esperantisto {{wp|Marc Konijnenberg|Marko}}, blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
[[File:Pafilogate-animacio.gif.mp4|thumb|right|La originala .gif-animacio, sendita en [[Malnova Esperantujo|ME]], kiu kaŭzis la komencon de Pafilogejto.]]
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu unu homaspekta maiza kernulo pafmortigas la alian. Marko tuj forigis la bildon kaj por pravigi sin elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Post la skandalo oni kreis alian grupon, ''[[Nova Esperantujo]]'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (ekzemple, religio, politiko, seksumeco ktp) kaj libera (laŭ iuj eble eble tro libera) etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Category:Tujmesaĝiloj]]
[[Category:Esperanto-kulturo]]
[[Category:Telegramo]]
sjuk46hw994yvdfvabbej1pbfwkg6ji
390
389
2022-02-23T09:53:43Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
390
wikitext
text/x-wiki
'''Pafilogate, Pafilogejt aŭ Pafilogejto''' (oni fojfoje uzas la [[kradvorto|kradvorton]] '''#Pafilogate''') estas polemiko kiu okazis en la [[Telegramo|Telegrama]] grupo ''[[Malnova Esperantujo|Esperantujo]]'' la 18-an de julio de 2020. La dua elemento de la kunmetaĵo estas prenita el la angla kvazaŭsufikso "[https://en.wiktionary.org/wiki/-gate#English -gate]", kiu devenas de la [https://eo.wikipedia.org/wiki/Skandalo_Watergate skandalo Watergate].
Iu uzanto de la grupo havis kiel uzantnomon "🌽Yellow🌽Lives🌽Matter🌽" ("Flavaj Vivoj Gravas" kun emoĵioj de maizaj kernoj). Li mokis [[na]] {{wp|Black Lives Matter|BLM}} kaj tre eble ankaŭ [[Trolumo|trolis]]. La administranto de la kanalo, sufiĉe konata [[neduumulo|neduuma]] (kaj kompreneble iom [[bajzuo|bajzua]]) Esperantisto {{wp|Marc Konijnenberg|Marko}}, blokis lin<ref>https://t.me/Esperantujoo/182418</ref>. Marko ankaŭ kritikis lin private pro la malrespekta uzantnomo.
[[File:Pafilogate-animacio.gif.mp4|thumb|right|La originala .gif-animacio, sendita en [[Malnova Esperantujo|ME]], kiu kaŭzis la komencon de Pafilogejto.]]
Post la blokado de ''Flavaj Vivoj Gravas'', iu afiŝis movbildon en kiu unu homaspekta maiza kernulo pafmortigas la alian. Marko tuj forigis la bildon kaj por pravigi sin elpensis la regulon ke oni ne rajtas afiŝi bildojn de pafiloj.
Homoj plendis kaj kelkaj komencis afiŝi pafilbildojn proteste, kio kondukis al esti blokataj de Marko.
Konsekvence de la okazintaĵoj de tiu tago, pluraj delongaj membroj de Esperantujo estis blokitaj pro ŝajne arbitraj aŭ bagatelaj kialoj. La problemo poste solviĝis, sed homoj jam laciĝis pri la manko de esprimlibereco en la grupo Esperantujo.
Kelkaj uzantoj decidis forlasi ĉi tiun grupon aŭ silenti ĝis la reveno de la blokitoj, kiel protesto. Aliaj publike kritikis la decidon.
Post kelkaj tagoj, oni malblokis la ofendintojn. {{wp|Stela Besenyei-Merger|Stela}} iĝis administranto (aŭ ŝi jam estis de antaŭe) kaj anoncis, ke oni nur malpermesas sencelan sendadon de pafilbildoj.
Post la skandalo oni kreis alian grupon, ''[[Nova Esperantujo]]'', kies celo estas protekti la esprimliberecon de ties uzantoj. Tiu grupo kromnomiĝas ''La Kloako'' (kaj ties uzantoj ''kloakanoj'') pro siaj polemikaj temoj (ekzemple, religio, politiko, seksumeco ktp) kaj libera (laŭ iuj eble eble tro libera) etoso.
Ĉi tiuj okazaĵoj estis rakontataj verse en la [[Kloaka Epopeo]].
== Referencoj ==
<references />
== Eksteraj ligiloj ==
* [https://esperantujo.telegramo.org/ Esperantujo] en Telegramo
* [https://t.me/Esperantujoo Nova Esperantujo] en Telegramo
[[Category:Tujmesaĝiloj]]
[[Category:Esperanto-kulturo]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
gt7be5zwiquf2q0s39i4oljl11uxdkg
Pafilogejto
0
186
500
2022-04-20T20:21:13Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[Pafilogate]]
500
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Pafilogate]]
p3fvfetkb1ilsizfuufj3xj0o9p5pwc
Paroliĝema Francisko
0
184
495
2022-04-20T17:58:17Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Voĉmesaĝa Revolucio#Paroliĝema Francisko]]
495
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Voĉmesaĝa Revolucio#Paroli%C4%9Dema%20Francisko]]
tj7dd4u39kvmrol63vz7instczlkugo
Paŭsoj el rusaj sakraĵoj
0
148
364
2021-12-29T12:41:22Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion o..."
364
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''Kaciĝi''' — iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
8igle819z4zwrlgxi3769aa7uegxmzi
366
364
2022-01-01T11:45:34Z
N.T. Mallard
46351532
366
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''Kaciĝi''' — iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
* '''Kacaĵo''' — sensencaĵo, sentaŭga aŭ senutila afero
deuwhnyconnmws4rs8truuq8p9tnoxp
377
366
2022-01-30T03:00:40Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
377
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''Kaciĝi''' — iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
* '''Kacaĵo''' — sensencaĵo, sentaŭga aŭ senutila afero
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Paŭsoj]]
okz59kvjnbq5hvr24w6yezcvqrf8k9t
378
377
2022-01-30T20:06:05Z
94.229.227.0
378
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''(Ek)kaciĝi''' — 1. iĝi miregita pro elstara neimagebla kazo: 2. iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko: ekzistas opinio, ke pli trafa estas la vorto "pizdetso", kreata per esperantigo de la rusa termino
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
* '''Kacaĵo''' — sensencaĵo, sentaŭga aŭ senutila afero
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Paŭsoj]]
3mo5gw8v9imb2wyhrjmptkfev1wj61v
380
378
2022-02-01T16:46:00Z
N.T. Mallard
46351532
380
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''(Ek)kaciĝi''' — 1. iĝi miregita pro elstara neimagebla kazo: 2. iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko: ekzistas opinio, ke pli trafa estas la vorto "pizdetso", kreata per esperantigo de la rusa termino
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
* '''Kacaĵo''' — sensencaĵo, sentaŭga aŭ senutila afero
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Paŭsoj]]
[[Category:Sakraĵoj]]
5uf2wwo4yty5rirqo96d0yvw4357y27
382
380
2022-02-02T20:01:50Z
94.229.227.19
382
wikitext
text/x-wiki
En la rusa lingvo tradicie ekzistas multaj vortoj surbaze de sakraj radikoj, plej ofte devene de vortoj "kaco", "piĉo" kaj "fiki". Multaj el tiuj vortoj jam ne signifas ion obscenan kaj estas nur emfaze emocia maniero esprimi iujn kutimajn, eĉ rutinajn aferojn. Pro granda kvanto de ruslingvanoj en Esperanta komunumo, paŭsoj el tiaj rusaj esprimoj ankaŭ aperis en Esperanto.
Jenas plej verŝajne ne kompleta listo de rusaj sakraj paŭsaĵoj en Esperanto, kiuj iam povas renkontati, en neniu aparta ordo:
* '''Nek kaco(n)''' — nenio(n) aŭ preskaŭ nenio(n)
* '''(Ek)kaciĝi''' — 1. ekmiri pro elstara kazo aŭ ies aroganteco; surpriziĝi; 2. iĝi agresema aŭ aŭdaca, konduti malafable sen timo de reago
* '''[[Piĉismo]]''' — granda katastrofo, tragedio aŭ fiasko: ekzistas opinio, ke pli trafa estas la vorto "pizdetso", kreata per esperantigo de la rusa termino
* '''Piĉiĝi''' — 1. iĝi tute freneza, 2. (malofte) fali
* '''Ĝisfiki''', '''finfiki''' — ĉikani, ĝeni per tro forta aŭ tro formala kritiko, aktive serĉi konflikton
* '''Forfikiĝi''' — foriri, malaperi
* '''Trafiki''' — perdi, preterlasi
* '''Trafikiĝi''' — erari, fiaski
* '''Ĝispiĉe''', '''laŭkace''' — ne zorgige, ignorate, prifajfende
* '''Ĝiskace''' — ege multe
* '''Kacaĵo''' — sensencaĵo, sentaŭga aŭ senutila afero
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Paŭsoj]]
[[Category:Sakraĵoj]]
1t4njkrpypjmnj61m7se4svjxoql0nx
Piĉismo
0
34
62
2017-11-11T23:29:04Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''{{wp|Piĉismo}}''' estas nomo de elektrona brumuzik-bando kreita [[far]] ukraina muzikisto Gleb Malica. La muzikgrupo mem estis interesa kultura fenomeno dum jaroj de sia ekzi...'
62
wikitext
text/x-wiki
'''{{wp|Piĉismo}}''' estas nomo de elektrona brumuzik-bando kreita [[far]] ukraina muzikisto Gleb Malica. La muzikgrupo mem estis interesa kultura fenomeno dum jaroj de sia ekzisto, sed eĉ pli interesa estas la vorto, uzata por ĝia nomo kaj tiel enkondukita en Esperanton.
'''Piĉismo''' estas {{wp|paŭso}} de rusa sakra vorto ''пиздец'', kiu en la rusa signifas vastan aron de malbonaj kaj emocie negativaj aferoj kiel morto aŭ katastrofo, aŭ la plej malbonan rezulton de iu ago aŭ procedo. La vorto '''piĉismo''' en Esperanto uzatas por marki la plej negativan emocian reagon al io, plej ekstreman gradon de malapogo [[kaŭ]] malakcepto.
[[Kategorio:Paŭsoj]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
mp4a3cs7tqom4znlri7dhe8wt2g2n06
379
62
2022-02-01T16:44:17Z
N.T. Mallard
46351532
379
wikitext
text/x-wiki
'''{{wp|Piĉismo}}''' estas nomo de elektrona brumuzik-bando kreita [[far]] ukraina muzikisto Gleb Malica. La muzikgrupo mem estis interesa kultura fenomeno dum jaroj de sia ekzisto, sed eĉ pli interesa estas la vorto, uzata por ĝia nomo kaj tiel enkondukita en Esperanton.
'''Piĉismo''' estas {{wp|paŭso}} de rusa sakra vorto ''пиздец'', kiu en la rusa signifas vastan aron de malbonaj kaj emocie negativaj aferoj kiel morto aŭ katastrofo, aŭ la plej malbonan rezulton de iu ago aŭ procedo. La vorto '''piĉismo''' en Esperanto uzatas por marki la plej negativan emocian reagon al io, plej ekstreman gradon de malapogo [[kaŭ]] malakcepto.
[[Category:Paŭsoj]]
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Sakraĵoj]]
js8jsbn28bfqbqf3vu0kcvv11o612jm
Povra
0
101
236
2019-02-08T17:58:19Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
236
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Pugdoloro
0
32
59
2017-11-10T10:45:44Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Pugdoloro''' ({{wp|paŭso}} de angla ''butthurt'') estas kutima termino de interreto vaste signifanta la aron de negativaj emocioj kiujn homoj sentas dum iu diskuto, konflikto...'
59
wikitext
text/x-wiki
'''Pugdoloro''' ({{wp|paŭso}} de angla ''butthurt'') estas kutima termino de interreto vaste signifanta la aron de negativaj emocioj kiujn homoj sentas dum iu diskuto, konflikto, [[flamo]] aŭ agado de [[trolo]]j. Tiu ĉi emociaro inkludas [[frustro]]n, ofendiĝon pro tuŝo de sentema temo, ĉagrenon pro iuj nekomfortaj faktoj de realo aŭ simple malĝojon pro malgajno en iu disputo. Kiel kutimas en Esperanto, la vorto povas roli kiel a-vorto, e-vorto, verbo ktp.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Interreta slango]][[Kategorio:Paŭsoj]]
e7qkofv2k3kz13m4mm6alepk0zvqncr
Pupol
0
61
120
2018-06-18T18:25:41Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Pupol]] al [[Pupolo]]
120
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU [[Pupolo]]
h7tq0dig7h060tvaon0zn8i7myavtxs
Pupolo
0
60
118
2018-06-18T18:25:28Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Pupol''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homo.'
118
wikitext
text/x-wiki
'''Pupol''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homo.
c4ce2n2xqwutvs6df2awc69n75jrw27
119
118
2018-06-18T18:25:40Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Pupol]] al [[Pupolo]]
119
wikitext
text/x-wiki
'''Pupol''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homo.
c4ce2n2xqwutvs6df2awc69n75jrw27
121
119
2018-06-18T18:26:12Z
Diemanopdiemaan
31734365
121
wikitext
text/x-wiki
'''Pupolo''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homo.
bix2brasrxwfnqjqajpurnetdkhhgn6
122
121
2018-06-18T18:26:28Z
Diemanopdiemaan
31734365
122
wikitext
text/x-wiki
'''Pupolo''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homoj.
4kqpijcjf47rdiuo4ljkulyvxkxww8v
123
122
2018-06-18T18:26:48Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
123
wikitext
text/x-wiki
'''Pupolo''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homoj.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
bculv4hj0fww135ckb9ewb873ujixqe
125
123
2018-06-27T09:54:33Z
Captain Corkscrew
31564250
125
wikitext
text/x-wiki
'''Pupolo''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homoj.
Aliaj vortoj kun la sama signifo en Esperanto estas ''pugtruo'' aŭ ''[[arŝo|arŝtruo]]''.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
9rkx1zazft4irs0xjet95r4ji11xwvh
126
125
2018-06-27T09:54:43Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
126
wikitext
text/x-wiki
'''Pupolo''' (de la Afrikansa lingvo: ''Poepol'', "Furza truo") estas Afrikansa slangvorto kiu estas uzi por insulti homoj.
Aliaj vortoj kun la sama signifo en Esperanto estas ''pugtruo'' aŭ ''[[arŝo|arŝtruo]]''.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
4twfy0b29rlisa4sjrjkt6k356tmbco
Rara
0
47
89
2018-01-31T17:48:18Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
89
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU[[Antonimoj]]
55ojkxtvob5j0qjw9yuwr0hpxdfqpln
Remota
0
105
248
2019-02-13T12:22:22Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Remota''' (el angla ''remote'') estas beletra neologismo, enkondukita [[far]] {{wp|Manuel de Seabra}} en lia libro ''La armeoj de Paluzie'' (1996). Nune ĝi estas ofte uzata p...'
248
wikitext
text/x-wiki
'''Remota''' (el angla ''remote'') estas beletra neologismo, enkondukita [[far]] {{wp|Manuel de Seabra}} en lia libro ''La armeoj de Paluzie'' (1996). Nune ĝi estas ofte uzata pro granda disvolvo de la angla lingvo kiel defakta lingvo de la interreto kaj aperanta modo por anglismoj.
La signifo de la vorto '''remota''' en Esperanto pli malpli precize kopias la uzon de vorto ''remote'' en la angla. Depende de la kunteksto ĝi povas signifi:
* malproksima (aŭ [[lontana]])
: Mi volas viziti '''remotan''' domon de mia onklo
* fora, izolita, malfacilatingebla
: La luktoartistoj vivas en '''remota''' monaĥejo en Tibeto
* [[defora]] (en komputiko)
: Mi konektiĝis al '''remota''' komputilo
Same kiel en la angla, la {{Revo|teleregilo}} aŭ defora kontrolilo de diversa aparataro iam nomiĝas '''remota kontrolilo''' (angle ''remote controller'') aŭ simple '''remoto''' (angle ''remote'').
3wrgcfc1f3ezycw4mypvtcn8kgvvvts
249
248
2019-02-13T12:22:39Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
249
wikitext
text/x-wiki
'''Remota''' (el angla ''remote'') estas beletra neologismo, enkondukita [[far]] {{wp|Manuel de Seabra}} en lia libro ''La armeoj de Paluzie'' (1996). Nune ĝi estas ofte uzata pro granda disvolvo de la angla lingvo kiel defakta lingvo de la interreto kaj aperanta modo por anglismoj.
La signifo de la vorto '''remota''' en Esperanto pli malpli precize kopias la uzon de vorto ''remote'' en la angla. Depende de la kunteksto ĝi povas signifi:
* malproksima (aŭ [[lontana]])
: Mi volas viziti '''remotan''' domon de mia onklo
* fora, izolita, malfacilatingebla
: La luktoartistoj vivas en '''remota''' monaĥejo en Tibeto
* [[defora]] (en komputiko)
: Mi konektiĝis al '''remota''' komputilo
Same kiel en la angla, la {{Revo|teleregilo}} aŭ defora kontrolilo de diversa aparataro iam nomiĝas '''remota kontrolilo''' (angle ''remote controller'') aŭ simple '''remoto''' (angle ''remote'').
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Teknika terminaro]]
llodij7pdbytqi7p3hkv16rcf33ab67
253
249
2019-02-23T11:42:15Z
Captain Corkscrew
31564250
253
wikitext
text/x-wiki
'''Remota''' (el angla ''remote'') estas [[beletra]] neologismo, enkondukita [[far]] {{wp|Manuel de Seabra}} en lia libro ''La armeoj de Paluzie'' (1996). Nune ĝi estas ofte uzata pro granda disvolvo de la angla lingvo kiel defakta lingvo de la interreto kaj aperanta modo por anglismoj.
La signifo de la vorto '''remota''' en Esperanto pli malpli precize kopias la uzon de vorto ''remote'' en la angla. Depende de la kunteksto ĝi povas signifi:
* malproksima (aŭ [[lontana]])
: Mi volas viziti '''remotan''' domon de mia onklo
* fora, izolita, malfacilatingebla
: La luktoartistoj vivas en '''remota''' monaĥejo en Tibeto
* [[defora]] (en komputiko)
: Mi konektiĝis al '''remota''' komputilo
Same kiel en la angla, la {{Revo|teleregilo}} aŭ defora kontrolilo de diversa aparataro iam nomiĝas '''remota kontrolilo''' (angle ''remote controller'') aŭ simple '''remoto''' (angle ''remote'').
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Teknika terminaro]]
fc4snhpa90n8croh78uuga8mtb6upym
257
253
2019-02-23T12:57:06Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
257
wikitext
text/x-wiki
'''Remota''' (el angla ''remote'') estas [[beletra]] neologismo, enkondukita [[far]] {{wp|Manuel de Seabra}} en lia libro ''La armeoj de Paluzie'' (1996). Nune ĝi estas ofte uzata pro granda disvolvo de la angla lingvo kiel defakta lingvo de la interreto kaj aperanta modo por anglismoj.
La signifo de la vorto '''remota''' en Esperanto pli malpli precize kopias la uzon de vorto ''remote'' en la angla. Depende de la kunteksto ĝi povas signifi:
* malproksima (aŭ [[lontana]])
: Mi volas viziti '''remotan''' domon de mia onklo
* fora, izolita, malfacilatingebla
: La luktoartistoj vivas en '''remota''' monaĥejo en Tibeto
* [[defora]] (en komputiko)
: Mi konektiĝis al '''remota''' komputilo
Same kiel en la angla, la {{Revo|teleregilo}} aŭ defora kontrolilo de diversa aparataro iam nomiĝas '''remota kontrolilo''' (angle ''remote controller'') aŭ simple '''remoto''' (angle ''remote'').
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Teknika terminaro]]
[[Kategorio:Beletraj neologismoj]]
ea20ol541orzio0k40mooh06u6te7xz
Ri
0
86
209
2018-12-24T10:01:38Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Riismo''' estas reformisma movado kadre de Esperanta komunumo kiu proponas forigi genrajn pronomojn de tria persono, t.e. ''li'' kaj ''ŝi'' (kaj ankaŭ ''[[ŝli]]'', se oni a...'
209
wikitext
text/x-wiki
'''Riismo''' estas reformisma movado kadre de Esperanta komunumo kiu proponas forigi genrajn pronomojn de tria persono, t.e. ''li'' kaj ''ŝi'' (kaj ankaŭ ''[[ŝli]]'', se oni agnosku ĝin) kaj anstataŭigi ilin ĉiujn per unu ĝenerala pronomo transfundamenta pronomo '''ri''', kiu apliku al ĉiu viva estaĵo. Eĉ pli radikala reformo, kiu proponas ankaŭ ne distingi inter vivaj kaj nevivaj estaĵoj kaj uzi [[na]] ''ĝi'' por ĉiu objekto en tria persono, nomiĝas [[ĝiismo]].
== Kialoj por uzo ==
Oni povas rimarki, ke genraj pronomoj an la kutima esperanta formo estas eco de nur malgranda parto de ĉiu vasta diverseco de lingvoj en la mondo. La triopo "li/ŝi/ĝi" fakte nur troveblas en {{wp|hindeŭropa lingvaro}}. Aliaj lingvoj, ekzemple multaj lingvaroj de [[Eosta]] Azio, havas multaj aliaj pronomoj kiuj montras ne nur genron, sed ankaŭ socian statuson de priparolato kaj ŝlian rilaton kun la parolanto, dum lingvoj de, ekzemple, {{wp|tjurka lingvaro|tjurka}} aŭ {{wp|suomugra lingvaro|suomugra}} lingvaroj tute ne havas genrajn pronomojn. Do enkonduki na '''ri''' povas igi la lingvon malpli eŭropcentrisman kaj pli facillerneblan por homoj kun neeŭropa denaska lingvo.
Krome, la ideon de '''ri''' forte apogis [[feminismo|feministoj]] kaj anoj de [[GLAT]]-movado. Fakte, nun la granda plimulto de uzantoj de pronomo '''ri''' estas membroj de tiuj ĉi movadoj, kaj se oni renkontos tiun ĉi pronomon en iu teksto aŭ kulturaĵo, plej verŝajne temas pri ili. Ili opinias ke tio ĉi estas pli egaleca maniero adresi homojn, kaj ankaŭ ke ĝi estas pli tolerema al [[neduumulo]]j.
== Historio ==
La plej frua mencio de pronomo '''ri''' aperis en artikolo "Egaleco kaj la Internacia Lingvo" [[far]] Ole Hagemann en revuo "Sekso kaj egaleco" de la jaro 1979.<ref>https://web.archive.org/web/20181223175436/http://www.gazetoteko.com/ske/ske00.pdf</ref> La artikolo proponas uzi [[na]] '''ri''' kiam temas pri iu persono kies sekso ne estas konata aŭ ne gravas, kaj uzi na ''li'' aŭ ''ŝi'' nur kiam tio ĉi gravas. Nun oni pli verŝajne uzos na ''[[ŝli]]'' tiucele.
Ekde tiam multaj pli toleremaj (aŭ [[bajzuaj]]) personoj kaj movadoj ekuzis na '''ri''', aŭ por ĉiuj vivaj estaĵoj aŭ nur por [[neduumulo]]j. La vorto aperis en multaj libroj, artikoloj, versoj, kantoj ktp.
== Vidu ankaŭ ==
* {{wp|Riismo}} — artikolo en Esperanta Vikipedio
* [[Ĝiismo]]
* [[J-riismo]]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
3na3e18xnla168noxuy7bi5g9phj4zc
214
209
2018-12-24T10:16:06Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
214
wikitext
text/x-wiki
'''Riismo''' estas reformisma movado kadre de Esperanta komunumo kiu proponas forigi genrajn pronomojn de tria persono, t.e. ''li'' kaj ''ŝi'' (kaj ankaŭ ''[[ŝli]]'', se oni agnosku ĝin) kaj anstataŭigi ilin ĉiujn per unu ĝenerala pronomo transfundamenta pronomo '''ri''', kiu apliku al ĉiu viva estaĵo. Eĉ pli radikala reformo, kiu proponas ankaŭ ne distingi inter vivaj kaj nevivaj estaĵoj kaj uzi [[na]] ''ĝi'' por ĉiu objekto en tria persono, nomiĝas [[ĝiismo]].
== Kialoj por uzo ==
Oni povas rimarki, ke genraj pronomoj an la kutima esperanta formo estas eco de nur malgranda parto de ĉiu vasta diverseco de lingvoj en la mondo. La triopo "li/ŝi/ĝi" fakte nur troveblas en {{wp|hindeŭropa lingvaro}}. Aliaj lingvoj, ekzemple multaj lingvaroj de [[Eosta]] Azio, havas multaj aliaj pronomoj kiuj montras ne nur genron, sed ankaŭ socian statuson de priparolato kaj ŝlian rilaton kun la parolanto, dum lingvoj de, ekzemple, {{wp|tjurka lingvaro|tjurka}} aŭ {{wp|suomugra lingvaro|suomugra}} lingvaroj tute ne havas genrajn pronomojn. Do enkonduki na '''ri''' povas igi la lingvon malpli eŭropcentrisman kaj pli facillerneblan por homoj kun neeŭropa denaska lingvo.
Krome, la ideon de '''ri''' forte apogis [[feminismo|feministoj]] kaj anoj de [[GLAT]]-movado. Fakte, nun la granda plimulto de uzantoj de pronomo '''ri''' estas membroj de tiuj ĉi movadoj, kaj se oni renkontos tiun ĉi pronomon en iu teksto aŭ kulturaĵo, plej verŝajne temas pri ili. Ili opinias ke tio ĉi estas pli egaleca maniero adresi homojn, kaj ankaŭ ke ĝi estas pli tolerema al [[neduumulo]]j.
== Historio ==
La plej frua mencio de pronomo '''ri''' aperis en artikolo "Egaleco kaj la Internacia Lingvo" [[far]] Ole Hagemann en revuo "Sekso kaj egaleco" de la jaro 1979.<ref>https://web.archive.org/web/20181223175436/http://www.gazetoteko.com/ske/ske00.pdf</ref> La artikolo proponas uzi [[na]] '''ri''' kiam temas pri iu persono kies sekso ne estas konata aŭ ne gravas, kaj uzi na ''li'' aŭ ''ŝi'' nur kiam tio ĉi gravas. Nun oni pli verŝajne uzos na ''[[ŝli]]'' tiucele.
Ekde tiam multaj pli toleremaj (aŭ [[bajzuaj]]) personoj kaj movadoj ekuzis na '''ri''', aŭ por ĉiuj vivaj estaĵoj aŭ nur por [[neduumulo]]j. La vorto aperis en multaj libroj, artikoloj, versoj, kantoj ktp.
== Vidu ankaŭ ==
* {{wp|Riismo}} — artikolo en Esperanta Vikipedio
* [[Ĝiismo]]
* [[J-riismo]]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
[[Kategorio:Reformoj]]
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
1iy80zqojfuqar643a1ic6rxylwhj7o
324
214
2020-07-23T21:22:50Z
5.145.204.194
/* Kialoj por uzo */
324
wikitext
text/x-wiki
'''Riismo''' estas reformisma movado kadre de Esperanta komunumo kiu proponas forigi genrajn pronomojn de tria persono, t.e. ''li'' kaj ''ŝi'' (kaj ankaŭ ''[[ŝli]]'', se oni agnosku ĝin) kaj anstataŭigi ilin ĉiujn per unu ĝenerala pronomo transfundamenta pronomo '''ri''', kiu apliku al ĉiu viva estaĵo. Eĉ pli radikala reformo, kiu proponas ankaŭ ne distingi inter vivaj kaj nevivaj estaĵoj kaj uzi [[na]] ''ĝi'' por ĉiu objekto en tria persono, nomiĝas [[ĝiismo]].
== Kialoj por uzo ==
Oni povas rimarki, ke genraj pronomoj en la kutima esperanta formo estas eco de nur malgranda parto de ĉiu vasta diverseco de lingvoj en la mondo. La triopo "li/ŝi/ĝi" fakte nur troveblas en {{wp|hindeŭropa lingvaro}}. Aliaj lingvoj, ekzemple multaj lingvaroj de [[Eosta]] Azio, havas multaj aliaj pronomoj kiuj montras ne nur genron, sed ankaŭ socian statuson de priparolato kaj ŝlian rilaton kun la parolanto, dum lingvoj de, ekzemple, {{wp|tjurka lingvaro|tjurka}} aŭ {{wp|suomugra lingvaro|suomugra}} lingvaroj tute ne havas genrajn pronomojn. Do enkonduki na '''ri''' povas igi la lingvon malpli eŭropcentrisman kaj pli facillerneblan por homoj kun neeŭropa denaska lingvo.
Krome, la ideon de '''ri''' forte apogis [[feminismo|feministoj]] kaj anoj de [[GLAT]]-movado. Fakte, nun la granda plimulto de uzantoj de pronomo '''ri''' estas membroj de tiuj ĉi movadoj, kaj se oni renkontos tiun ĉi pronomon en iu teksto aŭ kulturaĵo, plej verŝajne temas pri ili. Ili opinias ke tio ĉi estas pli egaleca maniero adresi homojn, kaj ankaŭ ke ĝi estas pli tolerema al [[neduumulo]]j.
== Historio ==
La plej frua mencio de pronomo '''ri''' aperis en artikolo "Egaleco kaj la Internacia Lingvo" [[far]] Ole Hagemann en revuo "Sekso kaj egaleco" de la jaro 1979.<ref>https://web.archive.org/web/20181223175436/http://www.gazetoteko.com/ske/ske00.pdf</ref> La artikolo proponas uzi [[na]] '''ri''' kiam temas pri iu persono kies sekso ne estas konata aŭ ne gravas, kaj uzi na ''li'' aŭ ''ŝi'' nur kiam tio ĉi gravas. Nun oni pli verŝajne uzos na ''[[ŝli]]'' tiucele.
Ekde tiam multaj pli toleremaj (aŭ [[bajzuaj]]) personoj kaj movadoj ekuzis na '''ri''', aŭ por ĉiuj vivaj estaĵoj aŭ nur por [[neduumulo]]j. La vorto aperis en multaj libroj, artikoloj, versoj, kantoj ktp.
== Vidu ankaŭ ==
* {{wp|Riismo}} — artikolo en Esperanta Vikipedio
* [[Ĝiismo]]
* [[J-riismo]]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
[[Kategorio:Reformoj]]
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
aedxyne3sb0cf2jqyphqi69gcjwur64
518
324
2022-05-10T21:05:57Z
N.T. Mallard
46351532
518
wikitext
text/x-wiki
'''Riismo''' estas reformisma movado kadre de Esperanta komunumo kiu proponas forigi genrajn pronomojn de tria persono, t.e. ''li'' kaj ''ŝi'' (kaj ankaŭ ''[[ŝli]]'', se oni agnosku ĝin) kaj anstataŭigi ilin ĉiujn per unu ĝenerala pronomo transfundamenta pronomo '''ri''', kiu apliku al ĉiu viva estaĵo. Eĉ pli radikala reformo, kiu proponas ankaŭ ne distingi inter vivaj kaj nevivaj estaĵoj kaj uzi [[na]] ''ĝi'' por ĉiu objekto en tria persono, nomiĝas [[ĝiismo]].
== Kialoj por uzo ==
Oni povas rimarki, ke genraj pronomoj en la kutima esperanta formo estas eco de nur malgranda parto de ĉiu vasta diverseco de lingvoj en la mondo. La triopo "li/ŝi/ĝi" fakte nur troveblas en {{wp|hindeŭropa lingvaro}}. Aliaj lingvoj, ekzemple multaj lingvaroj de [[Eosta]] Azio, havas multaj aliaj pronomoj kiuj montras ne nur genron, sed ankaŭ socian statuson de priparolato kaj ŝlian rilaton kun la parolanto, dum lingvoj de, ekzemple, {{wp|tjurka lingvaro|tjurka}} aŭ {{wp|suomugra lingvaro|suomugra}} lingvaroj tute ne havas genrajn pronomojn. Do enkonduki na '''ri''' povas igi la lingvon malpli eŭropcentrisman kaj pli facillerneblan por homoj kun neeŭropa denaska lingvo.
Krome, la ideon de '''ri''' forte apogis [[feminismo|feministoj]] kaj anoj de [[GLAT]]-movado. Fakte, nun la granda plimulto de uzantoj de pronomo '''ri''' estas membroj de tiuj ĉi movadoj, kaj se oni renkontos tiun ĉi pronomon en iu teksto aŭ kulturaĵo, plej verŝajne temas pri ili. Ili opinias ke tio ĉi estas pli egaleca maniero adresi homojn, kaj ankaŭ ke ĝi estas pli tolerema al [[neduumulo]]j.
== Historio ==
La plej frua mencio de pronomo '''ri''' aperis en artikolo "Egaleco kaj la Internacia Lingvo" [[far]] Ole Hagemann en revuo "Sekso kaj egaleco" de la jaro 1979.<ref>https://web.archive.org/web/20181223175436/http://www.gazetoteko.com/ske/ske00.pdf</ref> La artikolo proponas uzi [[na]] '''ri''' kiam temas pri iu persono kies sekso ne estas konata aŭ ne gravas, kaj uzi na ''li'' aŭ ''ŝi'' nur kiam tio ĉi gravas. Nun oni pli verŝajne uzos na ''[[ŝli]]'' tiucele.
Ekde tiam multaj pli toleremaj (aŭ [[bajzuaj]]) personoj kaj movadoj ekuzis na '''ri''', aŭ por ĉiuj vivaj estaĵoj aŭ nur por [[neduumulo]]j. La vorto aperis en multaj libroj, artikoloj, versoj, kantoj ktp.
== Vidu ankaŭ ==
* {{wp|Riismo}} — artikolo en Esperanta Vikipedio
* [[Ĝiismo]]
* [[J-riismo]]
== Referencoj ==
{{referencoj}}
[[Category:Reformoj]]
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
68wj38mcufelzb0osant66nh9m6c6ar
Riismo
0
92
219
2018-12-24T11:59:24Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Ri]]
219
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ri]]
6hhdnwwoqvbjqqosf41ymxx8s5uydgj
Riisto
0
125
298
2020-01-25T00:51:56Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Ri]]
298
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ri]]
6hhdnwwoqvbjqqosf41ymxx8s5uydgj
Risurco
0
19
25
2017-08-24T16:39:33Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Risurco''' (angle: ''resource'') estas iu ajn materia aŭ virtuala aĵo, utila por certa funkcio. Tio ĉi estas malsama nocio ol vorto {{revo|rimed}}, kiun oni ofte uzas por...'
25
wikitext
text/x-wiki
'''Risurco''' (angle: ''resource'') estas iu ajn materia aŭ virtuala aĵo, utila por certa funkcio.
Tio ĉi estas malsama nocio ol vorto {{revo|rimed}}, kiun oni ofte uzas por traduki la anglan vorton. Rimedo estas nur tio, kio celas por atingi iun antaŭdifinitan celon. Risurco, aliflanke, estas io ajn ĝenerale utila, ĉu temas pri materiaj aĵoj kiel manĝaĵoj, iloj aŭ ekipaĵoj, ĉu pri la virtualaj kiel retpaĝaroj aŭ informiloj.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Neologismoj]]
2tb6y5ifmlwfzvkpyj073b70foaphwr
42
25
2017-08-26T10:05:02Z
Captain Corkscrew
31564250
42
wikitext
text/x-wiki
'''Risurco''' (angle: ''resource'') estas iu ajn materia aŭ virtuala aĵo, utila por certa funkcio.
Tio ĉi estas malsama nocio ol vorto {{revo|rimedo}}, kiun oni ofte uzas por traduki la anglan vorton. Rimedo estas nur tio, kio celas por atingi iun antaŭdifinitan celon. Risurco, aliflanke, estas io ajn ĝenerale utila, ĉu temas pri materiaj aĵoj kiel manĝaĵoj, iloj aŭ ekipaĵoj, ĉu pri la virtualaj kiel retpaĝaroj aŭ informiloj.
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Neologismoj]]
eyi083qh3w68pphcg8ewot7y8wguco2
Simpo
0
191
546
2023-09-21T14:23:55Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Simpo''' estas termino por viro kiu por amindumi virinon perdas sian sinestimon. En pli vasta senco, ĝi estas termino por iu ajn, kiu malsinestime idolas iun aŭ ion. ==Etimologio== La vorto ''simp'' venas el la angla, kie originale ĝi estas simple mallongigo de ''simpleton'', t.e. stultulo. Sed la vorto moviĝis for de tiu ĉi signifo kiam ĝi komencis singnifi aparte viron, kiu provas kapti atenton kaj ŝaton de virino (ĉu de iu aparta virino, ĉu de ĉiu virino..."
546
wikitext
text/x-wiki
'''Simpo''' estas termino por viro kiu por amindumi virinon perdas sian sinestimon. En pli vasta senco, ĝi estas termino por iu ajn, kiu malsinestime idolas iun aŭ ion.
==Etimologio==
La vorto ''simp'' venas el la angla, kie originale ĝi estas simple mallongigo de ''simpleton'', t.e. stultulo. Sed la vorto moviĝis for de tiu ĉi signifo kiam ĝi komencis singnifi aparte viron, kiu provas kapti atenton kaj ŝaton de virino (ĉu de iu aparta virino, ĉu de ĉiu virino kun kiu li komunikiĝas) per agi troigite afable kaj submeteme al ŝi. Plej ofte tia alveno ne havas la deziratan efikon, kaj malofteco de sukceso de tia amindumo ankaŭ kontribuas al la koncepto de ''simp'' kiel malgajnanto aŭ malbonŝanculo. Verŝajne en tiu ĉi senco la angla vorto ''simp'' ne estas etimologie konekta al ''simpleton'', sed estas omonima siglo ''Sucker Idolizing Mediocre Pussy''.<ref>[https://urbaanisanakirja.com/word/simp/ simp] en Urbaani Sanakirja, suomlingva versio de Urban Dictionary kiu havas pli detalajn priskribojn de etimologio ol la originala angla versio</ref>
En Esperanton la vorto eniris kun ĝuste tiu ĉi signifo, kun rekta traduko de la siglo: ''Stultulo Idoliganta Meznivelan Piĉon''. Tamen, samkiel en la angla kaj en la aliaj lingvoj, la signifo de la vorto poiome vastiĝis, kaj nun '''simpi''' aŭ '''simpumi''' povas signifi ne nur "senespere kaj sinmalestime amindumi virinon", sed ĝenerale "agi sinmalestime por atento de iu/io". Ekzemple, en 2020 unu Aŭstralia politikisto diris al sia ĉefministro ke li "ne devas esti '''simpo''' al Donald Trump"<ref>https://gizmodo.com.au/2020/08/australian-politicians-say-simp-bill-shorten-scott-morrison-donald-trump/</ref> Oni ankaŭ diras aferojn kiel "Italio '''simpas''' pri Usona kulturo" ktp.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
7nrpfnq6ld7ji5lmne8huzgca6wuti7
547
546
2023-09-21T14:31:12Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
547
wikitext
text/x-wiki
'''Simpo''' estas termino por viro kiu por amindumi virinon perdas sian sinestimon. En pli vasta senco, ĝi estas termino por iu ajn, kiu malsinestime idolas iun aŭ ion.
==Etimologio==
La vorto ''simp'' venas el la angla, kie originale ĝi estas simple mallongigo de ''simpleton'', t.e. stultulo. Sed la vorto moviĝis for de tiu ĉi signifo kiam ĝi komencis singnifi aparte viron, kiu provas kapti atenton kaj ŝaton de virino (ĉu de iu aparta virino, ĉu de ĉiu virino kun kiu li komunikiĝas) per agi troigite afable kaj submeteme al ŝi. Plej ofte tia alveno ne havas la deziratan efikon, kaj malofteco de sukceso de tia amindumo ankaŭ kontribuas al la koncepto de ''simp'' kiel malgajnanto aŭ malbonŝanculo. Verŝajne en tiu ĉi senco la angla vorto ''simp'' ne estas etimologie konekta al ''simpleton'', sed estas omonima siglo ''Sucker Idolizing Mediocre Pussy''.<ref>[https://urbaanisanakirja.com/word/simp/ simp] en Urbaani Sanakirja, suomlingva versio de Urban Dictionary kiu havas pli detalajn priskribojn de etimologio ol la originala angla versio</ref>
En Esperanton la vorto eniris kun ĝuste tiu ĉi signifo, kun rekta traduko de la siglo: ''Stultulo Idoliganta Meznivelan Piĉon''. Tamen, samkiel en la angla kaj en la aliaj lingvoj, la signifo de la vorto poiome vastiĝis, kaj nun '''simpi''' aŭ '''simpumi''' povas signifi ne nur "senespere kaj sinmalestime amindumi virinon", sed ĝenerale "agi sinmalestime por atento de iu/io". Ekzemple, en 2020 unu Aŭstralia politikisto diris al sia ĉefministro ke li "ne devas esti '''simpo''' al Donald Trump"<ref>https://gizmodo.com.au/2020/08/australian-politicians-say-simp-bill-shorten-scott-morrison-donald-trump/</ref> Oni ankaŭ diras aferojn kiel "Italio '''simpas''' pri Usona kulturo" ktp.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Anglismoj]]
[[Category:Kulturo]]
d2n6fyf4sew4uaz66g0aya2gnn9ofra
Skrambli
0
24
46
2017-09-01T10:03:58Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Skrambli''' (angle: ''to scramble'') signifas miksi aŭ malordigi iun. Ekzemple, oni povas skrambli literojn de vorto aŭ numerojn de iu kodo, t.e. rearanĝi ilin en hazarda o...'
46
wikitext
text/x-wiki
'''Skrambli''' (angle: ''to scramble'') signifas miksi aŭ malordigi iun. Ekzemple, oni povas skrambli literojn de vorto aŭ numerojn de iu kodo, t.e. rearanĝi ilin en hazarda ordo, oni povas skrambli ovojn, t.e. kunmiksi ilin kaj miksi ovoblankon kaj ovoflavon ktp, oni povas skrambli iun ludilon aŭ cerborompilon, t.e. meti ĝin en malordan, nesolvitan staton. Skrambli iun kodon aŭ signalon, t.e. aranĝi ĝin en tiu malordo, ke ĝi ne plu kondukas iun informon, kaj oni bezonas '''malskrambli''' ĝin por kompreni la mesaĝon de ĝi. '''Skramblilo''', do, en komputiko aŭ radiotekniko estas la ilo, ĉu softvara ĉu aparata, kiu skramblas kaj malskramblas mesaĝojn aŭ signalojn.
'''Skramblo''', do, estas iu malorda stato aŭ hazarda ordo. '''Skrambla''' kiel adjektivo signifas malorda, hazarda, kaosa aŭ nur ĉifrita, ne komprenebla sen (mal)skramblilo.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Teknika terminaro]]
fy9hc29azu3qdctl2og0bktdpg8cycp
Skufo
0
194
559
2024-07-27T12:13:15Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero. Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompen..."
559
wikitext
text/x-wiki
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, aliaj ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝo ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}. En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
5f3mdqstuo4450zpxthsmrvjlzwyvkq
562
559
2024-07-27T12:17:44Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
562
wikitext
text/x-wiki
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, aliaj ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝo ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}. En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
5rmevtqm9n2nnekynbrtm08gtfcx37b
563
562
2024-07-27T12:31:04Z
N.T. Mallard
46351532
563
wikitext
text/x-wiki
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, aliaj ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝo ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uSYPznlJdcQ Kopio] de la originala filmeto [[far]] Aleksej Skufjin ĉe YouTube</ref>
En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
pxkv884aw4i0wpki943d0qmoqew18gw
565
563
2024-07-27T12:37:11Z
N.T. Mallard
46351532
565
wikitext
text/x-wiki
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, aliaj ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝo ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
[[File:Skufjin.png|thumb|350px|right|Aleksej Skufjin en sia video]]
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uSYPznlJdcQ Kopio] de la originala filmeto [[far]] Aleksej Skufjin ĉe YouTube</ref>
En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
4f19p9ltdia5nl013dv1piu3n3s34uu
567
565
2024-07-27T12:59:50Z
N.T. Mallard
46351532
567
wikitext
text/x-wiki
[[File:Skuf.webp|350px|thumb|right|Stereotipa imago de skufo]]
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, aliaj ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝo ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
[[File:Skufjin.png|thumb|350px|right|Aleksej Skufjin en sia video]]
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uSYPznlJdcQ Kopio] de la originala filmeto [[far]] Aleksej Skufjin ĉe YouTube</ref>
En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
dfw345ivsam86w7qrapc6qkjb2yajxf
568
567
2024-07-27T15:37:57Z
N.T. Mallard
46351532
568
wikitext
text/x-wiki
[[File:Skuf.webp|350px|thumb|right|Stereotipa imago de skufo]]
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias, ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, dum la aliaj pensas ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝa ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
[[File:Skufjin.png|thumb|350px|right|Aleksej Skufjin en sia video]]
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.nk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uSYPznlJdcQ Kopio] de la originala filmeto [[far]] Aleksej Skufjin ĉe YouTube</ref>
En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
6r2y4drf15kkbbd02oef0vy1ru69cig
569
568
2024-07-27T17:20:04Z
N.T. Mallard
46351532
/* Deveno */
569
wikitext
text/x-wiki
[[File:Skuf.webp|350px|thumb|right|Stereotipa imago de skufo]]
'''Skufo''' (''ruse'' скуф) estas vorto, kiu eniris Esperanton el la ruslingva memesfero.
Laŭdifine '''skufo''' estas viro, kiu malzorgis sian vidaspekton. Skufoj estas kalvaj kaj trodikaj, kun grasaj vangoj, kaj kutime havas nesanan vivmanieron: ili drinkas grandajn kvantojn de biero kaj manĝas malbonkvalitajn rapidmanĝaĵojn, malmulte sportumas kaj malŝparas tempon spektante televidon aŭ videoludante. Skufoj ne prizorgas sian vidaspekton kaj ne provas kompensi sian malbelecon per bone elektitaj vestaĵoj. Kutime ili surhavas hazardajn vestaĵojn, kiujn ili trovas komfortaj, ne nur hejme, sed ankaŭ en publiko.
Iuj uzantoj de tiu ĉi vorto opinias, ke viro povas esti skufo en iu ajn aĝo, dum la aliaj pensas ke tiu ĉi termino nur aplikeblas al viro de meza aĝo kaj iuokaze pli aĝa ol 35. En ĉi-lasta okazo dikan, malbelan kaj malbone vestitan junulon aŭ adoleskulon oni povas nomi '''skufido''' aŭ '''larvo de skufo'''.
== Deveno ==
[[File:Skufjin.png|thumb|350px|right|Aleksej Skufjin en sia video]]
La vorto unue aperis en jaro 2018 en ruslingva [[anonima bildbultenejo]] [http://2ch.hk 2ch] kiam unu el ĝiaj uzantoj, Aleksej Skufjin, montris sin en video ĉe {{wp|YouTube}}.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=uSYPznlJdcQ Kopio] de la originala filmeto [[far]] Aleksej Skufjin ĉe YouTube</ref>
En la filmeto, kiu iĝis [[virusa fenomeno|virusa]], li aperis ĝuste la stereotipa skufo laŭ la ĉi-supre priskribitaj stereotipoj, kaj do la vorto "skuf", mallongigo de lia familinomo, iĝis ĝenerala nomo por similaspektaj viroj. Bedaŭrinde, Skufjin iĝis celo de ĉikanado, [[anonimulo]]j [[doksi|doksis]] lian adreson kaj kontaktojn, kaj pro tio ĉi li forigis ĉiun sian enhavon kaj fermis ĉiujn siajn kontojn en ĉiuj [[socireto]]j.
Poste kaj en anonimaj bildbuletenejoj, kaj ĝenerale en ruslingva interreto aperis multaj memeoj, bildoj, [[retkomikso]]j, filmetoj ktp pri "abstakta" skufo, jam ne simila al Skufjin, kiu drinkas bieron, ludas videoludojn, spektas televidon ktp. En plejparto de tiu enhavo la skufo estas edziĝinta kaj ofte kverelas kun sia edzino pri diversaj aferoj de familia vivo. El ruslingva interreto tiu ĉi vorto eniris aliajn lingvojn, interalie Esperanton.
== Derivaĵoj ==
Ĉar la vorto '''skufo''' temas pri certa vidaspekto, nemirinde aperis derivaĵoj el ĝi. Ekzemple, pri ĉiu grasa kaj kalva vizaĝo oni povas diri, ke ĝi estas '''skufa''' aŭ '''skufeca''', pri homo, kiu iĝis dika kaj malbela: ke [[ŝli]] '''skufiĝis''' ktp. Krome, oni ofte uzas vorton '''skufa''' pri io kulture asociita kun skufoj. Ekzemple, stereotipe '''skufaj''' videoludoj estas {{wp|Dota 2|DOTA2}}, {{wp|World of Warcraft}} kaj {{wp|World of Tanks}}, kvankam nek ĉiuj skufoj ludas ilin, nek ĉiuj iliaj ludantoj estas skufoj.
=== Skufinoj ===
Kvankam originale la vorto '''skufo''' temas nur pri viroj, estas neniu kialo kej ĝi estu limigita nur al vira [[genro]]. Dikaj, malbelaj kaj malbone vestiĝantaj mezaĝaj virinoj ankaŭ ekzistas, kaj por tia virino la vorto '''skufino''' (''ruse'' скуфиха) estas de tempo al tempo uzata.
==Referencoj==
{{Referencoj}}
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Rusismoj]]
e0zahz1i0j75pon2rnwo6xhr53rqiol
Sovoko
0
63
130
2018-06-27T10:51:27Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj...'
130
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj'' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al sovoko, sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
s8o2f3q27ngr3559qbj3sb7vxbo02nj
131
130
2018-06-27T10:52:19Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Etimologio kaj priskribo */
131
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al sovoko, sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Baizuo]]
7rgxwgjnlj39dxrn5uzxnbuwsyv4vts
132
131
2018-06-27T10:53:04Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Etimologio kaj priskribo */
132
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko'', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Baizuo]]
oab8bk540alerl9lc8o567y5hesuotr
134
132
2018-06-27T10:55:50Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Vidu ankaŭ */
134
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko'', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
2gwfwjii3vu2prphaz4pur51pj4han5
135
134
2018-06-27T10:56:10Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Etimologio kaj priskribo */
135
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
3e7pf9bknoo48msorsoz5k1077otzdk
136
135
2018-06-27T10:56:32Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
136
wikitext
text/x-wiki
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
bl6t5y2un6xkqbte9cl2vkgrfr3is35
138
136
2018-07-04T14:21:52Z
Diemanopdiemaan
31734365
138
wikitext
text/x-wiki
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Sovokoj estas reprezentita kun bildo de sovetunia fosilon]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
oseh42ci1sqwe1uz82q4d3f5lh2qbbb
139
138
2018-07-04T14:25:03Z
Diemanopdiemaan
31734365
139
wikitext
text/x-wiki
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Sovokoj estas reprezentita kun bildo de sovetunia fosilon aŭ ŝovelilon]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
40p7uv5n5kekgwjdums57gouapuo6ow
145
139
2018-07-04T22:15:03Z
Captain Corkscrew
31564250
145
wikitext
text/x-wiki
[[Dosiero:Zinovjev.jpg|thumb|300x300px|Aleksandr Zinovjev, rusa filozofo kiu unue enkondukis ideon de ''Homo soveticus'' kaj poste mem iĝis ĝi.]]
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Ŝovelilo (ruse ''совок'') kun sovetunia emblemo aŭ iu alia soveta simbolo estas kutima interreta reprezentaĵo de sovokoj kaj sovokeco.]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
bajnup0tcijru8evmsbe0exy7atwva4
361
145
2021-12-28T20:28:41Z
N.T. Mallard
46351532
361
wikitext
text/x-wiki
[[File:Zinovjev.jpg|thumb|300x300px|Aleksandr Zinovjev, rusa filozofo kiu unue enkondukis ideon de ''Homo soveticus'' kaj poste mem iĝis ĝi.]]
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Ŝovelilo (ruse ''совок'') kun sovetunia emblemo aŭ iu alia soveta simbolo estas kutima interreta reprezentaĵo de sovokoj kaj sovokeco.]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa the vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
d79zbuoj56db3lpaniw71h85w934l6e
374
361
2022-01-25T09:53:13Z
Kabeinto Li Pona
50455602
374
wikitext
text/x-wiki
[[File:Zinovjev.jpg|thumb|300x300px|Aleksandr Zinovjev, rusa filozofo kiu unue enkondukis ideon de ''Homo soveticus'' kaj poste mem iĝis ĝi.]]
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Ŝovelilo (ruse ''совок'') kun sovetunia emblemo aŭ iu alia soveta simbolo estas kutima interreta reprezentaĵo de sovokoj kaj sovokeco.]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa la vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Kategorio:Rusismoj]]
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
091r47wcfjdl0qeu14uqxn3r8novdee
375
374
2022-01-30T02:58:20Z
N.T. Mallard
46351532
375
wikitext
text/x-wiki
[[File:Zinovjev.jpg|thumb|300x300px|Aleksandr Zinovjev, rusa filozofo kiu unue enkondukis ideon de ''Homo soveticus'' kaj poste mem iĝis ĝi.]]
[[File:1(120).jpg|thumb|300x300px|Ŝovelilo (ruse ''совок'') kun sovetunia emblemo aŭ iu alia soveta simbolo estas kutima interreta reprezentaĵo de sovokoj kaj sovokeco.]]
'''Sovoko''' (de la rusa ''совок'') estas neglekta aŭ insulta vorto por homoj de Sovetunio, kiuj ideologie subtenas la sovetan reĝimon aŭ simple estas tro mense konformaj por rezisti ĝin. En la rusa la vorto laŭlitere signifas (rubo)ŝovelilon, t.e. ilon por relative malnobela kaj malpura laboro, tiel montrante ke homoj kiuj uzas la vorton ne havas tro grandan estimon por la '''sovokoj'''.
==Etimologio kaj priskribo==
La koncepto de '''sovoko''' estas laŭlitere la sama kiel koncepto de ''{{wp|Homo soveticus}}'', termino enkondukita [[far]] rusa sociologo {{wp|Aleksandr Zinovjev}}, kiu priskribis la sovetan socion jene:
{{Citaĵo|ecoj de la soveta socio estas: nedifineblo, flueco, ŝanĝemo, plursignifeco en ĉio. Ĝi konsistas el ĝelaj unuopuloj kaj mem rememorigas ĵeleon. Tio estas socio de kameleonoj, entute estante giganta kameleono|Aleksandr Zinovjev}}
En tiu ĉi citaĵo oni ankaŭ povas vidi difinajn ecojn de tiuj homoj, kiujn oni nomas '''sovokoj''' en eks-sovetiaj landoj: konformemon, mankon de konsistaj ideoj (oni devas ĉiam adaptiĝi al tio, kion proklamas la estroj) kaj samtempe montran sinceron kaj fidelon je la ŝtato. Sed, kiel Zinovjev notis, la ecoj de '''sovokeco''' ne limitiĝas al konformemo kaj subservemo por la ŝtato. Multaj sovetiaj elmigrintoj en pli liberaj landoj, kiel Francio, daŭre kondukis same kiel ili kondukis en Sovetunio kaj daŭre reproduktis kaj disvastigis sovetan propagandon, kvankam la loka ŝtato ne plu premis al ili nek postulis ke ili faru tiel. Saman oni povas observi nun, multajn jarojn post disfalo de Sovetio kaj malapero de ĝia reĝimo kaj ĝiaj mekanismoj de ideologia enforto. Ni povas vidi, ke multaj homoj en eksa Sovetia sfero, aparte de pli oldaj generacioj, daŭre disvastigas sovetan propagandon kaj subtenas rekonstruon de soveta aŭ '''sovokeca''' reĝimo. Fakte, eĉ Zinovjev mem, la homo kiu enkondukis la koncepton en '''sovoko''' aŭ ''Homo soveticus'', ankaŭ falis en tiu stato en sia maljuneco.
La eblaj psikologiaj eksplikoj de tia fenomeno estas multaj, interalie oni suspektas infantilismon kaj {{wp|Stokholm-sindromo|Stokholman sindromon}} aŭ simple supozas, ke iuj el sovetaj homoj tiom adaptiĝis al vivo en totalisma socio, ke ili ne plu povas kompreni vivon en relative normalaj kaj liberaj kondiĉoj. Persona libero, demokratio, libera merkato kaj aliaj tiaj konceptoj estas por ili fremdaj kaj timigaj, kaj, konscie aŭ nekonscie, ili emas reveni al totalisma vivmaniero — terura, sed kutima por ili. Kaj ju pli maljuna estas la homo, ju pli longe [[ŝli]] vivis en totalismo, des pli malfacilas por ŝli adaptiĝi al ekzisto en netotalisma socio kaj des pli alloga ŝajnas al ŝli reveno al totalisma vivmaniero.
[[Vatniko]] estas fenomeno tre simila al '''sovoko''', sed ĝi estas [[memeo]] de interreta epoko kaj temas ne pri Sovetunio, sed pri moderna Rusio kaj aparte pri la reĝimo de {{wp|Vladimir Putin}}.
==Vidu ankaŭ==
*[[Vatniko]]
*[[Bajzuo]]
[[Category:Rusismoj]]
[[Category:Soci-politika terminaro]]
j3r7bsjq10nnbxamrjgvrtdq6z9mzj7
Spino
0
23
45
2017-08-26T11:30:39Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Spino''' estas jam konata vorto el klasika esperanto. Laŭ ReVo, {{revo|spino}} estas la centra akso de homa skeleto, t.e. vertebraro. Tiusignife ĝi estas enkondukita en Plen...'
45
wikitext
text/x-wiki
'''Spino''' estas jam konata vorto el klasika esperanto. Laŭ ReVo, {{revo|spino}} estas la centra akso de homa skeleto, t.e. vertebraro. Tiusignife ĝi estas enkondukita en Plena Vortaro de Esperanto [[far]] SAT, kiu eldoniĝis en jaro 1934.
Tamen, en fiziko la vorto '''spino''' havas tute alian signifon. {{wp|Spino (fiziko)|Spino}} estas unu el kvantumaj nombroj, kiuj karakteriziĝas elementan partiklon. La termino devenas de angla vorto ''spin'', t.e. rotacii ĉirkaŭ fiksa akso. Kvankam ni ne povas diri pri subatomaj partikloj ĉu ili vere rotacias, la vorto mem jam pli malpli eniris en Esperanto tra la sciencaj cirkloj kaj oni de foj' al foj' uzas ĝin je tiu ĉi signifo: '''spini''' — rotacii ĉirkaŭ fiksa akso. '''Spinilo''' (angle: ''fidget spinner'') estas moda ludilo, kiun oni spinigas en siaj manoj kiam fingra aktiveco necesas.
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Scienca terminaro]]
[[Kategorio:Plursignifaj vortoj]]
3wdq8azkxcbq0b2dazvuk796us9kt7r
48
45
2017-09-10T18:58:40Z
Captain Corkscrew
31564250
48
wikitext
text/x-wiki
'''Spino''' estas jam konata vorto el klasika esperanto. Laŭ ReVo, {{revo|spino}} estas la centra akso de homa skeleto, t.e. vertebraro. Tiusignife ĝi estas enkondukita en Plena Vortaro de Esperanto [[far]] SAT, kiu eldoniĝis en jaro 1934.
Tamen, en fiziko la vorto '''spino''' havas tute alian signifon. {{wp|Spino (fiziko)|Spino}} estas unu el kvantumaj nombroj, kiuj karakterigas elementan partiklon. La termino devenas de angla vorto ''spin'', t.e. rotacii ĉirkaŭ fiksa akso. Kvankam ni ne povas diri pri subatomaj partikloj ĉu ili vere rotacias, la vorto mem jam pli malpli eniris en Esperanto tra la sciencaj cirkloj kaj oni de foj' al foj' uzas ĝin je tiu ĉi signifo: '''spini''' — rotacii ĉirkaŭ fiksa akso. '''Spinilo''' (angle: ''fidget spinner'') estas moda ludilo, kiun oni spinigas en siaj manoj kiam fingra aktiveco necesas.
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Scienca terminaro]]
[[Kategorio:Plursignifaj vortoj]]
rfdl38sw9cl7fei2b69nghym7eijqbb
Sprinboko
0
52
99
2018-05-01T14:56:39Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun '[[File:1200px-Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg|thumb|220x220px|Sprinboko]] '''Sprinboko''' (de la Afrikansa lingvo: ''Springbok'') estas besto kiu loĝas en Sud-Af...'
99
wikitext
text/x-wiki
[[File:1200px-Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg|thumb|220x220px|Sprinboko]]
'''Sprinboko''' (de la Afrikansa lingvo: ''Springbok'') estas besto kiu loĝas en Sud-Afriko, Sprinboko estas la nacia beston de Sud-Afriko.
aov56sk2m153sp9kwiugp7baikryrq7
101
99
2018-05-01T15:01:58Z
Diemanopdiemaan
31734365
101
wikitext
text/x-wiki
[[File:1200px-Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg|thumb|220x220px|Sprinboko]]
'''Sprinboko''' (de la Afrikansa lingvo: ''Springbok'') estas besto kiu esti troviĝas en Sud-Afriko kaj Namibio, Sprinboko estas la nacia beston de Sud-Afriko.
[[File:800px-Springbok Distribution.svg.png|thumb|220x220px|Kie oni povas trovi Sprinbokoj]]
== Pri Sprinboko ==
Sprinbokoj havas maldika bruna kaj blanka korpo.
6q4aiksy0tgkfvamanbzb1a8s106t6u
109
101
2018-06-03T07:47:14Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
109
wikitext
text/x-wiki
[[File:1200px-Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg|thumb|220x220px|Sprinboko]]
'''Sprinboko''' (de la Afrikansa lingvo: ''Springbok'') estas besto kiu esti troviĝas en Sud-Afriko kaj Namibio, Sprinboko estas la nacia beston de Sud-Afriko.
[[File:800px-Springbok Distribution.svg.png|thumb|220x220px|Kie oni povas trovi Sprinbokoj]]
== Pri Sprinboko ==
Sprinbokoj havas maldika bruna kaj blanka korpo.
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
23gl21yeccrpfiiqedm0ehvm7uuphs4
Stront
0
59
117
2018-06-18T18:20:28Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Stront]] al [[Stronto]]
117
wikitext
text/x-wiki
#ALIDIREKTU [[Stronto]]
g6wt32cazva0j52lscz5143gtftni0u
Stronto
0
58
114
2018-06-18T18:19:00Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorton "fek", tre simila al la alia vorton [[Kak]].'
114
wikitext
text/x-wiki
'''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorton "fek", tre simila al la alia vorton [[Kak]].
07534buu0cnqk81pl3vgvk0e9179efa
115
114
2018-06-18T18:19:16Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
115
wikitext
text/x-wiki
'''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorton "fek", tre simila al la alia vorton [[Kak]].
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
jpl285m03j1ii3h89gfcjbtqfeuplx1
116
115
2018-06-18T18:20:27Z
Diemanopdiemaan
31734365
Diemanopdiemaan movis paĝon [[Stront]] al [[Stronto]]
116
wikitext
text/x-wiki
'''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorton "fek", tre simila al la alia vorton [[Kak]].
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
jpl285m03j1ii3h89gfcjbtqfeuplx1
127
116
2018-06-27T09:54:57Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
127
wikitext
text/x-wiki
'''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorton "fek", tre simila al la alia vorton [[Kak]].
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
njegnifscq73husi0fqbw3dx9w57bkv
347
127
2021-10-26T18:35:27Z
93.81.248.20
347
wikitext
text/x-wiki
'''Stronto''' (de la Afrikansa lingvo: ''Stront'') estas slangvorto, Stronto estas pli profana versio de la vorto "fek", tre simila al la alia vorto — [[Kak]].
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
[[Kategorio:Sakraĵoj]]
jrs08r0sexntyi48y0mkew5q6shqeyk
Talpo
0
176
465
2022-04-20T15:22:35Z
89.234.186.82
Created page with "'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj,..."
465
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
5m10d4167xsagckxvqnhuzgcef6lk6l
466
465
2022-04-20T15:23:50Z
89.234.186.82
466
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]] unue en la [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
[[BAB]] ighis chefa talpakuzejo, kaj talpmemeejo. Tial estas talpo kiel kanalbildo tie.
jm2tnvenoyr120wl8zrf7zjw2k33for
467
466
2022-04-20T15:28:25Z
89.234.186.82
Adding categories
467
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]] unue en la [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
[[BAB]] ighis chefa talpakuzejo, kaj talpmemeejo. Tial estas talpo kiel kanalbildo tie.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Paroliĝema Francisko]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Insultoj]]
[[Category:Finvenkismo]]
hnpfpj2lpi0y3fgvpjk02vxjq9rx28g
468
467
2022-04-20T15:29:27Z
89.234.186.82
468
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]] unue en la [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Tiel, »talpo« fakte estus insulto kun la signifo »kriptoraùmisto« (aù »kaŝraùmisto«). Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
[[BAB]] ighis chefa talpakuzejo, kaj talpmemeejo. Tial estas talpo kiel kanalbildo tie.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Paroliĝema Francisko]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Insultoj]]
[[Category:Finvenkismo]]
0614xvnyxvd6t84ozx09ro1vxrc19le
469
468
2022-04-20T15:29:42Z
89.234.186.82
469
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]] unue en la [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Tiel, »talpo« fakte estus insulto kun la signifo »kriptoraùmisto« (aù »kaŝraùmisto«).
Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
[[BAB]] ighis chefa talpakuzejo, kaj talpmemeejo. Tial estas talpo kiel kanalbildo tie.
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Paroliĝema Francisko]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Insultoj]]
[[Category:Finvenkismo]]
237lqx716t47scfjylbzixe5idscyuw
486
469
2022-04-20T16:27:01Z
89.234.186.82
486
wikitext
text/x-wiki
'''Talpo''' estas koncepto kaj insulto, elpensita de [[Paroliĝema Francisko]] unue en la [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]], kontraù homojn, kiu sinshajnigas favoremaj al [[Esperanto]] kaj ghia disvastigo, ghiaj ideoj, kaj do la [[Fina Venko]], sed vere ne estas, kaj nur volas manteni sian povon, lokan famon, kutimojn kaj komunumon. Tiel, »talpo« fakte estus insulto kun la signifo »kriptoraùmisto« (aù »kaŝraùmisto«).
Laù Paroliĝema Francisko, estas eĉ homoj, kiuj ne nur ne zorgas pri esperanta sukceso, sed malvolas ĝin kaj eniras la esperantan movadon specife por detrui ĝin deene, kaj akuzas la homojn, kiuj malinstigis, kritikis, kaj cenzuris lin, esti inter tiaj homoj, kaj nomas tion [[Voĉmesaĝa Revolucio|Kontraùrevolucio]]. Laù li, tiaj homoj tamen sinshajnigas helpaj al la movado, eĉ gravaj personoj de esperantujo, kaj ke ili estas organizitaj, ĉar ofte kiam iniciataĵo okazas, tiaj homoj envenas kaj tiu tiel kondutas, kaj, ke pro tio esperanto ne sukcesas kaj [[Fina Venko]] ankoraù ne okazis. Laù li, kelkaj el tiuj faras tiel ĉar ili estas enviuloj. Li miras, chu ili estas nur personoj kiuj petolas, por amuzeti, aù chu ili estas sendataj de povuloj, por ke esperanto restu simbola lingvo, kaj pensas, ke la dua afero, veras.<note>el [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]] https://t.me/c/1437788336/29281</note>
Estas komuna admono »Vi estas talpo!«, kiun oni nuntempe ofte ironie ighis memeon, forjhetata al iu ajn, kiun oni volas ataki. Li ofte diris tion petante [[kabei]], kiu en esperantujo estus ege perforta kaj malrespekta ago.
[[BAB]] ighis chefa talpakuzejo, kaj talpmemeejo. Tial estas talpo kiel kanalbildo tie.
==Notoj kaj referencoj==
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Paroliĝema Francisko]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Insultoj]]
[[Category:Finvenkismo]]
9nbe9pnru00pn0jj76efpgvz48jhbwc
Telegram
0
84
206
2018-12-14T15:26:21Z
Robin van der Vliet
31944688
Alidirektigis al [[Telegramo]]
206
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegramo]]
6hije71ln3kzdn9loekd3yriwa5ci8w
Telegrama Anonima Babilejo
0
177
471
2022-04-20T15:34:17Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegramo#Anonimaj Babilejoj]]
471
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegramo#Anonimaj%20Babilejoj]]
6fwtvi9s63rsx5qnpnzj1txf17an03c
Telegrama Esperantujo
0
159
421
2022-04-20T11:41:35Z
89.234.186.82
Created page with "'''Esperantujo''' estas [[Telegramo|telegrama]] grupo ghenerala, kaj la plej granda de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]]. == Ligiloj == ; Senpera invitligilo : h..."
421
wikitext
text/x-wiki
'''Esperantujo''' estas [[Telegramo|telegrama]] grupo ghenerala, kaj la plej granda de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]].
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg
; TTT-a devena chiamaligilo : https://esperantujo.telegramo.org/
iulxchiddwjec9fwgz7on1f7ocv4tbs
422
421
2022-04-20T11:42:09Z
89.234.186.82
422
wikitext
text/x-wiki
'''Esperantujo''' estas [[Telegramo|telegrama]] grupo ghenerala, kaj la plej granda de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]]. El ghi devenis [[La Kloako]].
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvfqSL9gb0SHNI7Mg
; TTT-a devena chiamaligilo : https://esperantujo.telegramo.org/
nidtmosq7mm18c5yvwfn94mbenmfqct
430
422
2022-04-20T11:56:44Z
N.T. Mallard
46351532
Redirected page to [[Malnova Esperantujo]]
430
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Malnova Esperantujo]]]]
quz07czg48d8a44b98x5ww1x2qqnjzj
431
430
2022-04-20T11:57:04Z
N.T. Mallard
46351532
431
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Malnova Esperantujo]]
5qbooz0jpwom0vxz5yegw30hwtl56t4
Telegrama Voĉmesaĝejo
0
165
447
2022-04-20T14:15:19Z
89.234.186.82
Created page with "'''[https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g Voĉmesaĝejo 🎤], ĝis la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], estis la dua plej granda [[telegramo|telegrama]] grupo. Ĝi estas supo..."
447
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g Voĉmesaĝejo 🎤], ĝis la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], estis la dua plej granda [[telegramo|telegrama]] grupo. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]].
Ĝi estis kreita por kuraĝigi uzi la voĉmesaĝan funkcion de [telegramo]], por sendi ĉefe voĉmesaĝojn, kaj tiel praktiki esperanton voĉe, sed normalaj tekstmesaĝoj estas permesitaj.
Krome, kutime ne estis permesita al unuopulo sendi tro da voĉmesaĝojn sinsekve, aù komuniki per tro longaj voĉmesaĝoj. Tial, post la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kreiĝis [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]].
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g
; TTT-a devena ĉiamaligilo : https://voĉmesaĝejo.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
7j3x9p1lix0xlx4qr1vwpek0aigse8y
448
447
2022-04-20T14:18:16Z
89.234.186.82
448
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g Voĉmesaĝejo 🎤]''', ĝis la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], estis la dua plej granda [[telegramo|telegrama]] grupo. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]].
Ĝi estis kreita por kuraĝigi uzi la voĉmesaĝan funkcion de [telegramo]], por sendi ĉefe voĉmesaĝojn, kaj tiel praktiki esperanton voĉe, sed normalaj tekstmesaĝoj estas permesitaj.
Krome, kutime ne estis permesita al unuopulo sendi tro da voĉmesaĝojn sinsekve, aù komuniki per tro longaj voĉmesaĝoj. Tial, post la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kreis al [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] [[Paroliĝema Francisko]].
Post tio, daùra propagendo de [[Paroliĝema Francisko]] kaj pli aktiveco (kutime dank’al ĉefe li kaj nur ŝanĝantaj kelkaj multegsendaj voĉmesaĝistoj), [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] forprenis multan aktivecon, kaj tiel anojn, el la unua voĉmesaĝejo, kiu iĝis malpli aktiva.
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g
; TTT-a devena ĉiamaligilo : https://voĉmesaĝejo.telegramo.org/
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
7ech1qmrsdtrsqmp6hnjfm7qv7vydl3
450
448
2022-04-20T14:23:19Z
89.234.186.82
450
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g Voĉmesaĝejo 🎤]''', ĝis la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], estis la dua plej granda [[telegramo|telegrama]] grupo. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]].
Ĝi estis kreita por kuraĝigi uzi la voĉmesaĝan funkcion de [[telegramo]], por sendi ĉefe voĉmesaĝojn, kaj tiel praktiki esperanton voĉe, sed normalaj tekstmesaĝoj estas permesitaj.
Sed antaù la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] ĝi estis tre malaktiva, kaj enhavis ĉefe nur kelkajn voĉmesaĝojn pertage, de [[komencanto|komencanto]] kaj [[kielvifartasulo|kielvifartasuloj]] dirante nur »Saluton, mi nomiĝas tiel, mi estas el tie, kiel vi fartas?«.
Krome, kutime ne estis permesita al unuopulo sendi tro da voĉmesaĝoj sinsekve, aù komuniki per tro longaj voĉmesaĝoj. Tial, post la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kreis al [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] [[Paroliĝema Francisko]].
Post tio, daùra propagendo de [[Paroliĝema Francisko]] kaj pli aktiveco (kutime dank’al ĉefe li kaj nur ŝanĝantaj kelkaj multegsendaj voĉmesaĝistoj), igis [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] forpreni multan aktivecon, kaj tiel anojn, el la unua voĉmesaĝejo, kiu iĝis multe malpli annnombran, kaj fojfoje preskaù tiom malaktiva kiom antaù la [[Voĉmesaĝa Revolucio]].
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g
; TTT-a devena ĉiamaligilo : https://voĉmesaĝejo.telegramo.org/
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
deu2f2fg1gcl65wfsc7dpenmlaj1fit
459
450
2022-04-20T15:04:24Z
89.234.186.82
459
wikitext
text/x-wiki
'''[https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g Voĉmesaĝejo 🎤]''', ĝis la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], estis la dua plej granda [[telegramo|telegrama]] grupo. Ĝi estas supozeble unu el la plej malnovaj kaj konataj Esperantistaj grupoj en Telegramo, kaj certe la plej granda grupo de [[Telegramo#telegramo.org|telegramo.org]].
Ĝi estis kreita por kuraĝigi uzi la voĉmesaĝan funkcion de [[telegramo]], por sendi ĉefe voĉmesaĝojn, kaj tiel praktiki esperanton voĉe, sed normalaj tekstmesaĝoj estas permesitaj.
Sed antaù la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] ĝi estis tre malaktiva, kaj enhavis ĉefe nur kelkajn voĉmesaĝojn pertage, de [[komencanto|komencanto]] kaj [[kielvifartasulo|kielvifartasuloj]] dirante nur »Saluton, mi nomiĝas tiel, mi estas el tie, kiel vi fartas?«.
Krome, kutime ne estis permesita al unuopulo sendi tro da voĉmesaĝoj sinsekve, aù komuniki per tro longaj voĉmesaĝoj. Tial, post la [[Voĉmesaĝa Revolucio]] kreis al [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] [[Paroliĝema Francisko]].
Post tio, daùra propagendo de [[Paroliĝema Francisko]] kaj pli aktiveco (kutime dank’al ĉefe li kaj nur ŝanĝantaj kelkaj multegsendaj voĉmesaĝistoj), igis [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]] forpreni multan aktivecon, kaj tiel anojn, el la unua voĉmesaĝejo, kiu iĝis multe malpli annnombran, kaj fojfoje preskaù tiom malaktiva kiom antaù la [[Voĉmesaĝa Revolucio]].
== Ligiloj ==
; Senpera invitligilo : https://t.me/joinchat/AZriqTvsgZqkNu4hjM5p4g
; TTT-a devena ĉiamaligilo (postulas [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan] javaskripton) : https://voĉmesaĝejo.telegramo.org/
== Kunligitaj Artikoloj ==
* [[Telegramo]]
* [[Voĉmesaĝa Revolucio]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
5edqukjdwpfxg8ub2tosj2ldxwteuro
Telegramaj Anonimaj Babilejoj
0
178
472
2022-04-20T15:35:12Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegrama Anonima Babilejo]]
472
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegrama Anonima Babilejo]]<br />
__STATICREDIRECT__
pq91dlqr42eazrg71u4b811uowmdron
Telegramo
0
37
65
2017-11-12T15:23:55Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj...'
65
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn. Oni povas vidi la liston de esperantaj ĝeneralaj kaj temaj babilejoj ĉe https://telegramo.org/
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio.
[[Kategorio:Komunumoj]]
in83wq6kwsxc4ngjpgzz3516dz8vo4y
284
65
2019-12-28T13:51:28Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding categories
284
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn. Oni povas vidi la liston de esperantaj ĝeneralaj kaj temaj babilejoj ĉe https://telegramo.org/
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio.
[[Kategorio:Komunumoj]]
[[Kategorio:Telegramo]]
gmmraqz863qmkey0lph6yvnxdq9dv29
415
284
2022-04-20T10:50:44Z
89.234.186.82
415
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
jmfe3xq8h7kmlfv8ab1y6wuv0f3vi45
480
415
2022-04-20T15:57:05Z
89.234.186.82
480
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [[Esperantujo 3 Sen limoj]]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [[Esperantujoooooooo 🆗]]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
bh6czf08yhzmhpzsx7tth9jjfjgg10q
485
480
2022-04-20T16:20:05Z
89.234.186.82
485
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [[Esperantujo 3 Sen limoj]]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [[Esperantujoooooooo 🆗]]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
kd3m8n2s6ma2flkr9ofeersxh6opcgt
488
485
2022-04-20T16:29:30Z
89.234.186.82
488
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [[Esperantujoooooooo 🆗]]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
m3zpw28881nfrf4d2ig4b6941n7dp5b
489
488
2022-04-20T16:31:24Z
89.234.186.82
489
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/+B-IaSAgSUbg4MWQ0 Esperantujoooooooo 🆗]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
o1rohk1c318yqt5ket5xh1wg0g4yrvo
491
489
2022-04-20T16:50:56Z
89.234.186.82
491
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [[Rivoluciejo]]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/+B-IaSAgSUbg4MWQ0 Esperantujoooooooo 🆗]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
2925ggco2u6frz2tsp1ylqdsktgelvn
496
491
2022-04-20T19:20:46Z
89.234.186.82
496
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla che [https://telegramo.org/]: ghi entenas —krom kromajho kiel esperantan glumarkararon, tradukon de Telegramo al esperanto, ktp.— grandegan aron de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novajhoj/elsendoj de ghiaj a�toroj), chiuj kun modernaj [[livaj]] moderacio. Chiu ligilo estas fakte specifa pagho, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn alighi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], sed la diversaj etnalingvaj grupoj ofte pli estas aktivaj.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Tia moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]], rakontata en la [[Kloaka Epopeo]].
== La Parolighemaj ==
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
=== La anonimaj ===
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/+B-IaSAgSUbg4MWQ0 Esperantujoooooooo 🆗]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari anonima »grupo«: krei kanalon, kaj igi chiujn kanalestron: tiel, chiu rajtas alsendi »kiel kanalo«, kaj krom se tiu redaktas iu sian mesaghon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, insultoj, [[Livo|mallivegado]], kaj akuzi iu mesagho esti de tiu aù tiu persono, strebante devinante tiun, kiu skribis kion.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
== PabloBustajhaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[@Robin]] aldoni la aliajn »neoficialaj« (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantajhoj, plenajn:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
a54dk3mb7mhypn5mjzpya8huu2969h5
497
496
2022-04-20T20:19:34Z
N.T. Mallard
46351532
497
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla ĉe paĝaro [https://telegramo.org/ telegramo.org], kreita kaj administrata far nederlanda esperantisto {{wp|Robin van der Vliet}} kaj entenas — krom kromaĵo kiel esperanta glumarkararo, traduko de Telegramo al esperanto, ktp. — grandan liston de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novaĵoj/elsendoj de ĝiaj aŭtoroj), ĉiuj kun moderna [[liva]]/[[bajzua]] moderacio. Ĉiu ligilo estas fakte specifa paĝo, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn aliĝi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], kaj ankaŭ diversaj etnalingvaj grupoj ofte estas aktivaj. Aliaj grupoj en Telegramo.org, ekzemple hobiaj, ideologiaj ktp, estas ne tre aktivaj kaj preskaŭ mortaj en la jaro 2022.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Arbitra moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn de ekster kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]]. La [[Kloaka Epopeo]] rakontas ĝian historion.
== La Paroliĝemaj ==
[[Paroliĝema Francisko]] kreis multajn pli aŭ malpli popularajn babilejojn kadre de sia koncepto de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], kelkaj el ili kun iu formo de anonimeco (se entute eblas paroli pri anonimeco en babilejoj bazitaj je voĉmesaĝado):
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari "grupon" anonima. Por tio ĉi one kreu kanalon kaj igu ĉiujn uzantojn administrantoj: tiel, ĉiu rajtas alsendi "je la nomo de la kanalo", kaj krom se iu redaktas sian mesaĝon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, [[fulmo]], [[Livo|mallivegado]], sendo de [[memeo]]j kaj provoj diveni kaj [[doksi]] aŭtoron de aparta mesaĝo. Pro la ena limigo de Telegramo, ne povas esti pli ol 50 administrantoj en ĉiu kanalo, kaj do uzantkvanto de anonimaj babilejoj estas efektive limigita. Alia ebla meĥanismo de anonima mesaĝado en Telegramo estas sendi ilin per robotoj.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot] — roboto per kiu eblas sendi mesaĝojn anonime en ĉiun grupon kie ĝi havas mesaĝrajtojn.
== PabloBustaĵaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[Robin]] aldoni la aliajn "neoficialaj" (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantaĵoj:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
pfu9d8jukrk7ees8vjkac00m76j8145
498
497
2022-04-20T20:19:55Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
498
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla ĉe paĝaro [https://telegramo.org/ telegramo.org], kreita kaj administrata far nederlanda esperantisto {{wp|Robin van der Vliet}} kaj entenas — krom kromaĵo kiel esperanta glumarkararo, traduko de Telegramo al esperanto, ktp. — grandan liston de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novaĵoj/elsendoj de ĝiaj aŭtoroj), ĉiuj kun moderna [[liva]]/[[bajzua]] moderacio. Ĉiu ligilo estas fakte specifa paĝo, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn aliĝi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], kaj ankaŭ diversaj etnalingvaj grupoj ofte estas aktivaj. Aliaj grupoj en Telegramo.org, ekzemple hobiaj, ideologiaj ktp, estas ne tre aktivaj kaj preskaŭ mortaj en la jaro 2022.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Arbitra moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn de ekster kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]]. La [[Kloaka Epopeo]] rakontas ĝian historion.
== La Paroliĝemaj ==
[[Paroliĝema Francisko]] kreis multajn pli aŭ malpli popularajn babilejojn kadre de sia koncepto de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], kelkaj el ili kun iu formo de anonimeco (se entute eblas paroli pri anonimeco en babilejoj bazitaj je voĉmesaĝado):
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari "grupon" anonima. Por tio ĉi one kreu kanalon kaj igu ĉiujn uzantojn administrantoj: tiel, ĉiu rajtas alsendi "je la nomo de la kanalo", kaj krom se iu redaktas sian mesaĝon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, [[fulmo]], [[Livo|mallivegado]], sendo de [[memeo]]j kaj provoj diveni kaj [[doksi]] aŭtoron de aparta mesaĝo. Pro la ena limigo de Telegramo, ne povas esti pli ol 50 administrantoj en ĉiu kanalo, kaj do uzantkvanto de anonimaj babilejoj estas efektive limigita. Alia ebla meĥanismo de anonima mesaĝado en Telegramo estas sendi ilin per robotoj.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot] — roboto per kiu eblas sendi mesaĝojn anonime en ĉiun grupon kie ĝi havas mesaĝrajtojn.
== PabloBustaĵaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[Robin]] aldoni la aliajn "neoficialaj" (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantaĵoj:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
lg4f8r0zvul1cs5vpaftx770lprxk2k
513
498
2022-05-10T18:58:09Z
89.234.186.82
513
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla ĉe paĝaro [https://telegramo.org/ telegramo.org], kreita kaj administrata far nederlanda esperantisto {{wp|Robin van der Vliet}} kaj entenas — krom kromaĵo kiel esperanta glumarkararo, traduko de Telegramo al esperanto, ktp. — grandan liston de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novaĵoj/elsendoj de ĝiaj aŭtoroj), ĉiuj kun moderna [[liva]]/[[bajzua]] moderacio. Ĉiu ligilo estas fakte specifa paĝo, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn aliĝi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], kaj ankaŭ diversaj etnalingvaj grupoj ofte estas aktivaj. Aliaj grupoj en Telegramo.org, ekzemple hobiaj, ideologiaj ktp, estas ne tre aktivaj kaj preskaŭ mortaj en la jaro 2022.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Arbitra moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn de ekster kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]]. La [[Kloaka Epopeo]] rakontas ĝian historion.
== La Paroliĝemaj ==
[[Paroliĝema Francisko]] kreis multajn pli aŭ malpli popularajn babilejojn kadre de sia koncepto de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], kelkaj el ili kun iu formo de anonimeco (se entute eblas paroli pri anonimeco en babilejoj bazitaj je voĉmesaĝado):
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari "grupon" anonima. Por tio ĉi one kreu kanalon kaj igu ĉiujn uzantojn administrantoj: tiel, ĉiu rajtas alsendi "je la nomo de la kanalo", kaj krom se iu redaktas sian mesaĝon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, [[fulmo]], [[Livo|mallivegado]], sendo de [[memeo]]j kaj provoj diveni kaj [[doksi]] aŭtoron de aparta mesaĝo. Pro la ena limigo de Telegramo, ne povas esti pli ol 50 administrantoj en ĉiu kanalo, kaj do uzantkvanto de anonimaj babilejoj estas efektive limigita. Alia ebla meĥanismo de anonima mesaĝado en Telegramo estas sendi ilin per robotoj.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/LiberaEsperanto Libera kaj Anonima Babilejo por Esperanto]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot] — roboto per kiu eblas sendi mesaĝojn anonime en ĉiun grupon kie ĝi havas mesaĝrajtojn.
== PabloBustaĵaj Entelegramaj aroj ==
Pro la rifuzo de [[Robin]] aldoni la aliajn "neoficialaj" (tio estas: kun mulsubtenita de li moderacio), [[Pablo Busto]] kreis aliajn entelegramajn arojn de esperantaĵoj:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
bopur6qrhg2k3kdctw2ov57leufsqy0
522
513
2022-05-22T18:45:44Z
66.81.177.56
522
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla ĉe paĝaro [https://telegramo.org/ telegramo.org], kreita kaj administrata far nederlanda esperantisto {{wp|Robin van der Vliet}} kaj entenas — krom kromaĵo kiel esperanta glumarkararo, traduko de Telegramo al esperanto, ktp. — grandan liston de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novaĵoj/elsendoj de ĝiaj aŭtoroj), ĉiuj kun moderna [[liva]]/[[bajzua]] moderacio. Ĉiu ligilo estas fakte specifa paĝo, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn aliĝi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], kaj ankaŭ diversaj etnalingvaj grupoj ofte estas aktivaj. Aliaj grupoj en Telegramo.org, ekzemple hobiaj, ideologiaj ktp, estas ne tre aktivaj kaj preskaŭ mortaj en la jaro 2022.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Arbitra moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn de ekster kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]]. La [[Kloaka Epopeo]] rakontas ĝian historion.
== La Paroliĝemaj ==
[[Paroliĝema Francisko]] kreis multajn pli aŭ malpli popularajn babilejojn kadre de sia koncepto de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], kelkaj el ili kun iu formo de anonimeco (se entute eblas paroli pri anonimeco en babilejoj bazitaj je voĉmesaĝado):
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari "grupon" anonima. Por tio ĉi one kreu kanalon kaj igu ĉiujn uzantojn administrantoj: tiel, ĉiu rajtas alsendi "je la nomo de la kanalo", kaj krom se iu redaktas sian mesaĝon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, [[fulmo]], [[Livo|mallivegado]], sendo de [[memeo]]j kaj provoj diveni kaj [[doksi]] aŭtoron de aparta mesaĝo. Pro la ena limigo de Telegramo, ne povas esti pli ol 50 administrantoj en ĉiu kanalo, kaj do uzantkvanto de anonimaj babilejoj estas efektive limigita. Alia ebla meĥanismo de anonima mesaĝado en Telegramo estas sendi ilin per robotoj.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/LiberaEsperanto Libera kaj Anonima Babilejo por Esperanto]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot] — roboto per kiu eblas sendi mesaĝojn anonime en ĉiun grupon kie ĝi havas mesaĝrajtojn.
== Aliaj ntelegramaj aroj ==
Ekzistas aliaj entelegramaj aroj de esperantaĵoj:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
nnxpcmxrusrgopbk8hts63551s333cm
523
522
2022-05-22T18:46:14Z
66.81.177.56
523
wikitext
text/x-wiki
'''Telegramo''' (Telegram) estas tujmesaĝilo kreita [[far]] rusa programisto kaj enterprenisto {{wp|Pavel Durov}}. Ĝi estas bone kongrua kun ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj, havas multajn modernajn ecojn kiel glumarkoj, voĉmesaĝoj, amasaj babilejoj ktp, kaj pro tio iĝis populara inter tre diversaj grupoj de uzantoj. Kompreneble, ankaŭ esperantistoj ne ignoris tiun ĉi teknologion kaj kreis familion de babilejoj por gesamideanoj por pridiskuti diversajn temojn.
Pli interesas, tamen, la komunumo kaj ekosistemo kiu emerĝis ĉirkaŭ la esperantaj babilejoj, kun siaj lingvaĵoj, dialektiĝoj, [[memeo]]j, ktp. Ĝuste pri tio indas skribi en tiu ĉi vikio. Oni diras, ke je Telegramo estas la plej granda interreta esperantista komunumo.
== Telegramo.org ==
La plej granda parto estas videbla ĉe paĝaro [https://telegramo.org/ telegramo.org], kreita kaj administrata far nederlanda esperantisto {{wp|Robin van der Vliet}} kaj entenas — krom kromaĵo kiel esperanta glumarkararo, traduko de Telegramo al esperanto, ktp. — grandan liston de babilejoj kaj kanaloj (sinsekvo de novaĵoj/elsendoj de ĝiaj aŭtoroj), ĉiuj kun moderna [[liva]]/[[bajzua]] moderacio. Ĉiu ligilo estas fakte specifa paĝo, kun specifa retnomo, kaj skripto kiu redirektas al la vera, rekta telegrama invitligilo. Tio uzas (senlicencan, do [https://www.gnu.org/philosophy/javascript-trap.eo.html malliberan]) javaskripton por malebligi spamajn botojn aliĝi al grupojn.
La plej uzitaj grupoj ol tiaj estas [[Esperantujo]] kaj [[Voĉmesaĝejo]], kaj ankaŭ diversaj etnalingvaj grupoj ofte estas aktivaj. Aliaj grupoj en Telegramo.org, ekzemple hobiaj, ideologiaj ktp, estas ne tre aktivaj kaj preskaŭ mortaj en la jaro 2022.
=== La Kloako ===
[[Pafilogejto|Arbitra moderacio]] kaj kutima malemo al disvastigi kaj plifamigi aliajn grupojn de ekster kondukis al la kreado de [[La Kloako|Nova Esperantujo]]. La [[Kloaka Epopeo]] rakontas ĝian historion.
== La Paroliĝemaj ==
[[Paroliĝema Francisko]] kreis multajn pli aŭ malpli popularajn babilejojn kadre de sia koncepto de la [[Voĉmesaĝa Revolucio]], kelkaj el ili kun iu formo de anonimeco (se entute eblas paroli pri anonimeco en babilejoj bazitaj je voĉmesaĝado):
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
* [https://t.me/joinchat/TrpL6V13T-RSdJN9 Paroligxemologio]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyk66S-lvA4pZUnSTfQ Mov. 17F per bildoj]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyke4k9XbvkvTjsJwqg Vocxmesagxa Legado]
* [https://t.me/joinchat/H8YeykeRlbtjiAtnKH6AkA CBTalk 3 en Esperanto]
* [https://t.me/joinchat/H8Yeyljbm755cRjy3OhVkA Paroligxema Prezidonto de UEA]
* [https://t.me/+V6IBoolkiLAxxau1 Esperantujo 3 Sen limoj]
* [https://t.me/+VEeSM-w1jtlmY2M0 Paroligxemaj Memeoj por Rapida Uzado.]
* [https://t.me/+TlI3zl9TMvDnko0y Rivoluciejo]
== Anonimaj Babilejoj ==
Estas kielo, telegrame, fari "grupon" anonima. Por tio ĉi one kreu kanalon kaj igu ĉiujn uzantojn administrantoj: tiel, ĉiu rajtas alsendi "je la nomo de la kanalo", kaj krom se iu redaktas sian mesaĝon, la aùtoro ne estas videbla. Komuna okupo je tiaj ejoj estas trolado, atakoj, [[fulmo]], [[Livo|mallivegado]], sendo de [[memeo]]j kaj provoj diveni kaj [[doksi]] aŭtoron de aparta mesaĝo. Pro la ena limigo de Telegramo, ne povas esti pli ol 50 administrantoj en ĉiu kanalo, kaj do uzantkvanto de anonimaj babilejoj estas efektive limigita. Alia ebla meĥanismo de anonima mesaĝado en Telegramo estas sendi ilin per robotoj.
* [[AEB]]
* [[BAB]]
* [https://t.me/VocxmesagxejoAnonima Anonima Grupo 3. Meza Venko.]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAE5UuZTn6AEPWK36jw Anonima Esperantujo]
* [https://t.me/TAEBSL tutmonda bonkora anonima esperanta babilado preskaù sen limoj 5]
* [https://t.me/joinchat/AAAAAFeiAaKJZIiwMcWrtQ Esperantujo 3 Anonima.]
* [https://t.me/kontrauxtalpaanonimasekto Kontraŭtalpa Anonima Grupo]
* [https://t.me/LiberaEsperanto Libera kaj Anonima Babilejo por Esperanto]
* [https://t.me/Anonymous_telegram_bot @Anonymous_telegram_bot] — roboto per kiu eblas sendi mesaĝojn anonime en ĉiun grupon kie ĝi havas mesaĝrajtojn.
== Aliaj entelegramaj aroj ==
Ekzistas aliaj entelegramaj aroj de esperantaĵoj:
* https://t.me/EsperantoEnTelegram
* https://t.me/+DkxQChPXAP4yYzJk
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
lntk8ibcqvj5clo705tfurymgt0bw6r
Telegramo.org
0
170
455
2022-04-20T14:59:11Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegramo#telegramo.org]]
455
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegramo#telegramo.org]]
hhzcmsu5pjgx7ja9avfr80rix05mgvt
Trolo
0
33
60
2017-11-10T10:47:37Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Trolumo]]
60
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Trolumo]]
pyienpxvin86wrn0wsrdxehsp5j6l4f
61
60
2017-11-10T10:48:01Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Trolumi]]
61
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Trolumi]]
7hjcge0ttfk5dc01ae2nyawarfny8fa
Trolumi
0
30
53
2017-10-14T09:29:31Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, special...'
53
wikitext
text/x-wiki
'''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, speciale diri polemikajn aferojn, aŭ esprimi radikalajn opiniojn nur por provoki reagon estas ofte konsiderata trolumo. Ofta rezulto de trolumo estas t.n. [[pugdoloro]], t.e. neadekvate forta negativa reago.
==Etimologio==
{{wp|Trolo (mitologio)|Trolo}} (angle ''troll'') estas kvazaŭsapienta besto aŭ feo de anglaj kaj nordĝermanaj popolaj mitologioj. La imago de trolo malsamas de mitologio al mitologio, sed estas ĝenerala konsento ke troloj estas grandaj, brutecaj, kruelaj kaj havas malbonan karakteron. Do, ŝajnis logike nomi interretajn provokaciulojn troloj, kaj vere oni nun ofte asociigas rettrolojn kun tiuj bestoj.
Historie, tamen, vorto '''trolumo''' devenas ne de vorto ''troll'', sed de vorto ''trolling'', kiu en la angla signifas metodon de fiŝkaptado, en kiu la kaptisto tenas {{wp|fiŝfadeno|fiŝfadenon}} kun logo post malrapide movanta barko kaj pacience atendas kiam la fiŝo mordos la logon kaj estos hokita. Artisto kaj unu el interretaj pioniroj Mike Reed verkis kaj desegnis liston [http://www.culturekiosque.com/nouveau/comment/rheflamewars.html Flame Warriors] (laŭlitere "militistoj de [[flamo]]") pri tipoj de uloj, kiujn li renkontis en {{wp|Usenet}} kaj fruaj interretaj forumoj en fruaj 1990-aj jaroj. Tie li enkondukis, inter aliaj, la vortojn ''trolling'' kaj ''troller'' ĝuste pri la "fiŝkaptisto", kiu enĵetas iun polemikan aŭ simple provokacian temon (t.e. [[logo]]n) en la diskuton kaj atendas la reagon. Tio ĉi estas verŝajne la unua konata uzo de tiu ĉi termino, kaj oni povas kun certo diri ke ĝi devenas de tie.
Sed la tekniko de fiŝkaptado ne estas tre kutime konata, kaj do plejparto de uzantoj de tiu ĉi termino pensis ke ĝi devenis de vorto ''troll'', des pli, kiel menciitas supre, ĝi vere bone aplikeblas al mitologia imago de trolo. Ĝuste en tiu ĉi signifo ĝi eniris en multaj aliaj lingvoj, inkluzive Esperanton.
== Vidi ankaŭ==
* Artikolo {{wp|Interreta trolo}} en Esperanta Vikipedio.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Interreta slango]]
5uvm65thjljv3okihnv50k6kqsm2ji2
54
53
2017-10-14T09:35:39Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Vidi ankaŭ */
54
wikitext
text/x-wiki
'''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, speciale diri polemikajn aferojn, aŭ esprimi radikalajn opiniojn nur por provoki reagon estas ofte konsiderata trolumo. Ofta rezulto de trolumo estas t.n. [[pugdoloro]], t.e. neadekvate forta negativa reago.
==Etimologio==
{{wp|Trolo (mitologio)|Trolo}} (angle ''troll'') estas kvazaŭsapienta besto aŭ feo de anglaj kaj nordĝermanaj popolaj mitologioj. La imago de trolo malsamas de mitologio al mitologio, sed estas ĝenerala konsento ke troloj estas grandaj, brutecaj, kruelaj kaj havas malbonan karakteron. Do, ŝajnis logike nomi interretajn provokaciulojn troloj, kaj vere oni nun ofte asociigas rettrolojn kun tiuj bestoj.
Historie, tamen, vorto '''trolumo''' devenas ne de vorto ''troll'', sed de vorto ''trolling'', kiu en la angla signifas metodon de fiŝkaptado, en kiu la kaptisto tenas {{wp|fiŝfadeno|fiŝfadenon}} kun logo post malrapide movanta barko kaj pacience atendas kiam la fiŝo mordos la logon kaj estos hokita. Artisto kaj unu el interretaj pioniroj Mike Reed verkis kaj desegnis liston [http://www.culturekiosque.com/nouveau/comment/rheflamewars.html Flame Warriors] (laŭlitere "militistoj de [[flamo]]") pri tipoj de uloj, kiujn li renkontis en {{wp|Usenet}} kaj fruaj interretaj forumoj en fruaj 1990-aj jaroj. Tie li enkondukis, inter aliaj, la vortojn ''trolling'' kaj ''troller'' ĝuste pri la "fiŝkaptisto", kiu enĵetas iun polemikan aŭ simple provokacian temon (t.e. [[logo]]n) en la diskuton kaj atendas la reagon. Tio ĉi estas verŝajne la unua konata uzo de tiu ĉi termino, kaj oni povas kun certo diri ke ĝi devenas de tie.
Sed la tekniko de fiŝkaptado ne estas tre kutime konata, kaj do plejparto de uzantoj de tiu ĉi termino pensis ke ĝi devenis de vorto ''troll'', des pli, kiel menciitas supre, ĝi vere bone aplikeblas al mitologia imago de trolo. Ĝuste en tiu ĉi signifo ĝi eniris en multaj aliaj lingvoj, inkluzive Esperanton.
== Vidi ankaŭ==
* Artikolo {{wp|Interreta trolo}} en Esperanta Vikipedio.
* [https://www.politicsforum.org/flame-warriors/ Mike Reed's Flame Warriors] — arkivita versio post malapero de propra paĝaro de Mike Reed (angle).
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
g2vc9pjyzdhqyn1ggxwlzdznn2266h8
55
54
2017-10-14T09:36:46Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Vidi ankaŭ */
55
wikitext
text/x-wiki
'''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, speciale diri polemikajn aferojn, aŭ esprimi radikalajn opiniojn nur por provoki reagon estas ofte konsiderata trolumo. Ofta rezulto de trolumo estas t.n. [[pugdoloro]], t.e. neadekvate forta negativa reago.
==Etimologio==
{{wp|Trolo (mitologio)|Trolo}} (angle ''troll'') estas kvazaŭsapienta besto aŭ feo de anglaj kaj nordĝermanaj popolaj mitologioj. La imago de trolo malsamas de mitologio al mitologio, sed estas ĝenerala konsento ke troloj estas grandaj, brutecaj, kruelaj kaj havas malbonan karakteron. Do, ŝajnis logike nomi interretajn provokaciulojn troloj, kaj vere oni nun ofte asociigas rettrolojn kun tiuj bestoj.
Historie, tamen, vorto '''trolumo''' devenas ne de vorto ''troll'', sed de vorto ''trolling'', kiu en la angla signifas metodon de fiŝkaptado, en kiu la kaptisto tenas {{wp|fiŝfadeno|fiŝfadenon}} kun logo post malrapide movanta barko kaj pacience atendas kiam la fiŝo mordos la logon kaj estos hokita. Artisto kaj unu el interretaj pioniroj Mike Reed verkis kaj desegnis liston [http://www.culturekiosque.com/nouveau/comment/rheflamewars.html Flame Warriors] (laŭlitere "militistoj de [[flamo]]") pri tipoj de uloj, kiujn li renkontis en {{wp|Usenet}} kaj fruaj interretaj forumoj en fruaj 1990-aj jaroj. Tie li enkondukis, inter aliaj, la vortojn ''trolling'' kaj ''troller'' ĝuste pri la "fiŝkaptisto", kiu enĵetas iun polemikan aŭ simple provokacian temon (t.e. [[logo]]n) en la diskuton kaj atendas la reagon. Tio ĉi estas verŝajne la unua konata uzo de tiu ĉi termino, kaj oni povas kun certo diri ke ĝi devenas de tie.
Sed la tekniko de fiŝkaptado ne estas tre kutime konata, kaj do plejparto de uzantoj de tiu ĉi termino pensis ke ĝi devenis de vorto ''troll'', des pli, kiel menciitas supre, ĝi vere bone aplikeblas al mitologia imago de trolo. Ĝuste en tiu ĉi signifo ĝi eniris en multaj aliaj lingvoj, inkluzive Esperanton.
== Vidi ankaŭ==
* Artikolo {{wp|Interreta trolo}} en Esperanta Vikipedio.
* [https://www.politicsforum.org/flame-warriors/ Mike Reed's Flame Warriors] — arkivita versio post malapero de propra paĝaro de Mike Reed (angle). Aparte notu la subartikolon pri [https://www.politicsforum.org/troller/ "troller"].
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
kbi3i4t3h22x1njp2rl8ob1cxzzaii5
56
55
2017-10-14T09:38:20Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Etimologio */
56
wikitext
text/x-wiki
'''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, speciale diri polemikajn aferojn, aŭ esprimi radikalajn opiniojn nur por provoki reagon estas ofte konsiderata trolumo. Ofta rezulto de trolumo estas t.n. [[pugdoloro]], t.e. neadekvate forta negativa reago.
==Etimologio==
{{wp|Trolo (mitologio)|Trolo}} (angle ''troll'') estas kvazaŭsapienta besto aŭ feo de anglaj kaj nordĝermanaj popolaj mitologioj. La imago de trolo malsamas de mitologio al mitologio, sed estas ĝenerala konsento ke troloj estas grandaj, brutecaj, kruelaj kaj havas malbonan karakteron. Do, ŝajnis logike nomi interretajn provokaciulojn troloj, kaj vere oni nun ofte asociigas rettrolojn kun tiuj bestoj.
Historie, tamen, vorto '''trolumo''' devenas ne de vorto ''troll'', sed de vorto ''trolling'', kiu en la angla signifas metodon de fiŝkaptado, en kiu la kaptisto tenas {{wp|fiŝfadeno|fiŝfadenon}} kun logo post malrapide movanta barko kaj pacience atendas kiam la fiŝo mordos la logon kaj estos hokita. Artisto kaj unu el interretaj pioniroj Mike Reed verkis kaj desegnis liston [http://www.culturekiosque.com/nouveau/comment/rheflamewars.html Flame Warriors] (laŭlitere "militistoj de [[flamo]]") pri tipoj de uloj, kiujn li renkontis en {{wp|Usenet}} kaj fruaj interretaj forumoj en fruaj 1990-aj jaroj. Tie li enkondukis, inter aliaj, la vortojn ''trolling'' kaj ''troller'' ĝuste pri la "fiŝkaptisto", kiu enĵetas iun polemikan aŭ simple provokacian temon (t.e. [[logo]]n) en la diskuton kaj atendas la reagon. Tio ĉi estas verŝajne la unua konata uzo de tiu ĉi termino, kaj oni povas kun certo diri ke ĝi devenas de tie.
Sed la tekniko de fiŝkaptado ne estas tre kutime konata, kaj do plejparto de uzantoj de tiu ĉi termino pensis ke ĝi devenis de vorto ''troll'', des pli, kiel menciitas supre, la imago de interreta provokaciulo vere bone aplikeblas al mitologia imago de trolo. Ĝuste en tiu ĉi signifo ĝi eniris en multaj aliaj lingvoj, inkluzive Esperanton.
== Vidi ankaŭ==
* Artikolo {{wp|Interreta trolo}} en Esperanta Vikipedio.
* [https://www.politicsforum.org/flame-warriors/ Mike Reed's Flame Warriors] — arkivita versio post malapero de propra paĝaro de Mike Reed (angle). Aparte notu la subartikolon pri [https://www.politicsforum.org/troller/ "troller"].
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
khs22wzq49359bfe0li898876m5gti5
58
56
2017-10-14T09:43:56Z
Captain Corkscrew
31564250
58
wikitext
text/x-wiki
'''Trolumo''' (angle ''trolling'') estas agado, plej ofte en interretaj komunumoj, ĝenerale celanta iun ajn reagon or atenton, ne gravas ĉu pozitivan aŭ negativan. Do, speciale diri polemikajn aferojn, aŭ esprimi radikalajn opiniojn nur por provoki reagon estas ofte konsiderata trolumo. Ofta rezulto de trolumo estas t.n. [[pugdoloro]], t.e. neadekvate forta negativa reago.
==Etimologio==
[[Dosiero:Troller.jpg|thumb|right|Bildo pri "troller" (t.e. fiŝkaptisto) el "Flame Warriors" [[far]] Mike Reed]]
{{wp|Trolo (mitologio)|Trolo}} (angle ''troll'') estas kvazaŭsapienta besto aŭ feo de anglaj kaj nordĝermanaj popolaj mitologioj. La imago de trolo malsamas de mitologio al mitologio, sed estas ĝenerala konsento ke troloj estas grandaj, brutecaj, kruelaj kaj havas malbonan karakteron. Do, ŝajnis logike nomi interretajn provokaciulojn troloj, kaj vere oni nun ofte asociigas rettrolojn kun tiuj bestoj.
Historie, tamen, vorto '''trolumo''' devenas ne de vorto ''troll'', sed de vorto ''trolling'', kiu en la angla signifas metodon de fiŝkaptado, en kiu la kaptisto tenas {{wp|fiŝfadeno|fiŝfadenon}} kun logo post malrapide movanta barko kaj pacience atendas kiam la fiŝo mordos la logon kaj estos hokita. Artisto kaj unu el interretaj pioniroj Mike Reed verkis kaj desegnis liston [http://www.culturekiosque.com/nouveau/comment/rheflamewars.html Flame Warriors] (laŭlitere "militistoj de [[flamo]]") pri tipoj de uloj, kiujn li renkontis en {{wp|Usenet}} kaj fruaj interretaj forumoj en fruaj 1990-aj jaroj. Tie li enkondukis, inter aliaj, la vortojn ''trolling'' kaj ''troller'' ĝuste pri la "fiŝkaptisto", kiu enĵetas iun polemikan aŭ simple provokacian temon (t.e. [[logo]]n) en la diskuton kaj atendas la reagon. Tio ĉi estas verŝajne la unua konata uzo de tiu ĉi termino, kaj oni povas kun certo diri ke ĝi devenas de tie.
Sed la tekniko de fiŝkaptado ne estas tre kutime konata, kaj do plejparto de uzantoj de tiu ĉi termino pensis ke ĝi devenis de vorto ''troll'', des pli, kiel menciitas supre, la imago de interreta provokaciulo vere bone aplikeblas al mitologia imago de trolo. Ĝuste en tiu ĉi signifo ĝi eniris en multaj aliaj lingvoj, inkluzive Esperanton.
== Vidi ankaŭ==
* Artikolo {{wp|Interreta trolo}} en Esperanta Vikipedio.
* [https://www.politicsforum.org/flame-warriors/ Mike Reed's Flame Warriors] — arkivita versio post malapero de propra paĝaro de Mike Reed (angle). Aparte notu la subartikolon pri [https://www.politicsforum.org/troller/ "troller"].
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
ih1uzvu2thmgrx9aojj9pv32k1m65o8
Trolumo
0
133
318
2020-07-15T15:44:52Z
N.T. Mallard
46351532
Alidirektigis al [[Trolumi]]
318
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Trolumi]]
7hjcge0ttfk5dc01ae2nyawarfny8fa
Upismo
0
130
312
2020-07-14T21:47:57Z
N.T. Mallard
46351532
Nova paĝo kun ''''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por bi...'
312
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
2oeesw3xqlec1ogzz64wpg6qahhhf25
313
312
2020-07-14T21:49:39Z
N.T. Mallard
46351532
313
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
17cuf2skjpjkyzlj0m3sikke99luj68
322
313
2020-07-15T23:12:20Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
322
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]]
o1rzq8ezx1439aobhrhd6im73s0aogz
332
322
2021-02-15T08:28:16Z
N.T. Mallard
46351532
332
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
17cuf2skjpjkyzlj0m3sikke99luj68
560
332
2024-07-27T12:16:42Z
N.T. Mallard
46351532
560
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/ik.html</ref>
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
lxygv63egponutkvsbqrvvd3sp19604
561
560
2024-07-27T12:17:04Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
561
wikitext
text/x-wiki
'''Upismo''' estas ''ad hoc''-termino por la skolo de Esperantistoj kiuj opinias ke Esperantaj vortoj signifantaj homojn havu apartajn sufiksojn por [[genro]] kaj apartajn por biologia sekso, ĉar, laŭ moderna genra teorio, tiuj ĉi du aferoj ne nepre kongruas kaj ili ambaŭ estas gravaj por homa personeco. Por distingi inter tiuj ĉi aferoj anoj de tiu ĉi skolo proponas reformon de genra sufikssistemo.
Oni proponas uzi la genrajn sufiksojn ''-in-'', ''[[-iĉ-]]'' kaj ''[[-ip-]]'' por genroj, laŭorde ina, iĉa kaj [[neduumuloj|neduuma]], kaj por respondaj seksoj uzi [[na]], laŭorde, '''-un-''', '''-uĉ-''' kaj '''-up-'''. Tiel oni povas facile diferenci inter genro kiel socia rolo kaj identiĝo kaj sekso, t.e. certa tipo de genitaloj. Oni ankaŭ povas tre facile krei vortojn por apartaj tipoj de neduumuloj, ekzemple '''uĉino''' estos biologia viro kiu identiĝas kiel ingenra, '''unipo''' estos biologia virino kiu ne identiĝas nek kiel iĉo nek kiel ino kaj, ekzemple, '''unino''' estos cisgenra virino. Cetere, tiu ĉi reformo bone kunlaboras kun la menciita en PMEG<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/uk.html</ref> neoficia sufikso ''[[-uk-]]'', kiun oni uzas por kastrita aŭ iel alie senfekundigita besto. Oni povas ankaŭ uzi ĝin por homoj kiuj ne havas aŭ perdis genitalojn, same kiel sufikso '''-up-''' estu uzata por interseksuloj, t.e. homoj kies genitaloj ne estas nek viraj nek inaj pro iu disvolviĝa anomalio. La responda genra sufikso estus '''-ik-''', kiun oni povas uzi por homoj kiuj identiĝas kiel sengenruloj, kvankam tio ĉi kolizios kun jam ekzistanta neoficia signifo de sufikso [[-ik-]].<ref>https://bertilow.com/pmeg/vortfarado/neoficialaj_afiksoj/sufiksoj/ik.html</ref>
Tiu ĉi reformo estas ĝeneraligo de reformoj kiuj proponis sufiksojn ''-iĉ-'' kaj ''-ip-''. Ĝi estas pli radikala ol ili, ĉar ĝi postulas rompon de tradicia uzo de la lingvo. Ekzemple, por bestoj jam ekzistas tradicio uzi sufikson ''-in-'' kaj foje ankaŭ ''-iĉ-'', sed laŭ tiu ĉi sistemo nur eblas uzi '''-un-'''/'''-uĉ-'''-sufiksojn, ĉar bestoj ne havas genrojn en homa socia senco de la vorto. Oni povas ankaŭ uzi sufiksojn '''-up-''' por nature hermafroditaj animaloj kiel helikoj kaj '''-uk-''' por senseksaj bestoj kiel formika aŭ abela "laboristo". Tio ĉi, tamen, postulos grandan reverkon de jam ekzistantaj biologiaj fakaj tekstoj.
==Referencoj==
<references />
[[Category:Reformoj]]
[[Category:Dialektiĝoj]]
helv4fi8jjv93fdruzk2fuzfykyt2wa
Urgi
0
132
315
2020-07-15T15:26:09Z
N.T. Mallard
46351532
Nova paĝo kun ''''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "prepari por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj".'
315
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "prepari por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj".
r4c3vjs4k4s9fum27aj4o7ditrtwnha
316
315
2020-07-15T15:34:10Z
N.T. Mallard
46351532
316
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aux entute iu ajn diverseco de opinio. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aux objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaux utiligxas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontrauxi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aux rifuzante sxangxi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
eyyxnj30g2aqdt1zmqntwlw180o0b1l
317
316
2020-07-15T15:42:00Z
N.T. Mallard
46351532
317
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aŭ entute iu ajn diverseco de opinioj. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aŭ objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaŭ utiliĝas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontraŭi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aŭ rifuzante ŝanĝi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
m2v5i0lpat4i6171har4pa1bq3en9iy
319
317
2020-07-15T16:13:07Z
N.T. Mallard
46351532
319
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aŭ entute iu ajn diverseco de opinioj. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aŭ objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaŭ utiliĝas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontraŭi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aŭ rifuzante ŝanĝi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
==Deveno==
La vorto devenas de la nomo de iu uzanto de [[telegramo]], kiu afiŝis enketon en esperantaj grupoj, demandante ''Kie vi sekvas nin?''. Neniu ĝuste komprenis la demandon, kaj, ĉar la elektoj ne enhavis ĉiujn lokojn de la mondo, oni mokante kunligis [[ŝli]]an nomon kun supozebla [[bigoteco]] kaj antaŭjuĝo en la enketo kaj tiel la vorto ekuziĝis.
tcjzzepefvbv4q7m8uufy8marbw1zdh
320
319
2020-07-15T16:13:49Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
320
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas gxin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aŭ entute iu ajn diverseco de opinioj. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aŭ objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaŭ utiliĝas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontraŭi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aŭ rifuzante ŝanĝi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
==Deveno==
La vorto devenas de la nomo de iu uzanto de [[telegramo]], kiu afiŝis enketon en esperantaj grupoj, demandante ''Kie vi sekvas nin?''. Neniu ĝuste komprenis la demandon, kaj, ĉar la elektoj ne enhavis ĉiujn lokojn de la mondo, oni mokante kunligis [[ŝli]]an nomon kun supozebla [[bigoteco]] kaj antaŭjuĝo en la enketo kaj tiel la vorto ekuziĝis.
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
18mub8b5avml2r85r202syc7sxa3t5s
321
320
2020-07-15T16:15:23Z
N.T. Mallard
46351532
321
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas ĝin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aŭ entute iu ajn diverseco de opinioj. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aŭ objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaŭ utiliĝas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontraŭi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aŭ rifuzante ŝanĝi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
==Deveno==
La vorto devenas de la nomo de iu uzanto de [[telegramo]], kiu afiŝis enketon en esperantaj grupoj, demandante ''Kie vi sekvas nin?''. Neniu ĝuste komprenis la demandon, kaj, ĉar la elektoj ne enhavis ĉiujn lokojn de la mondo, oni mokante kunligis [[ŝli]]an nomon kun supozebla [[bigoteco]] kaj antaŭjuĝo en la enketo kaj tiel la vorto ekuziĝis.
[[Kategorio:Soci-politika terminaro]]
[[Kategorio:Interreta slango]]
aaid8hyjoiihttq7jth3u1com7ft1kz
537
321
2022-06-29T11:38:21Z
N.T. Mallard
46351532
537
wikitext
text/x-wiki
'''Urgi''' estas neologisma vorto por konduto de [[bajzuo]]j. Oni difinas ĝin kiel "utili kaj labori por la Bajzua Finvenko kontraŭ ĉiuj siaj kontraŭuloj". La "Bajzua finvenko" estas abstrakta ideala mondo kie ne plu ekzistos iu maltoleremo, malrespekto, [[trolumo]] aŭ entute iu ajn diverseco de opinioj. La sola opinio kiu venkos estu la plej virta kaj la plej politike korekta, senrigarde de la faktoj aŭ objektiva realo.
Krom vorto '''urgi''' ankaŭ utiliĝas vorto '''malurgi''', tio estas malhelpi, kontraŭi strebon al la Bajzua Fina Venko, ekzemple subtenante diversecon de opinioj aŭ rifuzante ŝanĝi sian konduton por esti pli tolerema kaj neofenda.
==Deveno==
La vorto devenas de la nomo de iu uzanto de [[telegramo]], kiu afiŝis enketon en esperantaj grupoj, demandante ''Kie vi sekvas nin?''. Neniu ĝuste komprenis la demandon, kaj, ĉar la elektoj ne enhavis ĉiujn lokojn de la mondo, oni mokante kunligis [[ŝli]]an nomon kun supozebla [[bigoteco]] kaj antaŭjuĝo en la enketo kaj tiel la vorto ekuziĝis.
[[Category:Soci-politika terminaro]]
[[Category:Interreta slango]]
3808aza59azdb6b6avriogw8rtu86ms
Vi devus viziti
0
157
398
2022-04-13T20:49:33Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Vi devus viziti''' estas memeo kiu devenas el la [[telegramo|telegrama]] grupo [[Nova Esperantujo]]. La 28-an de februaro de 2021, dum intenca [[fulmo]] la uzanto ''Parolig..."
398
wikitext
text/x-wiki
'''Vi devus viziti''' estas memeo kiu devenas el la [[telegramo|telegrama]] grupo [[Nova Esperantujo]]. La 28-an de februaro de 2021, dum intenca [[fulmo]] la uzanto ''Paroligxema Francisko'' (''PF'') sendis en la grupo Nova Esperantujo respondon al ''Pablo Busto'' kiu finiĝis per la esprimo "vi devus viziti psikologon". Tamen, eble por eviti esti ofenda, PF rapide redaktis sian mesaĝon kaj forigis la vorton "psikologon", tiumaniere ke la frazo simple diris "vi devus viziti". La esprimo rapide memeiĝis kaj oni ĉefe uzas ĝin por indiki ke iu estas iom freneza, agas strange aŭ estas mense malstabila. Kun la tempo aperis derivaĵoj, kiel '''vizitdeva''' kaj '''vizitdevulo''' (frenezulo, strangulo).
73n2zlcnms7k8js4b09phxjvfc8ovv2
399
398
2022-04-13T20:50:26Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
399
wikitext
text/x-wiki
'''Vi devus viziti''' estas memeo kiu devenas el la [[telegramo|telegrama]] grupo [[Nova Esperantujo]]. La 28-an de februaro de 2021, dum intenca [[fulmo]] la uzanto ''Paroligxema Francisko'' (''PF'') sendis en la grupo Nova Esperantujo respondon al ''Pablo Busto'' kiu finiĝis per la esprimo "vi devus viziti psikologon". Tamen, eble por eviti esti ofenda, PF rapide redaktis sian mesaĝon kaj forigis la vorton "psikologon", tiumaniere ke la frazo simple diris "vi devus viziti". La esprimo rapide memeiĝis kaj oni ĉefe uzas ĝin por indiki ke iu estas iom freneza, agas strange aŭ estas mense malstabila. Kun la tempo aperis derivaĵoj, kiel '''vizitdeva''' kaj '''vizitdevulo''' (frenezulo, strangulo).
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Interreta kulturo]]
ngvw56qth93imrhhgh2t9eqoqgw7b9n
400
399
2022-04-13T20:50:59Z
N.T. Mallard
46351532
400
wikitext
text/x-wiki
'''Vi devus viziti''' estas memeo kiu devenas el la [[telegramo|telegrama]] grupo [[Nova Esperantujo]]. La 28-an de februaro de 2021, dum intenca [[fulmo]] la uzanto ''Paroligxema Francisko'' (''PF'') sendis en la grupo Nova Esperantujo respondon al ''Pablo Busto'' kiu finiĝis per la esprimo "vi devus viziti psikologon". Tamen, eble por eviti esti ofenda, PF rapide redaktis sian mesaĝon kaj forigis la vorton "psikologon", tiumaniere ke la frazo simple diris "vi devus viziti". La esprimo rapide memeiĝis kaj oni ĉefe uzas ĝin por indiki ke iu estas iom freneza, agas strange aŭ estas mense malstabila. Kun la tempo aperis derivaĵoj, kiel '''vizitdeva''' kaj '''vizitdevulo''' (frenezulo, strangulo).
[[Category:Memeoj]]
[[Category:Interreta kulturo]]
[[Category:Lokaj memeoj]]
nv9dv6f6tvbw4arlf8qxszqavbz8mnv
Vochmesaghejo
0
171
456
2022-04-20T15:02:03Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegrama Voĉmesaĝejo]]
456
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegrama Voĉmesaĝejo]]
nmlhasq8a3gegvsgwv750gvqzi1fr2y
457
456
2022-04-20T15:02:22Z
89.234.186.82
Changed redirect target from [[Telegrama Voĉmesaĝejo]] to [[Voĉmesaĝejo]]
457
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Voĉmesaĝejo]]<br />
__STATICREDIRECT__
oteqruie2vn5g7seva9puze7rpivejo
Voĉmesaĝa Revolucio
0
180
481
2022-04-20T16:00:29Z
89.234.186.82
Created page with "La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020 por atingi la [[Mezan Venkon]] estas [[Talpo|talpoj]] Doan elpensis Paroli..."
481
wikitext
text/x-wiki
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020
por atingi la [[Mezan Venkon]]
estas [[Talpo|talpoj]]
Doan elpensis
[[Paroliĝema Francisko]]
[[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]]
[[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]]
ldh8g6qn0m1rpfoh9inlqn9u6f38r8r
483
481
2022-04-20T16:04:44Z
89.234.186.82
483
wikitext
text/x-wiki
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020
por atingi la [[Mezan Venkon]]
Doan elpensis
== Historio ==
=== Paroliĝema Francisko ===
==== Parolighemologio ====
=== [[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]] ===
=== Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj ===
== Meza Venko ==
vidu la [[Meza Venko|Mezan Venkon]]
== Talpoj ==
estas [[Talpo|talpoj]]
52y6wkmotz8m7r6t0xtm5vmikmw76cz
549
483
2024-02-15T22:01:32Z
N.T. Mallard
46351532
549
wikitext
text/x-wiki
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', ankaŭ nomata '''Movado 17-F''', estas movado iniciatita de la hispana esperantisto Paroligxema Francisko (PF) la 17-an de februaro de 2020. Ĝia celo estas instigi esperantistojn sendi voĉmesaĝojn en Esperanto, por ke ili atingu la kapablon flue paroli en la internacia lingvo. Tiu situacio, en kiu ĉiuj esperantistoj povos flue paroli en Esperanto, estas nomata la [[Meza Venko]], laŭ PF.
Ĉiujare, ĉirkaŭ la datreveno de la komenco de la revolucio, PF organizas "maratonon" en Telegramo, en kiu ĉiuj partoprenantoj provas registri kaj sendi kiom eble plej grandan nombron da minutoj de voĉmesaĝoj. En la unua granda maratono, tiu de febrero de 2021, partoprenantoj sendis entute 27 horojn da voĉmesaĝoj. PF poste reklamis ĝian sukceson per esprimoj kiel "(ni) faris 27 horojn en unu tago", kio naskis la memeon [[27 horoj en unu tago]].
==Vidu ankaŭ==
* [[Paroliĝema Francisko]]
* [[Parolighemologio]]
* [[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]]
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]]
* [[Meza Venko]]
* [[Talpoj]]
sr0heaw2fyezxoaj44q3lhomle9zw5t
550
549
2024-02-15T22:02:34Z
N.T. Mallard
46351532
Adding categories
550
wikitext
text/x-wiki
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', ankaŭ nomata '''Movado 17-F''', estas movado iniciatita de la hispana esperantisto Paroligxema Francisko (PF) la 17-an de februaro de 2020. Ĝia celo estas instigi esperantistojn sendi voĉmesaĝojn en Esperanto, por ke ili atingu la kapablon flue paroli en la internacia lingvo. Tiu situacio, en kiu ĉiuj esperantistoj povos flue paroli en Esperanto, estas nomata la [[Meza Venko]], laŭ PF.
Ĉiujare, ĉirkaŭ la datreveno de la komenco de la revolucio, PF organizas "maratonon" en Telegramo, en kiu ĉiuj partoprenantoj provas registri kaj sendi kiom eble plej grandan nombron da minutoj de voĉmesaĝoj. En la unua granda maratono, tiu de febrero de 2021, partoprenantoj sendis entute 27 horojn da voĉmesaĝoj. PF poste reklamis ĝian sukceson per esprimoj kiel "(ni) faris 27 horojn en unu tago", kio naskis la memeon [[27 horoj en unu tago]].
==Vidu ankaŭ==
* [[Paroliĝema Francisko]]
* [[Parolighemologio]]
* [[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]]
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]]
* [[Meza Venko]]
* [[Talpoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
mmdwibbpu795s9cquwmzu2etm7p9bp2
552
550
2024-02-15T22:07:55Z
N.T. Mallard
46351532
552
wikitext
text/x-wiki
[[File:Voĉmesaĝa Revolucio (Movado 17F).mp4|thumb|La filmeto kun anonco pri Voĉmesaĝa Revolucio, kiun PF alŝutis al sia YouTube-kanalo]]
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', aù '''Movado 17F''' estas … La 17 de februaro 2020
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', ankaŭ nomata '''Movado 17-F''', estas movado iniciatita de la hispana esperantisto Paroligxema Francisko (PF) la 17-an de februaro de 2020. Ĝia celo estas instigi esperantistojn sendi voĉmesaĝojn en Esperanto, por ke ili atingu la kapablon flue paroli en la internacia lingvo. Tiu situacio, en kiu ĉiuj esperantistoj povos flue paroli en Esperanto, estas nomata la [[Meza Venko]], laŭ PF.
Ĉiujare, ĉirkaŭ la datreveno de la komenco de la revolucio, PF organizas "maratonon" en Telegramo, en kiu ĉiuj partoprenantoj provas registri kaj sendi kiom eble plej grandan nombron da minutoj de voĉmesaĝoj. En la unua granda maratono, tiu de febrero de 2021, partoprenantoj sendis entute 27 horojn da voĉmesaĝoj. PF poste reklamis ĝian sukceson per esprimoj kiel "(ni) faris 27 horojn en unu tago", kio naskis la memeon [[27 horoj en unu tago]].
==Vidu ankaŭ==
* [[Paroliĝema Francisko]]
* [[Parolighemologio]]
* [[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]]
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]]
* [[Meza Venko]]
* [[Talpoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
ivw52435gaz8dso5kq01yzbgvdvbcaz
553
552
2024-02-15T22:08:44Z
N.T. Mallard
46351532
553
wikitext
text/x-wiki
[[File:Voĉmesaĝa Revolucio (Movado 17F).mp4|thumb|La filmeto kun anonco pri Voĉmesaĝa Revolucio, kiun PF alŝutis al sia YouTube-kanalo]]
La '''Voĉmesaĝa Revolucio''', ankaŭ nomata '''Movado 17-F''', estas movado iniciatita de la hispana esperantisto Paroligxema Francisko (PF) la 17-an de februaro de 2020. Ĝia celo estas instigi esperantistojn sendi voĉmesaĝojn en Esperanto, por ke ili atingu la kapablon flue paroli en la internacia lingvo. Tiu situacio, en kiu ĉiuj esperantistoj povos flue paroli en Esperanto, estas nomata la [[Meza Venko]], laŭ PF.
Ĉiujare, ĉirkaŭ la datreveno de la komenco de la revolucio, PF organizas "maratonon" en Telegramo, en kiu ĉiuj partoprenantoj provas registri kaj sendi kiom eble plej grandan nombron da minutoj de voĉmesaĝoj. En la unua granda maratono, tiu de febrero de 2021, partoprenantoj sendis entute 27 horojn da voĉmesaĝoj. PF poste reklamis ĝian sukceson per esprimoj kiel "(ni) faris 27 horojn en unu tago", kio naskis la memeon [[27 horoj en unu tago]].
==Vidu ankaŭ==
* [[Paroliĝema Francisko]]
* [[Parolighemologio]]
* [[Telegrama Voĉmesaĝejo|voĉmesaĝejo]]
* [[Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj]]
* [[Meza Venko]]
* [[Talpoj]]
[[Category:Telegramo]]
[[Category:Interreta kulturo]]
pm37qant0z8u8mexcf83ztq5m0g94sz
Voĉmesaĝejo
0
172
458
2022-04-20T15:02:52Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Telegrama Voĉmesaĝejo]]
458
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Telegrama Voĉmesaĝejo]]
nmlhasq8a3gegvsgwv750gvqzi1fr2y
Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj
0
181
482
2022-04-20T16:01:41Z
89.234.186.82
Redirected page to [[Voĉmesaĝa Revolucio#Voĉmesaĝejo 2 Sen limoj]]
482
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Voĉmesaĝa Revolucio#Vo%C4%89mesa%C4%9Dejo%202%20Sen%20limoj]]
2chw4m50l4wrdl8ngez3pyt3n1xc6i7
Voĉmesaĝejo 2 sen limo
0
143
352
2021-12-08T11:22:46Z
N.T. Mallard
46351532
N.T. Mallard moved page [[Voĉmesaĝejo 2 sen limo]] to [[Voĉmesaĝejo 2 sen limoj]]
352
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Voĉmesaĝejo 2 sen limoj]]
b7l69pgk7tdtpj6vc8bdwwc6ejdjyro
Voĉmesaĝejo 2 sen limoj
0
142
349
2021-12-08T11:21:13Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Voĉmesaĝejo 2 sen limoj''' estas komunumo de personoj, nuntempe gastigataj en aplikaĵo [[Telegramo]], kiuj havas tri precipajn karakterojn: # Ili estas esperantistoj. #..."
349
wikitext
text/x-wiki
'''Voĉmesaĝejo 2 sen limoj''' estas komunumo de personoj, nuntempe gastigataj en aplikaĵo [[Telegramo]], kiuj havas tri precipajn karakterojn:
# Ili estas esperantistoj.
# Ili kredas ke por ke la lingvo [[Esperanto]] atingu ĝian celon esti dua komuna lingvo por la tuta homaro unue ĝi devas esti amase parolata de preskaŭ ĉiuj esperantistoj. Kelkaj nomas ĉi tion la '''MEZA VENKO'''.
# Pro la fakto ke preskaŭ la tutaĵo de [[esperantistoj]] ne havas nuntempe la eblon paroli ĉiutage Esperanton voĉe, ili konsideras ke nuntempe sendado de sufiĉe longaj ĉiutagaj voĉmesagxoj estas la plej bona kaj efika maniero por atingi veran fluecon je la uzado de Esperanto.
== Origino Kaj Historio ==
Ĉi tiu projekto komenciĝis kiam esperantisto brazilano nomata Antonio Simoes kreis en [[Telegramo]] la grupon [[Voĉmesaĝejo 1]] kiu tiutempe ĝi nomiĝis simple Voĉmesaĝejo ĉar ĝi estis la ununura. Dum kelkaj jaroj, ĉar ne estas nun konata la jaro kiam ĝi komenciĝis, ĝi funkciis, sed ĉiam io okazis ke ĝi ne povis sufiĉe forte florigi.
Je jaro 2020 dum unu kompleta monato preskaŭ neniu voĉmesaĝo estis sendata, sed je tago 17 de Februaro grupo de esperantistoj decidis sendi voĉmesaĝojn amase. Tiam okazis la nomata [[Voĉmesaĝa revolucio]] aŭ [[Movado de la 17-a de februaro]] (17F). Kelkaj kredis ke la Fina Venko de Esperanto estis proksima, sed kelkaj tagoj post la Voĉmesaĝa Revolucio, komenciĝis la Kontraŭrevolucio por povi bremsi la revoluciulojn. Unu el la plej gravaj estis denuncata pro persista sendado de longegaj voĉmesaĝoj. Li ne estis forĵetata de la Voĉmesaĝejo 1, sed li rapide komprenis ke por la progreso de la Voĉmesaĝa Revolucio estus necesa fortega laboro kaj ke en tiu loko tio ne eblus. Pro tio je tago 3 de Aprilo de 2020 naskiĝis la '''Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj''' kiel alternativa loko por gastigi la revoluciulojn. Kvankam en tiu terura proceso multaj el ili malaperis, tamen kelkaj el la plej persistaj restis kaj daŭrigis la Voĉmesaĝan Revolucion.
La blokado estis terura sed la revoluciuloj ne rezignis. Ili sciis ke la tempo estis alvenanta kaj neniu povus haltigi la proceson. Pli kaj pli da personoj sendis voĉmesaĝojn pli kaj pli longajn. Je tago 10 de Majo estis instalata masxino por kalkuli la voĉmesaĝojn, la voĉmesaĝantojn kaj la tutajn minutojn de voĉmesaĝoj. Tiamaniere ili povis havi nombran informon pri sukceso aŭ malsukceso. Je la tago 17 de Februaro de 2021, unua datreveno de la Revolucio, estis konata ke la Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj atingis 2 horojn de voĉmesaĝoj ĉiutage averaĝe. La sukceso estis forta, sed la nombro de voĉmesaĝantoj estis nesufiĉa por atingi senti ke la Meza Venko estas proksima.
Koincide kun tiu unua datreveno okazis la '''Unua Voĉmesaĝa Maratono''' kaj ĝi estis tute sukcesa ĉar estis atingata la sendado de 27 horoj de voĉmesaĝoj dum la 24 horoj de la tago 14 de Februaro, la dimanĉo plej proksima al la datreveno menciata.
Je tago 6 de Septembro de 2021 komenciĝis la regulo 6S kiu establis ke ĉiu membro devas sendi almenaŭ unuminutan voĉmesaĝon ĉiun duonmonaton por resti en la komunumo. La rezultato estas ĝis nun ke kelkaj membroj jam ne restas sed aliaj komencis sendi voĉmesaĝojn.
Nun la ĉefa laboro estas ke pliaj personoj apogu la projekton pere de sendado de voĉmesaĝoj. Se ĝi ne okazus, la Meza Venko ne estos atingata. Dume Esperanto restas kiel lingvo preskaŭ nur legata kaj skribata, sed preskaŭ ne voĉparolata.
Post sukceso kaj malsukceso la laboro daŭrigas, nun koncentrata precipe al atingado de pliaj personoj kiuj sxatas sendadon de voĉmesaĝoj kaj scias ke ĝi estas bonega vojo por atingi fluecon en esperanta parolado voĉa.
==Komento de partoprenanto==
"Antaŭ la facila konstato ke Esperanto ege emas definitive stariĝi kiel skriba internacia lingvo, Revolucio 17f, laŭ plej sinteza kompreno, temas pri forta agado intence paroligi la uzantojn de la lingvo. Por tiu celo ĝi favoras oferante lokon, Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj, en kiu, ene de profunda respekto al la homa diverseco, ĉiuj rajtas sendi voĉmesaĝojn pri iu ajn temo preferata laŭ kvanto kaj tempo-daŭro necesaj kun la garantio ke neniu baros tiun praktikadon. Kaj la efiko estas rapide kontrolebla baze de la fulma evoluo de tiuj kiuj prenas sur sin tiun defion, tio estas, la tiel revata flueco okazas ju pli voĉmesaĝojn oni sendas. La vorto "Revolucio" kongruas kun la celo de la movado, konsiderante la "subita, profunda ŝanĝiĝo en la irado de la afero", nome, tendenco skribigi la lingvon lasante al uzantoj de la idiomo senton de malpleneco pri la lernata lingvo."
it1a6w7r2xr9p800efofhekfk3yx47u
350
349
2021-12-08T11:21:54Z
N.T. Mallard
46351532
350
wikitext
text/x-wiki
'''Voĉmesaĝejo 2 sen limoj''' estas komunumo de personoj, nuntempe gastigataj en aplikaĵo [[Telegramo]], kiuj havas tri precipajn karakterojn:
# Ili estas esperantistoj.
# Ili kredas ke por ke la lingvo [[Esperanto]] atingu ĝian celon esti dua komuna lingvo por la tuta homaro unue ĝi devas esti amase parolata de preskaŭ ĉiuj esperantistoj. Kelkaj nomas ĉi tion la [[Meza venko]].
# Pro la fakto ke preskaŭ la tutaĵo de [[esperantistoj]] ne havas nuntempe la eblon paroli ĉiutage Esperanton voĉe, ili konsideras ke nuntempe sendado de sufiĉe longaj ĉiutagaj voĉmesagxoj estas la plej bona kaj efika maniero por atingi veran fluecon je la uzado de Esperanto.
== Origino Kaj Historio ==
Ĉi tiu projekto komenciĝis kiam esperantisto brazilano nomata Antonio Simoes kreis en [[Telegramo]] la grupon [[Voĉmesaĝejo 1]] kiu tiutempe ĝi nomiĝis simple Voĉmesaĝejo ĉar ĝi estis la ununura. Dum kelkaj jaroj, ĉar ne estas nun konata la jaro kiam ĝi komenciĝis, ĝi funkciis, sed ĉiam io okazis ke ĝi ne povis sufiĉe forte florigi.
Je jaro 2020 dum unu kompleta monato preskaŭ neniu voĉmesaĝo estis sendata, sed je tago 17 de Februaro grupo de esperantistoj decidis sendi voĉmesaĝojn amase. Tiam okazis la nomata [[Voĉmesaĝa revolucio]] aŭ [[Movado de la 17-a de februaro]] (17F). Kelkaj kredis ke la Fina Venko de Esperanto estis proksima, sed kelkaj tagoj post la Voĉmesaĝa Revolucio, komenciĝis la Kontraŭrevolucio por povi bremsi la revoluciulojn. Unu el la plej gravaj estis denuncata pro persista sendado de longegaj voĉmesaĝoj. Li ne estis forĵetata de la Voĉmesaĝejo 1, sed li rapide komprenis ke por la progreso de la Voĉmesaĝa Revolucio estus necesa fortega laboro kaj ke en tiu loko tio ne eblus. Pro tio je tago 3 de Aprilo de 2020 naskiĝis la '''Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj''' kiel alternativa loko por gastigi la revoluciulojn. Kvankam en tiu terura proceso multaj el ili malaperis, tamen kelkaj el la plej persistaj restis kaj daŭrigis la Voĉmesaĝan Revolucion.
La blokado estis terura sed la revoluciuloj ne rezignis. Ili sciis ke la tempo estis alvenanta kaj neniu povus haltigi la proceson. Pli kaj pli da personoj sendis voĉmesaĝojn pli kaj pli longajn. Je tago 10 de Majo estis instalata masxino por kalkuli la voĉmesaĝojn, la voĉmesaĝantojn kaj la tutajn minutojn de voĉmesaĝoj. Tiamaniere ili povis havi nombran informon pri sukceso aŭ malsukceso. Je la tago 17 de Februaro de 2021, unua datreveno de la Revolucio, estis konata ke la Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj atingis 2 horojn de voĉmesaĝoj ĉiutage averaĝe. La sukceso estis forta, sed la nombro de voĉmesaĝantoj estis nesufiĉa por atingi senti ke la Meza Venko estas proksima.
Koincide kun tiu unua datreveno okazis la '''Unua Voĉmesaĝa Maratono''' kaj ĝi estis tute sukcesa ĉar estis atingata la sendado de 27 horoj de voĉmesaĝoj dum la 24 horoj de la tago 14 de Februaro, la dimanĉo plej proksima al la datreveno menciata.
Je tago 6 de Septembro de 2021 komenciĝis la regulo 6S kiu establis ke ĉiu membro devas sendi almenaŭ unuminutan voĉmesaĝon ĉiun duonmonaton por resti en la komunumo. La rezultato estas ĝis nun ke kelkaj membroj jam ne restas sed aliaj komencis sendi voĉmesaĝojn.
Nun la ĉefa laboro estas ke pliaj personoj apogu la projekton pere de sendado de voĉmesaĝoj. Se ĝi ne okazus, la Meza Venko ne estos atingata. Dume Esperanto restas kiel lingvo preskaŭ nur legata kaj skribata, sed preskaŭ ne voĉparolata.
Post sukceso kaj malsukceso la laboro daŭrigas, nun koncentrata precipe al atingado de pliaj personoj kiuj sxatas sendadon de voĉmesaĝoj kaj scias ke ĝi estas bonega vojo por atingi fluecon en esperanta parolado voĉa.
==Komento de partoprenanto==
"Antaŭ la facila konstato ke Esperanto ege emas definitive stariĝi kiel skriba internacia lingvo, Revolucio 17f, laŭ plej sinteza kompreno, temas pri forta agado intence paroligi la uzantojn de la lingvo. Por tiu celo ĝi favoras oferante lokon, Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj, en kiu, ene de profunda respekto al la homa diverseco, ĉiuj rajtas sendi voĉmesaĝojn pri iu ajn temo preferata laŭ kvanto kaj tempo-daŭro necesaj kun la garantio ke neniu baros tiun praktikadon. Kaj la efiko estas rapide kontrolebla baze de la fulma evoluo de tiuj kiuj prenas sur sin tiun defion, tio estas, la tiel revata flueco okazas ju pli voĉmesaĝojn oni sendas. La vorto "Revolucio" kongruas kun la celo de la movado, konsiderante la "subita, profunda ŝanĝiĝo en la irado de la afero", nome, tendenco skribigi la lingvon lasante al uzantoj de la idiomo senton de malpleneco pri la lernata lingvo."
5iw3gsjw605bh0jwt8rx2wnnptn585h
351
350
2021-12-08T11:22:46Z
N.T. Mallard
46351532
N.T. Mallard moved page [[Voĉmesaĝejo 2 sen limo]] to [[Voĉmesaĝejo 2 sen limoj]]
350
wikitext
text/x-wiki
'''Voĉmesaĝejo 2 sen limoj''' estas komunumo de personoj, nuntempe gastigataj en aplikaĵo [[Telegramo]], kiuj havas tri precipajn karakterojn:
# Ili estas esperantistoj.
# Ili kredas ke por ke la lingvo [[Esperanto]] atingu ĝian celon esti dua komuna lingvo por la tuta homaro unue ĝi devas esti amase parolata de preskaŭ ĉiuj esperantistoj. Kelkaj nomas ĉi tion la [[Meza venko]].
# Pro la fakto ke preskaŭ la tutaĵo de [[esperantistoj]] ne havas nuntempe la eblon paroli ĉiutage Esperanton voĉe, ili konsideras ke nuntempe sendado de sufiĉe longaj ĉiutagaj voĉmesagxoj estas la plej bona kaj efika maniero por atingi veran fluecon je la uzado de Esperanto.
== Origino Kaj Historio ==
Ĉi tiu projekto komenciĝis kiam esperantisto brazilano nomata Antonio Simoes kreis en [[Telegramo]] la grupon [[Voĉmesaĝejo 1]] kiu tiutempe ĝi nomiĝis simple Voĉmesaĝejo ĉar ĝi estis la ununura. Dum kelkaj jaroj, ĉar ne estas nun konata la jaro kiam ĝi komenciĝis, ĝi funkciis, sed ĉiam io okazis ke ĝi ne povis sufiĉe forte florigi.
Je jaro 2020 dum unu kompleta monato preskaŭ neniu voĉmesaĝo estis sendata, sed je tago 17 de Februaro grupo de esperantistoj decidis sendi voĉmesaĝojn amase. Tiam okazis la nomata [[Voĉmesaĝa revolucio]] aŭ [[Movado de la 17-a de februaro]] (17F). Kelkaj kredis ke la Fina Venko de Esperanto estis proksima, sed kelkaj tagoj post la Voĉmesaĝa Revolucio, komenciĝis la Kontraŭrevolucio por povi bremsi la revoluciulojn. Unu el la plej gravaj estis denuncata pro persista sendado de longegaj voĉmesaĝoj. Li ne estis forĵetata de la Voĉmesaĝejo 1, sed li rapide komprenis ke por la progreso de la Voĉmesaĝa Revolucio estus necesa fortega laboro kaj ke en tiu loko tio ne eblus. Pro tio je tago 3 de Aprilo de 2020 naskiĝis la '''Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj''' kiel alternativa loko por gastigi la revoluciulojn. Kvankam en tiu terura proceso multaj el ili malaperis, tamen kelkaj el la plej persistaj restis kaj daŭrigis la Voĉmesaĝan Revolucion.
La blokado estis terura sed la revoluciuloj ne rezignis. Ili sciis ke la tempo estis alvenanta kaj neniu povus haltigi la proceson. Pli kaj pli da personoj sendis voĉmesaĝojn pli kaj pli longajn. Je tago 10 de Majo estis instalata masxino por kalkuli la voĉmesaĝojn, la voĉmesaĝantojn kaj la tutajn minutojn de voĉmesaĝoj. Tiamaniere ili povis havi nombran informon pri sukceso aŭ malsukceso. Je la tago 17 de Februaro de 2021, unua datreveno de la Revolucio, estis konata ke la Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj atingis 2 horojn de voĉmesaĝoj ĉiutage averaĝe. La sukceso estis forta, sed la nombro de voĉmesaĝantoj estis nesufiĉa por atingi senti ke la Meza Venko estas proksima.
Koincide kun tiu unua datreveno okazis la '''Unua Voĉmesaĝa Maratono''' kaj ĝi estis tute sukcesa ĉar estis atingata la sendado de 27 horoj de voĉmesaĝoj dum la 24 horoj de la tago 14 de Februaro, la dimanĉo plej proksima al la datreveno menciata.
Je tago 6 de Septembro de 2021 komenciĝis la regulo 6S kiu establis ke ĉiu membro devas sendi almenaŭ unuminutan voĉmesaĝon ĉiun duonmonaton por resti en la komunumo. La rezultato estas ĝis nun ke kelkaj membroj jam ne restas sed aliaj komencis sendi voĉmesaĝojn.
Nun la ĉefa laboro estas ke pliaj personoj apogu la projekton pere de sendado de voĉmesaĝoj. Se ĝi ne okazus, la Meza Venko ne estos atingata. Dume Esperanto restas kiel lingvo preskaŭ nur legata kaj skribata, sed preskaŭ ne voĉparolata.
Post sukceso kaj malsukceso la laboro daŭrigas, nun koncentrata precipe al atingado de pliaj personoj kiuj sxatas sendadon de voĉmesaĝoj kaj scias ke ĝi estas bonega vojo por atingi fluecon en esperanta parolado voĉa.
==Komento de partoprenanto==
"Antaŭ la facila konstato ke Esperanto ege emas definitive stariĝi kiel skriba internacia lingvo, Revolucio 17f, laŭ plej sinteza kompreno, temas pri forta agado intence paroligi la uzantojn de la lingvo. Por tiu celo ĝi favoras oferante lokon, Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj, en kiu, ene de profunda respekto al la homa diverseco, ĉiuj rajtas sendi voĉmesaĝojn pri iu ajn temo preferata laŭ kvanto kaj tempo-daŭro necesaj kun la garantio ke neniu baros tiun praktikadon. Kaj la efiko estas rapide kontrolebla baze de la fulma evoluo de tiuj kiuj prenas sur sin tiun defion, tio estas, la tiel revata flueco okazas ju pli voĉmesaĝojn oni sendas. La vorto "Revolucio" kongruas kun la celo de la movado, konsiderante la "subita, profunda ŝanĝiĝo en la irado de la afero", nome, tendenco skribigi la lingvon lasante al uzantoj de la idiomo senton de malpleneco pri la lernata lingvo."
5iw3gsjw605bh0jwt8rx2wnnptn585h
353
351
2021-12-09T11:34:33Z
Mojosulo
50344266
353
wikitext
text/x-wiki
'''Voĉmesaĝejo 2 sen limoj''' estas komunumo de personoj, nuntempe gastigataj en aplikaĵo [[Telegramo]], kreita de [[PF|Paroligxema Francisko]] kaj kiu havas tri precipajn karakterojn:
# Ili estas esperantistoj.
# Ili kredas ke por ke la lingvo [[Esperanto]] atingu ĝian celon esti dua komuna lingvo por la tuta homaro unue ĝi devas esti amase parolata de preskaŭ ĉiuj esperantistoj. Kelkaj nomas ĉi tion la [[Meza venko]].
# Pro la fakto ke preskaŭ la tutaĵo de [[esperantistoj]] ne havas nuntempe la eblon paroli ĉiutage Esperanton voĉe, ili konsideras ke nuntempe sendado de sufiĉe longaj ĉiutagaj voĉmesagxoj estas la plej bona kaj efika maniero por atingi veran fluecon je la uzado de Esperanto.
== Origino Kaj Historio ==
Ĉi tiu projekto komenciĝis kiam esperantisto brazilano nomata Antonio Simoes kreis en [[Telegramo]] la grupon [[Voĉmesaĝejo 1]] kiu tiutempe ĝi nomiĝis simple Voĉmesaĝejo ĉar ĝi estis la ununura. Dum kelkaj jaroj, ĉar ne estas nun konata la jaro kiam ĝi komenciĝis, ĝi funkciis, sed ĉiam io okazis ke ĝi ne povis sufiĉe forte florigi.
Je jaro 2020 dum unu kompleta monato preskaŭ neniu voĉmesaĝo estis sendata, sed je tago 17 de Februaro grupo de esperantistoj decidis sendi voĉmesaĝojn amase. Tiam okazis la nomata [[Voĉmesaĝa revolucio]] aŭ [[Movado de la 17-a de februaro]] (17F). Kelkaj kredis ke la Fina Venko de Esperanto estis proksima, sed kelkaj tagoj post la Voĉmesaĝa Revolucio, komenciĝis la Kontraŭrevolucio por povi bremsi la revoluciulojn. Unu el la plej gravaj estis denuncata pro persista sendado de longegaj voĉmesaĝoj. Li ne estis forĵetata de la Voĉmesaĝejo 1, sed li rapide komprenis ke por la progreso de la Voĉmesaĝa Revolucio estus necesa fortega laboro kaj ke en tiu loko tio ne eblus. Pro tio je tago 3 de Aprilo de 2020 naskiĝis la '''Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj''' kiel alternativa loko por gastigi la revoluciulojn. Kvankam en tiu terura proceso multaj el ili malaperis, tamen kelkaj el la plej persistaj restis kaj daŭrigis la Voĉmesaĝan Revolucion.
La blokado estis terura sed la revoluciuloj ne rezignis. Ili sciis ke la tempo estis alvenanta kaj neniu povus haltigi la proceson. Pli kaj pli da personoj sendis voĉmesaĝojn pli kaj pli longajn. Je tago 10 de Majo estis instalata masxino por kalkuli la voĉmesaĝojn, la voĉmesaĝantojn kaj la tutajn minutojn de voĉmesaĝoj. Tiamaniere ili povis havi nombran informon pri sukceso aŭ malsukceso. Je la tago 17 de Februaro de 2021, unua datreveno de la Revolucio, estis konata ke la Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj atingis 2 horojn de voĉmesaĝoj ĉiutage averaĝe. La sukceso estis forta, sed la nombro de voĉmesaĝantoj estis nesufiĉa por atingi senti ke la Meza Venko estas proksima.
Koincide kun tiu unua datreveno okazis la '''Unua Voĉmesaĝa Maratono''' kaj ĝi estis tute sukcesa ĉar estis atingata la sendado de 27 horoj de voĉmesaĝoj dum la 24 horoj de la tago 14 de Februaro, la dimanĉo plej proksima al la datreveno menciata.
Je tago 6 de Septembro de 2021 komenciĝis la regulo 6S kiu establis ke ĉiu membro devas sendi almenaŭ unuminutan voĉmesaĝon ĉiun duonmonaton por resti en la komunumo. La rezultato estas ĝis nun ke kelkaj membroj jam ne restas sed aliaj komencis sendi voĉmesaĝojn.
Nun la ĉefa laboro estas ke pliaj personoj apogu la projekton pere de sendado de voĉmesaĝoj. Se ĝi ne okazus, la Meza Venko ne estos atingata. Dume Esperanto restas kiel lingvo preskaŭ nur legata kaj skribata, sed preskaŭ ne voĉparolata.
Post sukceso kaj malsukceso la laboro daŭrigas, nun koncentrata precipe al atingado de pliaj personoj kiuj sxatas sendadon de voĉmesaĝoj kaj scias ke ĝi estas bonega vojo por atingi fluecon en esperanta parolado voĉa.
==Komento de partoprenanto==
"Antaŭ la facila konstato ke Esperanto ege emas definitive stariĝi kiel skriba internacia lingvo, Revolucio 17f, laŭ plej sinteza kompreno, temas pri forta agado intence paroligi la uzantojn de la lingvo. Por tiu celo ĝi favoras oferante lokon, Voĉmesaĝejo 2 Sen Limoj, en kiu, ene de profunda respekto al la homa diverseco, ĉiuj rajtas sendi voĉmesaĝojn pri iu ajn temo preferata laŭ kvanto kaj tempo-daŭro necesaj kun la garantio ke neniu baros tiun praktikadon. Kaj la efiko estas rapide kontrolebla baze de la fulma evoluo de tiuj kiuj prenas sur sin tiun defion, tio estas, la tiel revata flueco okazas ju pli voĉmesaĝojn oni sendas. La vorto "Revolucio" kongruas kun la celo de la movado, konsiderante la "subita, profunda ŝanĝiĝo en la irado de la afero", nome, tendenco skribigi la lingvon lasante al uzantoj de la idiomo senton de malpleneco pri la lernata lingvo."
e80oku1ho3i08f67m2sdgxg3sgsgvk7
Zazismo
0
145
355
2021-12-18T12:51:11Z
N.T. Mallard
46351532
Created page with "'''Zazismo''' estas propono de leksika reformo en Esperanto kreita [[far]] [[neduuma]] Esperantistino kaj transul-aktivisto {{wp|Euleax de Lima Pereira}}. Ĝi baziĝas je pli..."
355
wikitext
text/x-wiki
'''Zazismo''' estas propono de leksika reformo en Esperanto kreita [[far]] [[neduuma]] Esperantistino kaj transul-aktivisto {{wp|Euleax de Lima Pereira}}. Ĝi baziĝas je pli frua reformo nomata '''parentismo''', proponita por krei neŭtralajn alternativojn por vortoj, tradicie asociataj kun aparta [[genro]].<ref>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/01/el-internacia-parentismo-al-zazismo/</ref> La propono estis simila al la [[j-sistemo]], sed malsama tiurilate ke ĝi ne kreas novajn radikojn el kutimaj esperantaj vortoj, sed pruntas ilin el naturaj lingvoj. La listo de proponitaj parentistaj vortoj estas jena:
{| class="wikitable sortable"
|-
! Esperanta vorto !! Parentista vorto
|-
| patr(in)o || parento
|-
| edz(in)o || eŝo
|-
| frat(in)o || sahodo
|-
| fil(in)o || anako
|-
| av(in)o || avuo
|-
| onkl(in)o || ĉaĉo
|-
| kuz(in)o || kuzeno
|-
| nep(in)o || nepoto
|-
| nev(in)o || nievo
|-
| fianĉ(in)o || fianceo
|-
| vidv(in)o || viduo
|-
| vir(in)o || adolto, homo
|-
| sinjor(in)o || sioro
|-
| fraŭl(in)o || neeŝo
|-
| knab(in)o || kido
|-
| bub(in)o || petolinfano
|-
| reĝ(in)o || rojalo
|-
| princ(in)o || prenso
|-
| duk(in)o || duĉo
|-
| markiz(in)o || markeso
|-
| graf(in)o || komto
|-
| baron(in)o || baruno
|-
| abat(in)o || abado
|-
| monaĥ(in)o || monĥo
|-
| begino/begardo || bego
|}
==Referencoj==
{{Referencoj}}
nzbd4rxc0hig06ry3tb4oucokgqlot6
360
355
2021-12-18T23:14:47Z
N.T. Mallard
46351532
360
wikitext
text/x-wiki
'''Zazismo''' estas propono de leksika reformo en Esperanto kreita [[far]] [[neduuma]] Esperantistino kaj transul-aktivisto {{wp|Euleax de Lima Pereira}}.
==Historio==
===Parentismo===
'''Zazismo''' baziĝas je pli frua reformo nomata '''parentismo''' (laŭ la proponata vorto por patro/patrino), proponita por krei neŭtralajn alternativojn por vortoj, tradicie asociataj kun aparta [[genro]].<ref name=parentismo>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/01/el-internacia-parentismo-al-zazismo/</ref> La propono estis simila al la [[j-sistemo]], sed malsama tiurilate ke ĝi ne kreas novajn radikojn el kutimaj esperantaj vortoj, sed pruntas ilin el naturaj lingvoj. La listo de proponitaj parentistaj vortoj estas jena:
{| class="wikitable sortable"
|-
! Esperanta vorto !! Parentisma vorto
|-
| patr(in)o || parento
|-
| edz(in)o || eŝo
|-
| frat(in)o || sahodo
|-
| fil(in)o || anako
|-
| av(in)o || avuo
|-
| onkl(in)o || ĉaĉo
|-
| kuz(in)o || kuzeno
|-
| nep(in)o || nepoto
|-
| nev(in)o || nievo
|-
| fianĉ(in)o || fianceo
|-
| vidv(in)o || viduo
|-
| vir(in)o || adolto, homo
|-
| sinjor(in)o || sioro
|-
| fraŭl(in)o || neeŝo
|-
| knab(in)o || kido
|-
| bub(in)o || petolinfano
|-
| reĝ(in)o || rojalo
|-
| princ(in)o || prenso
|-
| duk(in)o || duĉo
|-
| markiz(in)o || markeso
|-
| graf(in)o || komto
|-
| baron(in)o || baruno
|-
| abat(in)o || abado
|-
| monaĥ(in)o || monĥo
|-
| begino/begardo || bego
|}
===Kreo de zazismo===
Parentismo estis certe progresa, sed de [[bajzuo|bajzua]] vidpunkto ĝi havas evidentajn problemojn, aparte pro tio, ke plejparto de proponitaj leksemoj devenas de internacia leksiko, kiu plejparte venas el Eŭropaj lingvoj. Ĝi do estas konsiderata eŭropcentrisma kaj nekongrua kun bajzua (kaj ĝenerale politike maldekstra) kompreno de justeco kiel egaleco kaj ne meritismo. Do Euleax proponis novan vortprovizon kie ĉerpis abunde el malgrandaj lingvoj, aparte aziaj kaj indiĝenaj amerikaj. En la vortfarado partoprenis ankaŭ konataj Esperantistoj {{wp|Raoni Sousa}}, {{wp|Robin van der Vliet}} kaj {{wp|Markos Kramer}}<ref name=parentismo />
==Zazisma vortprovizo==
En decembro 2021 la plej aktuala vortlisto por zazismo (kun etimologia deveno) estas jena:<ref name=vortprovizo>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/03/gisdatigita-zazisma-vortprovizo/</ref>
{| class="wikitable sortable"
|-
! Esperanta vorto !! Zazisma vorto !! Deveno
|-
| patr(in)o || zaz/o || {{wp|svahila}} (m)zazi
|-
| av(in)o || sofub/o || {{wp|japana}} 祖父母 [sofubo]
|-
| onkl(in)o || maku/o || {{wp|havaja}} makuahine (ina), makua kane (iĉa)
|-
| fil(in)o || anak/o || {{wp|indonezia}} anak
|-
| frat(in)o || kardeŝ/o || {{wp|turka}} kardeş
|-
| kuz(in)o || itok/o || {{wp|japana}} いとこ [itoko]
|-
| nep(in)o || ĝuku/o || {{wp|svahila}} (m)jukuu; {{wp|indonezia}} cucu
|-
| nev(in)o || cok/o || {{wp|korea}} 조카 [joka] aŭ [coka’]
|-
| edz(in)o || zaŭĝ/o || {{wp|araba}} زَوْج [zawj]
|-
| fianĉ(in)o || zaŭĝ/iĝ/ont/o || el radiko zaŭĝ-
|-
| vidv(in)o || ikm/o || {{wp|keĉua}} ikma
|-
| senjor(in)o || niĵon/o || {{wp|navaha}} nizhóní
|-
| bubo || petol/infan/o || parentismo
|-
| knab(in)o || ĝantot/o || {{wp|svahila}} mtoto (infano) kaj kijana (junulo)
|-
| reĝ(in)p || morubiŝ/o || {{wp|malnovtupia}} morubixaba
|-
| princ(in)o || nustaŭk/o || {{wp|keĉua}} ñusta (ino) kaj awki (iĉo)
|-
| monaĥ(in)o || sudosa/o || {{wp|korea}} 수도사 [sudosa]
|-
| abat(in)o || abad/o || parentismo
|-
| graf(in)o || bogu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 伯国 [bó guó]<ref name=nobeloj>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/03/novaj-zazismaj-rezonoj-pri-genre-neutralaj-nobeltitoloj/</ref>
|-
| baron(in)o || bronut/um/ul/o || {{wp|hebrea}} ברונות [bronut]<ref name=nobeloj />
|-
| duk(in)o || gongu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 公国 [gōngguó]<ref name=nobeloj />
|-
| lord(in)o || lojd/o || [[j-sistemo]]
|-
| markiz(in)o || hoŭgu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 侯国 [hou guó]<ref name=nobeloj />
|-
| begino/begardo || beg/o || parentismo
|}
==Referencoj==
{{Referencoj}}
8m2zacrkid01qvr6k0ucjnd6p7oamhv
395
360
2022-02-24T13:59:24Z
N.T. Mallard
46351532
/* Referencoj */
395
wikitext
text/x-wiki
'''Zazismo''' estas propono de leksika reformo en Esperanto kreita [[far]] [[neduuma]] Esperantistino kaj transul-aktivisto {{wp|Euleax de Lima Pereira}}.
==Historio==
===Parentismo===
'''Zazismo''' baziĝas je pli frua reformo nomata '''parentismo''' (laŭ la proponata vorto por patro/patrino), proponita por krei neŭtralajn alternativojn por vortoj, tradicie asociataj kun aparta [[genro]].<ref name=parentismo>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/01/el-internacia-parentismo-al-zazismo/</ref> La propono estis simila al la [[j-sistemo]], sed malsama tiurilate ke ĝi ne kreas novajn radikojn el kutimaj esperantaj vortoj, sed pruntas ilin el naturaj lingvoj. La listo de proponitaj parentistaj vortoj estas jena:
{| class="wikitable sortable"
|-
! Esperanta vorto !! Parentisma vorto
|-
| patr(in)o || parento
|-
| edz(in)o || eŝo
|-
| frat(in)o || sahodo
|-
| fil(in)o || anako
|-
| av(in)o || avuo
|-
| onkl(in)o || ĉaĉo
|-
| kuz(in)o || kuzeno
|-
| nep(in)o || nepoto
|-
| nev(in)o || nievo
|-
| fianĉ(in)o || fianceo
|-
| vidv(in)o || viduo
|-
| vir(in)o || adolto, homo
|-
| sinjor(in)o || sioro
|-
| fraŭl(in)o || neeŝo
|-
| knab(in)o || kido
|-
| bub(in)o || petolinfano
|-
| reĝ(in)o || rojalo
|-
| princ(in)o || prenso
|-
| duk(in)o || duĉo
|-
| markiz(in)o || markeso
|-
| graf(in)o || komto
|-
| baron(in)o || baruno
|-
| abat(in)o || abado
|-
| monaĥ(in)o || monĥo
|-
| begino/begardo || bego
|}
===Kreo de zazismo===
Parentismo estis certe progresa, sed de [[bajzuo|bajzua]] vidpunkto ĝi havas evidentajn problemojn, aparte pro tio, ke plejparto de proponitaj leksemoj devenas de internacia leksiko, kiu plejparte venas el Eŭropaj lingvoj. Ĝi do estas konsiderata eŭropcentrisma kaj nekongrua kun bajzua (kaj ĝenerale politike maldekstra) kompreno de justeco kiel egaleco kaj ne meritismo. Do Euleax proponis novan vortprovizon kie ĉerpis abunde el malgrandaj lingvoj, aparte aziaj kaj indiĝenaj amerikaj. En la vortfarado partoprenis ankaŭ konataj Esperantistoj {{wp|Raoni Sousa}}, {{wp|Robin van der Vliet}} kaj {{wp|Markos Kramer}}<ref name=parentismo />
==Zazisma vortprovizo==
En decembro 2021 la plej aktuala vortlisto por zazismo (kun etimologia deveno) estas jena:<ref name=vortprovizo>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/03/gisdatigita-zazisma-vortprovizo/</ref>
{| class="wikitable sortable"
|-
! Esperanta vorto !! Zazisma vorto !! Deveno
|-
| patr(in)o || zaz/o || {{wp|svahila}} (m)zazi
|-
| av(in)o || sofub/o || {{wp|japana}} 祖父母 [sofubo]
|-
| onkl(in)o || maku/o || {{wp|havaja}} makuahine (ina), makua kane (iĉa)
|-
| fil(in)o || anak/o || {{wp|indonezia}} anak
|-
| frat(in)o || kardeŝ/o || {{wp|turka}} kardeş
|-
| kuz(in)o || itok/o || {{wp|japana}} いとこ [itoko]
|-
| nep(in)o || ĝuku/o || {{wp|svahila}} (m)jukuu; {{wp|indonezia}} cucu
|-
| nev(in)o || cok/o || {{wp|korea}} 조카 [joka] aŭ [coka’]
|-
| edz(in)o || zaŭĝ/o || {{wp|araba}} زَوْج [zawj]
|-
| fianĉ(in)o || zaŭĝ/iĝ/ont/o || el radiko zaŭĝ-
|-
| vidv(in)o || ikm/o || {{wp|keĉua}} ikma
|-
| senjor(in)o || niĵon/o || {{wp|navaha}} nizhóní
|-
| bubo || petol/infan/o || parentismo
|-
| knab(in)o || ĝantot/o || {{wp|svahila}} mtoto (infano) kaj kijana (junulo)
|-
| reĝ(in)p || morubiŝ/o || {{wp|malnovtupia}} morubixaba
|-
| princ(in)o || nustaŭk/o || {{wp|keĉua}} ñusta (ino) kaj awki (iĉo)
|-
| monaĥ(in)o || sudosa/o || {{wp|korea}} 수도사 [sudosa]
|-
| abat(in)o || abad/o || parentismo
|-
| graf(in)o || bogu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 伯国 [bó guó]<ref name=nobeloj>https://eulenjejo.wordpress.com/2020/12/03/novaj-zazismaj-rezonoj-pri-genre-neutralaj-nobeltitoloj/</ref>
|-
| baron(in)o || bronut/um/ul/o || {{wp|hebrea}} ברונות [bronut]<ref name=nobeloj />
|-
| duk(in)o || gongu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 公国 [gōngguó]<ref name=nobeloj />
|-
| lord(in)o || lojd/o || [[j-sistemo]]
|-
| markiz(in)o || hoŭgu/um/ul/o || {{wp|ĉina}} 侯国 [hou guó]<ref name=nobeloj />
|-
| begino/begardo || beg/o || parentismo
|}
==Ekzemplo de uzo==
{{Citaĵo|Mia zaŭĝo kaj mi havas du anakojn, sed ankaŭ miaj kardeŝoj havas siajn anakojn, do miaj zazoj estas la sofuboj de multaj ĝukuoj. Kaj kompreneble mia zaŭĝo kaj mi, kiel makuoj, havas multajn cokojn kaj niaj anakoj multajn itokojn.}}
==Referencoj==
{{Referencoj}}
lztkcgrbmcxdkl1m8awu1t7dsfddaa8
Zumero
0
136
327
2020-07-30T01:16:55Z
N.T. Mallard
46351532
Alidirektigis al [[Bumero]]
327
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bumero]]
auu817tbbhbb5pu26p9jbb79k0dqytp
329
327
2020-07-30T01:18:34Z
N.T. Mallard
46351532
Alidirektigis al [[Bumero#Zumeroj]]
329
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bumero#Zumeroj]]
072cjhkaqcj7fe55gznmmfe92si9dam
Ĉefflua
0
38
66
2017-12-16T09:06:51Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Ĉefflua''' (angle: ''mainstream'') estas {{wp|paŭso}} de la angla kiu signifas ke iu afero apartenas al la plej populara kampo aŭ (sub)kulturo. Ĉefflua [[risurco]] estas l...'
66
wikitext
text/x-wiki
'''Ĉefflua''' (angle: ''mainstream'') estas {{wp|paŭso}} de la angla kiu signifas ke iu afero apartenas al la plej populara kampo aŭ (sub)kulturo. Ĉefflua [[risurco]] estas la plej konata kaj uzata risurco, ĉefflua ideo estas tiu, kiu havas la plej vastan disvastigon ktp. Certe, tamen, por decidi ĉu io estas ĉefflua, oni konsideru ne nur disvastigon ankaŭ kongruon kun la ĉirkaŭaĵoj. La ĉina eble estas la plej uzata lingvo en la mondo, sed ĉinparolantoj en Eŭropo aŭ Ameriko certe ne estas ĉeffluaj. Nek estas anglaparolantoj en iu afrika vilaĝo kie ĉiuj parolas iun malgrandan triban lingvon.
[[Kategorio:Anglismoj]][[Kategorio:Paŭsoj]][[Kategorio:Kulturo]]
km4lf4qz2zorz320165ud1ik6elz36e
67
66
2017-12-16T09:17:56Z
Captain Corkscrew
31564250
67
wikitext
text/x-wiki
'''Ĉefflua''' (angle: ''mainstream'') estas {{wp|paŭso}} de la angla kiu signifas ke iu afero apartenas al la plej populara kampo aŭ (sub)kulturo. Ĉefflua [[risurco]] estas la plej konata kaj uzata risurco, ĉefflua ideo estas tiu, kiu havas la plej vastan disvastigon ktp. Certe, tamen, por decidi ĉu io estas ĉefflua, oni konsideru ne nur disvastigon ankaŭ kongruon kun la ĉirkaŭaĵoj. La ĉina eble estas la plej uzata lingvo en la mondo, sed ĉinparolantoj en Eŭropo aŭ Ameriko certe ne estas ĉeffluaj. Nek estas anglaparolantoj en iu afrika vilaĝo kie ĉiuj parolas iun malgrandan triban lingvon.
'''Ĉefflueco''' povas manifesti sin je io ajn: lingvo, aspekto, vestaĵoj, konsumaj produktoj, kredoj, ideoj… Dum historio de homaro, aparte en la 20-a kaj 21-a jarcentoj, aperis multaj (sub)kulturoj kiuj fieriĝis je sia ne-ĉefflueco: [[bitniko]]j, [[hipio]]j, [[punko]]j, [[emoo]j, [[hipstero]]j kaj multaj aliaj. Por multaj el tiuj kulturaj fenomenoj strebo esti neĉefflua estas baza parto de iliaj identecoj. Ironie, tamen, per tiu strebo anoj de tiaj kulturoj iĝas ĉeffluaj ene de siaj kulturoj.
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Paŭsoj]]
[[Kategorio:Kulturo]]
s4e3q6h863o556pqakmotn20wvragtj
68
67
2017-12-16T09:18:15Z
Captain Corkscrew
31564250
68
wikitext
text/x-wiki
'''Ĉefflua''' (angle: ''mainstream'') estas {{wp|paŭso}} de la angla kiu signifas ke iu afero apartenas al la plej populara kampo aŭ (sub)kulturo. Ĉefflua [[risurco]] estas la plej konata kaj uzata risurco, ĉefflua ideo estas tiu, kiu havas la plej vastan disvastigon ktp. Certe, tamen, por decidi ĉu io estas ĉefflua, oni konsideru ne nur disvastigon ankaŭ kongruon kun la ĉirkaŭaĵoj. La ĉina eble estas la plej uzata lingvo en la mondo, sed ĉinparolantoj en Eŭropo aŭ Ameriko certe ne estas ĉeffluaj. Nek estas anglaparolantoj en iu afrika vilaĝo kie ĉiuj parolas iun malgrandan triban lingvon.
'''Ĉefflueco''' povas manifesti sin je io ajn: lingvo, aspekto, vestaĵoj, konsumaj produktoj, kredoj, ideoj… Dum historio de homaro, aparte en la 20-a kaj 21-a jarcentoj, aperis multaj (sub)kulturoj kiuj fieriĝis je sia ne-ĉefflueco: [[bitniko]]j, [[hipio]]j, [[punko]]j, [[emoo]]j, [[hipstero]]j kaj multaj aliaj. Por multaj el tiuj kulturaj fenomenoj strebo esti neĉefflua estas baza parto de iliaj identecoj. Ironie, tamen, per tiu strebo anoj de tiaj kulturoj iĝas ĉeffluaj ene de siaj kulturoj.
[[Kategorio:Anglismoj]]
[[Kategorio:Paŭsoj]]
[[Kategorio:Kulturo]]
1ee5r0fuj32brt5bisjzipl0bv41ibn
541
68
2022-08-13T19:24:50Z
188.242.202.203
541
wikitext
text/x-wiki
'''Ĉefflua''' (angle: ''mainstream'') estas {{wp|paŭso}} de la angla kiu signifas ke iu afero apartenas al la plej populara kampo aŭ (sub)kulturo. Ĉefflua [[risurco]] estas la plej konata kaj uzata risurco, ĉefflua ideo estas tiu, kiu havas la plej vastan disvastigon ktp. Certe, tamen, por decidi ĉu io estas ĉefflua, oni konsideru ne nur disvastigon ankaŭ kongruon kun la ĉirkaŭaĵoj. La ĉina eble estas la plej uzata lingvo en la mondo, sed ĉinparolantoj en Eŭropo aŭ Ameriko certe ne estas ĉeffluaj. Nek estas anglaparolantoj en iu afrika vilaĝo kie ĉiuj parolas iun malgrandan triban lingvon.
'''Ĉefflueco''' povas manifesti sin je io ajn: lingvo, aspekto, vestaĵoj, konsumaj produktoj, kredoj, ideoj… Dum historio de homaro, aparte en la 20-a kaj 21-a jarcentoj, aperis multaj (sub)kulturoj kiuj fieriĝis je sia ne-ĉefflueco: [[bitniko]]j, [[hipio]]j, [[punko]]j, [[emoo]]j, [[hipstero]]j kaj multaj aliaj. Por multaj el tiuj kulturaj fenomenoj strebo esti neĉefflua estas baza parto de iliaj identecoj. Ironie, tamen, per tiu strebo anoj de tiaj kulturoj iĝas ĉeffluaj ene de siaj kulturoj.
[[Category:Anglismoj]]
[[Category:Paŭsoj]]
[[Category:Kulturo]]
n480f8w8ublp7rs1q9etfylojletp4a
Ĉefpaĝo
0
16
17
2017-08-24T15:58:04Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Saluton! Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian...'
17
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la Esperanta Vikipedio.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
qx5omfv1b5jl5guuklx9fyh2fn5q7m0
19
17
2017-08-24T16:04:38Z
Captain Corkscrew
31564250
19
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
45tj7tje3wtf1z5t63cv1yikacgtbap
22
19
2017-08-24T16:20:51Z
Captain Corkscrew
31564250
22
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
knc0myq6874kvuf6x6dd7c9wkum1ufc
163
22
2018-07-07T09:49:10Z
Diemanopdiemaan
31734365
163
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Germanismoj Germanismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Afrikansismoj Afrikansismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Anglismoj Anglismoj]
qhitohdoyuwproa5wn07zhrd4lzo4c8
164
163
2018-07-07T09:49:58Z
Diemanopdiemaan
31734365
164
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Germanismoj Germanismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Afrikansismoj Afrikansismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Anglismoj Anglismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Rusismoj Rusismoj]
j1jlvodjo8ewmrt29b84zcx67lovkw0
165
164
2018-07-07T09:52:02Z
Diemanopdiemaan
31734365
165
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Germanismoj Germanismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Afrikansismoj Afrikansismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Anglismoj Anglismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Rusismoj Rusismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:%C4%88inismoj Ĉinismoj]
fw3wgqhkcuuda3iyjdrbd1hbldizzti
166
165
2018-07-07T09:53:03Z
Diemanopdiemaan
31734365
166
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Germanismoj Germanismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Afrikansismoj Afrikansismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Anglismoj Anglismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Rusismoj Rusismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:%C4%88inismoj Ĉinismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Tajsismoj Tajsismoj]
340udhzj96joauvizhbs6xmyu2308fg
188
166
2018-07-20T18:06:56Z
Captain Corkscrew
31564250
Protektis "[[Ĉefpaĝo]]": Lenin petis tion, estiel ruso mi ne povas nei al Lenin ([edit=autoconfirmed] (sendifina) [move=autoconfirmed] (sendifina))
188
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Germanismoj Germanismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Afrikansismoj Afrikansismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Anglismoj Anglismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Rusismoj Rusismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:%C4%88inismoj Ĉinismoj]
[http://eo.neo.wikia.com/wiki/Kategorio:Tajsismoj Tajsismoj]
340udhzj96joauvizhbs6xmyu2308fg
191
188
2018-07-20T18:19:13Z
Captain Corkscrew
31564250
191
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
==Slangaj pruntvortoj laŭ devena lingvo==
[[:Kategorio:Afrikansismoj|Afrikansismoj]]
[[:Kategorio:Anglismoj|Anglismoj]]
[[:Kategorio:Ĉinismoj|Ĉinismoj]]
[[:Kategorio:Germanismoj|Germanismoj]]
[[:Kategorio:Koreismo|Koreismoj]]
[[:Kategorio:Rusismoj|Rusismoj]]
[[:Kategorio:Tajismoj|Tajismoj]]
gcyof93tazgvkubkg7ish9d8xje3p4g
192
191
2018-07-20T18:19:28Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Slangaj pruntvortoj laŭ devena lingvo */
192
wikitext
text/x-wiki
Saluton!
Bonvenon al Esperanto 2.0 Vikio — la vikio por memeoj, slangaj pruntvortoj, neologismoj, dialektiĝoj reformaj gramatikaĵoj kaj ĉiuj aliaj ideoj kiuj povas igi nian lingvon pli riĉa, logike preciza kaj kulture diversa. Mi decidis krei ĝin parte por havi sendependan deponejon por ĝisdatigoj de la lingvo, kiu ne dependu je volo de pli [[ĉefflua]]j esperantaj [[risurco]]j, kaj parte pro malamikema pritrakto de reformismo en tiaj centroj de nuna Esperanto-movado kiel la {{wp|Vikipedio:ĉefpaĝo|Esperanta Vikipedio}}.
Tio ĉi estas vikio kiun ĉiuj povas redakti, ĝisdatigi kaj aldoni siajn proprajn ideojn. Espereble, eventuale tio ĉi helpos al disvolvo kaj evoluo de Esperanto.
==Slangaj pruntvortoj laŭ devena lingvo==
[[:Kategorio:Afrikansismoj|Afrikansismoj]]
[[:Kategorio:Anglismoj|Anglismoj]]
[[:Kategorio:Ĉinismoj|Ĉinismoj]]
[[:Kategorio:Germanismoj|Germanismoj]]
[[:Kategorio:Koreismoj|Koreismoj]]
[[:Kategorio:Rusismoj|Rusismoj]]
[[:Kategorio:Tajismoj|Tajismoj]]
7p5kxc7teucva4kmlpptfi9hw4v51ca
Ĉipa
0
97
229
2019-02-08T17:51:04Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Antonimoj]]
229
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Antonimoj]]
9vzez257mg82ww9tph7bwfr781iafrk
Ĝanko
0
26
49
2017-09-16T09:00:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Ĝanko''' (angle: ''junk'') estas anglodevena slanga vorto. Laŭlitere ĝi signifas "rubo", sed slange ĝi havas signifon "[[adikto|adikta]] drogo". La angla vorto estis popul...'
49
wikitext
text/x-wiki
'''Ĝanko''' (angle: ''junk'') estas anglodevena slanga vorto. Laŭlitere ĝi signifas "rubo", sed slange ĝi havas signifon "[[adikto|adikta]] drogo". La angla vorto estis popularigita [[far]] {{wp|William S. Burroughs}} en liaj libroj, kie ofte rolas drogemuloj. Originale vorto ''junk'' signifis precipe {{wp|heroino|heroinon}} sed poste ĝia signifo disvastiĝis al aliaj drogoj kaj eĉ ĉiuj aliaj aferoj kiuj kaŭzas iun mensan staton surface similan al adikto. Tiel vortoj ''junk'' kaj ''junkie'' ('''ĝank(em)ulo''') ekuzatis por entuziasmuloj de sporto, ekstremaj sportoj (''adrenaline junkies'', t.e. "ĝanko" por ili estas {{wp|adrenalino}}), komputiko, videoludado ktp. Ĝuste en tiu pli vasta senco la vortoj eniris en Esperanton.
'''Trovi sian ĝankon''' signifas trovi iun aferon kiu kaŭzos grandan intereson kaj entuziasmon por la aparta homo, iusence trovi sencon de sia vivo.
[[Kategorio:Slango]][[Kategorio:Anglismoj]]
i9qv9w6i40sew3fb6zl2tmgkfn28lrt
221
49
2018-12-26T19:28:12Z
Roberto eu mesmo
1314155
221
wikitext
text/x-wiki
{{bezonata}}{{faktoj}}
'''Ĝanko''' (angle: ''junk'') estas anglodevena slanga vorto. Laŭlitere ĝi signifas "rubo", sed slange ĝi havas signifon "[[adikto|adikta]] drogo". La angla vorto estis popularigita [[far]] {{wp|William S. Burroughs}} en liaj libroj, kie ofte rolas drogemuloj. Originale vorto ''junk'' signifis precipe {{wp|heroino|heroinon}} sed poste ĝia signifo disvastiĝis al aliaj drogoj kaj eĉ ĉiuj aliaj aferoj kiuj kaŭzas iun mensan staton surface similan al adikto. Tiel vortoj ''junk'' kaj ''junkie'' ('''ĝank(em)ulo''') ekuzatis por entuziasmuloj de sporto, ekstremaj sportoj (''adrenaline junkies'', t.e. "ĝanko" por ili estas {{wp|adrenalino}}), komputiko, videoludado ktp. Ĝuste en tiu pli vasta senco la vortoj eniris en Esperanton.
'''Trovi sian ĝankon''' signifas trovi iun aferon kiu kaŭzos grandan intereson kaj entuziasmon por la aparta homo, iusence trovi sencon de sia vivo.
{{senlig}}
[[Kategorio:Slango]]
[[Kategorio:Anglismoj]]
1qym1ik729g80xuwr383pnmnr31jncm
222
221
2018-12-26T19:28:46Z
Roberto eu mesmo
1314155
222
wikitext
text/x-wiki
'''Ĝanko''' (angle: ''junk'') estas anglodevena slanga vorto. Laŭlitere ĝi signifas "rubo", sed slange ĝi havas signifon "[[adikto|adikta]] drogo". La angla vorto estis popularigita [[far]] {{wp|William S. Burroughs}} en liaj libroj, kie ofte rolas drogemuloj. Originale vorto ''junk'' signifis precipe {{wp|heroino|heroinon}} sed poste ĝia signifo disvastiĝis al aliaj drogoj kaj eĉ ĉiuj aliaj aferoj kiuj kaŭzas iun mensan staton surface similan al adikto. Tiel vortoj ''junk'' kaj ''junkie'' ('''ĝank(em)ulo''') ekuzatis por entuziasmuloj de sporto, ekstremaj sportoj (''adrenaline junkies'', t.e. "ĝanko" por ili estas {{wp|adrenalino}}), komputiko, videoludado ktp. Ĝuste en tiu pli vasta senco la vortoj eniris en Esperanton. '''Trovi sian ĝankon''' signifas trovi iun aferon kiu kaŭzos grandan intereson kaj entuziasmon por la aparta homo, iusence trovi sencon de sia vivo.
[[Kategorio:Slango]]
[[Kategorio:Anglismoj]]
kbmd8sw0n3ukdkoa7fzeftrn59o7jms
Ĝanĉuko
0
25
47
2017-09-10T18:50:17Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Ĝanĉuko''' estas vorto kiu aperis kiel loka [[memeo]] kaj populariĝis en Esperantaj babilejoj de [[Telegramo]]. Ĝi devenas de {{wp|indonezia lingvo|indonezia}} vorto ''jan...'
47
wikitext
text/x-wiki
'''Ĝanĉuko''' estas vorto kiu aperis kiel loka [[memeo]] kaj populariĝis en Esperantaj babilejoj de [[Telegramo]]. Ĝi devenas de {{wp|indonezia lingvo|indonezia}} vorto ''jancuk'', kiu laŭlitere signifas "fekaĵo". La babilejanoj, tamen, pli ofte uzas ĝin ne en tiu ĉi laŭlitera senco, sed je emocia aŭ emfaza uzo de vorto "fek'": kiel en frazoj "fek' al vi", "kio la fek'", "mi ne komprenis fek'" ktp. Tiel ankaŭ aperas verbo '''ĝanĉuki''' kiu povas, depende de kunteksto, signifi "fiaski", "malplibonigi ion", "[[trolumi]]", "[[krokodili]]" aŭ simple "ĉeesti farante nenion utilan".
En la babilejoj aperis eĉ vorto '''ĝanĉukismo''', kiu gramatike devus signifi iun koncepton aŭ teorion, sed vere ĝi estas nur trolumilo por novuloj. Kiam iu novaperinta babilejano unuafoje vidas la vorton, [[ŝli]] nature emas demandi kion ĝi signifas, sed la sola respondo kiun ŝli ricevos estas: "Ganĉukismo estas ismo de ĝanĉuk'!" Se oni serioze provus difini la sencon de vorto "ĝanĉukismo", verŝajne oni trovus ion koncepte similan al vorto "[[piĉismo]]", kiu ankaŭ aperis kiel memeo kaj estis popularigita ĉirkaŭ jardekon pli frue.
[[Kategorio:Dialektiĝoj]][[Kategorio:Sakraĵoj]][[Kategorio:Memeoj]]
s5zsengnty8apba8se41rgeeeop310p
Ĥato
0
73
175
2018-07-10T11:11:22Z
Diemanopdiemaan
31734365
Nova paĝo kun ''''Ĥato''' (de la Afrikansa: ''Gat'') estas vorto kiu signifas "truo" sed havas multe de alia signifoj kiam oni uzas ĝin en frazoj. == Signifoj == === Truo === "Ĉi tio esta...'
175
wikitext
text/x-wiki
'''Ĥato''' (de la Afrikansa: ''Gat'') estas vorto kiu signifas "truo" sed havas multe de alia signifoj kiam oni uzas ĝin en frazoj.
== Signifoj ==
=== Truo ===
"Ĉi tio estas ĥato en nia boaton!"
=== Pugo ===
"Mi volas piedbati vian ĥaton!"
=== Insulto ===
"Rigardu ĉi tio ĥaton!"
q0r8wo5m4777wn0yypifg8pe0xomdvl
176
175
2018-07-10T11:12:02Z
Diemanopdiemaan
31734365
Adding categories
176
wikitext
text/x-wiki
'''Ĥato''' (de la Afrikansa: ''Gat'') estas vorto kiu signifas "truo" sed havas multe de alia signifoj kiam oni uzas ĝin en frazoj.
== Signifoj ==
=== Truo ===
"Ĉi tio estas ĥato en nia boaton!"
=== Pugo ===
"Mi volas piedbati vian ĥaton!"
=== Insulto ===
"Rigardu ĉi tio ĥaton!"
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
bw8p3bjn70fojxvuk43a9ztmrs7ttvg
230
176
2019-02-08T17:54:51Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Signifoj */
230
wikitext
text/x-wiki
'''Ĥato''' (de la Afrikansa: ''Gat'') estas vorto kiu signifas "truo" sed havas multe de alia signifoj kiam oni uzas ĝin en frazoj.
== Signifoj ==
=== Truo ===
"Ĉi tio estas ĥato en nia boato!"
=== Pugo ===
"Mi volas piedbati vian ĥaton!"
=== Insulto ===
"Rigardu ĉi tiun ĥaton!"
==Vidu ankaŭ==
*[[Arŝo]]
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
n4kplylgb18dhcot0pw5oubwrxwnf5a
240
230
2019-02-08T18:11:40Z
Captain Corkscrew
31564250
240
wikitext
text/x-wiki
'''Ĥato''' (de la Afrikansa: ''Gat'') estas vorto kiu signifas "truo" sed havas [[na]] multe da aliaj signifoj kiam oni uzas ĝin en frazoj.
== Signifoj ==
=== Truo ===
"Ĉi tio estas ĥato en nia boato!"
=== Pugo ===
"Mi volas piedbati vian ĥaton!"
=== Insulto ===
"Rigardu ĉi tiun ĥaton!"
==Vidu ankaŭ==
*[[Arŝo]]
[[Kategorio:Afrikansismoj]]
aaqy06r0c77xbw8fqo0mb5kmf953jtk
Ŝli
0
27
50
2017-09-16T09:29:41Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun ''''Ŝli''' estas superfundamenta pronono, kiu estas mallongigo de "ŝi aŭ li". Ĝia genetiva formo '''ŝlia''' estas, do, mallongigo de "ŝia aŭ lia". Kiel evidentas, tiu ĉi ...'
50
wikitext
text/x-wiki
'''Ŝli''' estas superfundamenta pronono, kiu estas mallongigo de "ŝi aŭ li". Ĝia genetiva formo '''ŝlia''' estas, do, mallongigo de "ŝia aŭ lia".
Kiel evidentas, tiu ĉi pronomo estas uzata en okazoj kie temas pri homo aŭ alia genra estaĵo kies genro estas tamen nekonata. Ekzemple, la vorto "homo" mem prefere anstataŭiĝas per "ŝli", ne per "ŝi" nek "li". Samo aplikiĝas al nomoj de profesioj, ag(int/ant/ont)oj, ajnaj grupoj de homoj ne bazitaj je sekso (infano, adolesko ktp), kaj pli malpli ĉiuj vortoj kun sufiksoj -ist-, -ul- kaj -an-, — se la parolanto ne parolas pri aparta homo kies sekson ŝli jam scias.
La pronomo '''ŝli''' aperis en Esperanto en proksimume la sama tempo kaj por la samaj kialoj kiel singulara ''they'' en la angla kaj similaj prononoj en multaj aliaj landoj. La kialo por tio estas ĝenerala kompreno ke uzo de vorto "ŝi" aŭ "li" defaŭlte por iu, kies sekso oni ankoraŭ ne scias, estas nek politike korekta nek logika. Enkonduko de "ŝli" estas malpli radikala reformo ol [[ri|riismo]] aŭ [[ĝiismo]], kiuj proponas tute forigi genrajn pronomojn el Esperanto.
[[Kategorio:Superfundamentaj gramatikaĵoj]][[Kategorio:Reformoj]]
toizod9ixrusj3dehb4jkx9j4apnc2o
516
50
2022-05-10T21:04:20Z
N.T. Mallard
46351532
516
wikitext
text/x-wiki
'''Ŝli''' estas superfundamenta pronono, kiu estas mallongigo de "ŝi aŭ li". Ĝia genetiva formo '''ŝlia''' estas, do, mallongigo de "ŝia aŭ lia".
Kiel evidentas, tiu ĉi pronomo estas uzata en okazoj kie temas pri homo aŭ alia genra estaĵo kies genro estas tamen nekonata. Ekzemple, la vorto "homo" mem prefere anstataŭiĝas per "ŝli", ne per "ŝi" nek "li". Samo aplikiĝas al nomoj de profesioj, ag(int/ant/ont)oj, ajnaj grupoj de homoj ne bazitaj je sekso (infano, adolesko ktp), kaj pli malpli ĉiuj vortoj kun sufiksoj -ist-, -ul- kaj -an-, — se la parolanto ne parolas pri aparta homo kies sekson ŝli jam scias.
La pronomo '''ŝli''' aperis en Esperanto en proksimume la sama tempo kaj por la samaj kialoj kiel singulara ''they'' en la angla kaj similaj prononoj en multaj aliaj landoj. La kialo por tio estas ĝenerala kompreno ke uzo de vorto "ŝi" aŭ "li" defaŭlte por iu, kies sekso oni ankoraŭ ne scias, estas nek politike korekta nek logika. Enkonduko de "ŝli" estas malpli radikala reformo ol [[ri|riismo]] aŭ [[ĝiismo]], kiuj proponas tute forigi genrajn pronomojn el Esperanto.
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]][[Category:Reformoj]]
3ppan16v7gqvtd6i5bg5i6gbuq6x2qh
517
516
2022-05-10T21:04:54Z
N.T. Mallard
46351532
517
wikitext
text/x-wiki
'''Ŝli''' estas superfundamenta pronomo, kiu estas mallongigo de "ŝi aŭ li". Ĝia genetiva formo '''ŝlia''' estas, do, mallongigo de "ŝia aŭ lia".
Kiel evidentas, tiu ĉi pronomo estas uzata en okazoj kie temas pri homo aŭ alia genra estaĵo kies genro estas tamen nekonata. Ekzemple, la vorto "homo" mem prefere anstataŭiĝas per "ŝli", ne per "ŝi" nek "li". Samo aplikiĝas al nomoj de profesioj, ag(int/ant/ont)oj, ajnaj grupoj de homoj ne bazitaj je sekso (infano, adolesko ktp), kaj pli malpli ĉiuj vortoj kun sufiksoj -ist-, -ul- kaj -an-, — se la parolanto ne parolas pri aparta homo kies sekson ŝli jam scias.
La pronomo '''ŝli''' aperis en Esperanto en proksimume la sama tempo kaj por la samaj kialoj kiel singulara ''they'' en la angla kaj similaj prononoj en multaj aliaj landoj. La kialo por tio estas ĝenerala kompreno ke uzo de vorto "ŝi" aŭ "li" defaŭlte por iu, kies sekso oni ankoraŭ ne scias, estas nek politike korekta nek logika. Enkonduko de "ŝli" estas malpli radikala reformo ol [[ri|riismo]] aŭ [[ĝiismo]], kiuj proponas tute forigi genrajn pronomojn el Esperanto.
[[Category:Superfundamentaj gramatikaĵoj]][[Category:Reformoj]]
ed3hvh2wi9wawes9pr9g7kx326dfmyi
Talk:Bajzuo/@comment-193.30.140.137-20190919155236
1
111
265
2019-09-19T15:52:36Z
193.30.140.137
Nova paĝo kun 'Kiel tiu esprimo tradukus al aliaj naciaj lingvoj, ekz-e al la angla, franca, germana, hispana lingvoj?'
265
wikitext
text/x-wiki
Kiel tiu esprimo tradukus al aliaj naciaj lingvoj, ekz-e al la angla, franca, germana, hispana lingvoj?
mw541fka1aobcpxvz0u9o0kipwisnnc
Talk:Bajzuo/@comment-193.30.140.137-20190919155236/@comment-31564250-20190920014522
1
112
266
2019-09-20T01:45:22Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Mi pensas ke oni ne tradukas gxin, simple pruntas gxin en gxia cxina formo. En la angla ekzistas iom simila je signifo, kvankam certe pli ofenda, vorto/siglo SJW.'
266
wikitext
text/x-wiki
Mi pensas ke oni ne tradukas gxin, simple pruntas gxin en gxia cxina formo. En la angla ekzistas iom simila je signifo, kvankam certe pli ofenda, vorto/siglo SJW.
j3729b164oeiq3pxpu242iucd12zlwm
Talk:Piĉismo/@comment-5.145.247.49-20200115091405
1
120
291
2020-01-15T09:14:06Z
5.145.247.49
Nova paĝo kun 'Laŭ mia sento la vorto "piĉismo" devus signifi "ekstrema feminismo".'
291
wikitext
text/x-wiki
Laŭ mia sento la vorto "piĉismo" devus signifi "ekstrema feminismo".
002g4wudvkwp6l1cx45er45jrd5hyxn
Talk:Piĉismo/@comment-5.145.247.49-20200115091405/@comment-31564250-20200115222138
1
121
292
2020-01-15T22:21:38Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'En certa formo, jes. Oni ne povas kontrauxi ke feminismo estas picxismo kaj en lauxlitera, kaj en figura senco.'
292
wikitext
text/x-wiki
En certa formo, jes. Oni ne povas kontrauxi ke feminismo estas picxismo kaj en lauxlitera, kaj en figura senco.
9qagp975y59buzju1dhnx854dsp2kvi
Talk:Piĉismo/@comment-5.145.247.49-20200115091405/@comment-31564250-20200125000514
1
123
294
2020-01-25T00:05:14Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Vi estas bonvena pliverki la artikolon kaj enmeti viajn konsiderojn pri sencaj profundoj de rusa пиздец kaj iliaj aplikebloj en Esperanto.'
294
wikitext
text/x-wiki
Vi estas bonvena pliverki la artikolon kaj enmeti viajn konsiderojn pri sencaj profundoj de rusa пиздец kaj iliaj aplikebloj en Esperanto.
caeck7a8q3w738cbabzefghbtevs37q
Talk:Piĉismo/@comment-5.145.247.49-20200115091405/@comment-5.145.227.203-20200118200942
1
122
293
2020-01-18T20:09:42Z
5.145.227.203
Nova paĝo kun 'Mi trovas, ke la inventaĵo de Gleb Malica estas stulta, fuŝa kaj absolute ne respegulas profundon de rusa pizdetso.'
293
wikitext
text/x-wiki
Mi trovas, ke la inventaĵo de Gleb Malica estas stulta, fuŝa kaj absolute ne respegulas profundon de rusa pizdetso.
5axl2oaimewhhnfulttbrnmhgb7a736
Talk:Upismo/@comment-5.145.204.194-20200723210458
1
134
323
2020-07-23T21:04:58Z
5.145.204.194
Nova paĝo kun 'Patrino Dia! La mondo finfikiĝis!'
323
wikitext
text/x-wiki
Patrino Dia! La mondo finfikiĝis!
276s04kxtwpunwegrjdm3a2gycu0e01
Talk:Ŝli/@comment-185.206.224.115-20200511175120
1
129
311
2020-05-11T17:51:20Z
185.206.224.115
Nova paĝo kun 'Ecx ekskluzive de celo, cxi tiu pronomo simple sonas tiel malbelege...'
311
wikitext
text/x-wiki
Ecx ekskluzive de celo, cxi tiu pronomo simple sonas tiel malbelege...
tg8s9a8t8ywcrk7pe6mm6yn9vc8btf5
User:Avatar
2
9
9
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Created page with '{{w:User:Avatar}}'
9
wikitext
text/x-wiki
{{w:User:Avatar}}
49t6bl2rahj9nuum2m37xrgu52ao2i8
User:Sannse
2
10
10
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Updating user page
10
wikitext
text/x-wiki
{{int:User Sannse}}
h9syi7i95u21mam7mil611hpcgzdk59
User:Wikia
2
2
2
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Created page with '{{int:User Wikia}}'
2
wikitext
text/x-wiki
{{int:User Wikia}}
523y32wlrciw94v7se887e8h7ugsauc
Esperanto 2.0 Vikio:Provejo
4
22
28
2017-08-24T18:30:43Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}'
28
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
5telkj29komio8bvsgskucgal6rikyu
30
28
2017-08-24T18:37:26Z
Captain Corkscrew
31564250
30
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
d70dmoyy3wnkm7u8owo5n2o51rdsbcl
32
30
2017-08-24T18:42:11Z
Captain Corkscrew
31564250
32
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
fe114wtmt98w03dlqiu4by8q1bf2t9h
34
32
2017-08-24T18:46:35Z
Captain Corkscrew
31564250
34
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
{{#invoke:Radiko|trovu|Ĝerm}}
5i6byb621ihmtjme8p6aey9jef0tlaq
35
34
2017-08-24T18:47:04Z
Captain Corkscrew
31564250
35
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
{{#invoke:Radiko|trovu|Ĝermĝ}}
juvl67lxspi7tni5fc888jj8a7ka18a
39
35
2017-08-26T10:00:21Z
Captain Corkscrew
31564250
39
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
{{#invoke:Radiko|trovu|Ĝermĝ}}
{{#invoke:Radiko|iksumu|Ĉio}}
qwhaec8bxamta7tusojipb03zwr9z8f
43
39
2017-08-26T10:05:45Z
Captain Corkscrew
31564250
43
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
{{#invoke:Radiko|trovu|Ĝermĝ}}
{{#invoke:Radiko|iksumu|Ĉio}}
{{revo|ĝermo}}
9usmijuo24hvlft6bw8370ixepqr3wo
44
43
2017-08-26T10:06:18Z
Captain Corkscrew
31564250
44
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Radiko|trovu|radiko}}
{{#invoke:Radiko|trovu|radikiĝas}}
{{#invoke:Radiko|trovu|Ĝermĝ}}
{{#invoke:Radiko|iksumu|Ĉio}}
{{revo|spino}}
52fnutytnzdd0go2f2jxvsip2hprs5d
File:1(120).jpg
6
64
137
2018-07-04T14:19:09Z
Diemanopdiemaan
31734365
137
wikitext
text/x-wiki
== Permesiloj: ==
{{PD}}
surkor52sgmim3tmgre5eaafknuikmv
File:1200px-Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg
6
51
98
2018-05-01T14:55:56Z
Diemanopdiemaan
31734365
98
wikitext
text/x-wiki
== Permesiloj: ==
{{From Wikimedia}}
jdsmj7ymknrdnyv8niozl5xahbc3sfz
File:800px-Springbok Distribution.svg.png
6
53
100
2018-05-01T14:59:19Z
Diemanopdiemaan
31734365
100
wikitext
text/x-wiki
== Permesiloj: ==
{{From Wikimedia}}
jdsmj7ymknrdnyv8niozl5xahbc3sfz
File:Bajzuo.jpg
6
155
393
2022-02-23T10:29:40Z
N.T. Mallard
46351532
Virino en usona protesto kiu iĝis memea imago de "tipa" bajzuo
393
wikitext
text/x-wiki
== Summary ==
Virino en usona protesto kiu iĝis memea imago de "tipa" bajzuo
24czgkmii65hvg2nxspx12mgwobp1o1
File:Denove malvarmiĝis la aero...
6
46
85
2018-01-31T17:20:51Z
Captain Corkscrew
31564250
created video
85
wikitext
text/x-wiki
== Description ==
[[Kategorio:Videos]]
sxnm62yar298cikrjyjkymj0i5wkku2
86
85
2018-01-31T17:20:52Z
Captain Corkscrew
31564250
Adding video description
86
wikitext
text/x-wiki
== Description ==
La kanto de Paŭlo Grebenjuk, tradukita al Esperanto de P. Moĵajevo. Песня Павла Гребенюка в переводе на эсперанто П. Можаева.
La Facebook-paĝo de la aŭtoro / Фейсбук автора: https://www.facebook.com/PavelGrebenyuk
La Vivĵurnalo de la tradukinto kaj plenuminto / ЖЖ переводчика и исполнителя: https://mevamevo.livejournal.com
Oni povas legi la originalon kaj la tradukon ĉi tie / Здесь можно почитать текст оригинала и перевода: https://mevamevo.livejournal.com/495778.html
i16zkgj2rbx2078ahg1l7prc7xxnjy9
File:JES 2018-2019 - J-riismo 3.jpg
6
114
271
2019-12-06T12:31:08Z
Captain Corkscrew
31564250
Prezentado dum JES 2018-2019 de Markos Kramer pri J-riismo kaj seksa egaleco en Esperanto.
271
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Prezentado dum JES 2018-2019 de Markos Kramer pri J-riismo kaj seksa egaleco en Esperanto.
== Permesiloj: ==
{{From Wikimedia}}
4jooy6i4685d06ut522eqbahqb03ox0
File:Ok-Boomer-T.jpg
6
118
282
2019-12-28T13:47:07Z
Captain Corkscrew
31564250
282
wikitext
text/x-wiki
== Permesiloj: ==
{{Fairuse}}
71cwiwah5h2zljfq76fgrxoas3mne1x
File:P writing.svg
6
45
82
2018-01-31T17:15:23Z
Captain Corkscrew
31564250
Ŝtelita el Esperanta vikipedio kune kun {{ŝ|Citaĵo}}
82
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Ŝtelita el Esperanta vikipedio kune kun {{ŝ|Citaĵo}}
== Permesiloj: ==
{{CC-BY-SA}}
hjd82qoq53oofwaczus7nzgv59tjpge
91
82
2018-01-31T18:09:59Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Resumo */
91
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Ŝtelita el Esperanta vikipedio kune kun {{ŝ|Citaĵo}}
== Permesiloj: ==
{{CC-BY-SA}}
66l33c290fsw1lvdvdrnlbwyun6rcnx
File:Pafilogate-animacio.gif.mp4
6
153
385
2022-02-23T09:26:59Z
N.T. Mallard
46351532
La originala gif-dosiero sendita en la kanalo, kiu kaŭzis Pafilogejton
385
wikitext
text/x-wiki
== Summary ==
La originala gif-dosiero sendita en la kanalo, kiu kaŭzis Pafilogejton
el1d1yx45x32jyg12bvrffxsttq053l
File:Photo 2022-01-12 22-23-58.jpg
6
150
367
2022-01-17T02:06:51Z
N.T. Mallard
46351532
File uploaded with MsUpload
367
wikitext
text/x-wiki
File uploaded with MsUpload
jfh3s084s8td8tnxdsuk2hini5o1fwi
File:Skuf.webp
6
196
566
2024-07-27T12:59:09Z
N.T. Mallard
46351532
566
wikitext
text/x-wiki
Stereotipa skufo
dwo64umn3ajqnwi01tgrkq1uviz48xs
File:Skufjin.png
6
195
564
2024-07-27T12:35:23Z
N.T. Mallard
46351532
564
wikitext
text/x-wiki
Kadro el la originala video [[far]] Aleksej Skufjin
3osjkn3dhefrsxwdem1hpbxjnz8b9he
File:Troller.jpg
6
31
57
2017-10-14T09:42:05Z
Captain Corkscrew
31564250
Bildo pri "troller" far Mike Reed.
57
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Bildo pri "troller" far Mike Reed.
== Permesiloj: ==
{{Fairuse}}
h3l27q4ijrnzx8dq9t9sw8zd4x3k4hn
File:US Birth Rate 1909-2008.svg
6
117
281
2019-12-28T13:41:36Z
Captain Corkscrew
31564250
Naskiĝkvanto en Usono inter 1909 kaj 2008.
281
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Naskiĝkvanto en Usono inter 1909 kaj 2008.
== Permesiloj: ==
{{From Wikimedia}}
en3vhclcmejxuygovpemhfft78vr4mm
File:Voĉmesaĝa Revolucio (Movado 17F).mp4
6
192
551
2024-02-15T22:06:45Z
N.T. Mallard
46351532
551
wikitext
text/x-wiki
La filmeto pri [[Voĉmesaĝa Revolucio]] alŝutita al YouTube far [[Paroliĝema Francisko]].
Ligo al Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=gjQf681bPJM
Ligo al [[Tubaro]]: https://tubaro.aperu.net/v/ytb_gjQf681bPJM/
dda0m8w3a3bu842nyyttefhhpr2qieg
File:Wiki.png
6
13
13
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
'SUS-987'
13
wikitext
text/x-wiki
'SUS-987'
6bihs8zg2fjo370pr8oianeutycmjpr
16
13
2017-08-24T15:35:47Z
FANDOM
32769624
Protektis "[[Dosiero:Wiki.png]]": Part of the official interface ([edit=sysop] (sendifina) [move=sysop] (sendifina) [create=sysop] (sendifina))
16
wikitext
text/x-wiki
'SUS-987'
6bihs8zg2fjo370pr8oianeutycmjpr
File:Zinovjev.jpg
6
66
144
2018-07-04T22:10:13Z
Captain Corkscrew
31564250
Portreto de Aleksandr Zinovjev, enkondukinto de koncepto de [[sovoko]].
144
wikitext
text/x-wiki
== Resumo ==
Portreto de Aleksandr Zinovjev, enkondukinto de koncepto de [[sovoko]].
== Permesiloj: ==
{{From Wikimedia}}
9zp9amhffvop6w67t18s2v4xof4ia5v
Template:!
10
3
3
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
1 revision
3
wikitext
text/x-wiki
|
7boi6rb359a8bssoe6mvr1x1c03ftug
Template:!!
10
4
4
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
1 revision
4
wikitext
text/x-wiki
||
n66zfqwd55pyl9cyuu0swb54k74hgm3
Template:Citaĵo
10
41
75
2018-01-31T17:03:45Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly>{{Citaĵo/Kerno| teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}| aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}| verko={{{verko|{{{3|}}}}}}| originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{...'
75
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Citaĵo/Kerno|
teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}|
aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}|
verko={{{verko|{{{3|}}}}}}|
originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{4|}}}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>
{{dok}}
</noinclude>
8cpzkvtihq034as52rl91u9c6ygay8b
77
75
2018-01-31T17:07:15Z
Captain Corkscrew
31564250
77
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Citaĵo/Kerno|
teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}|
aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}|
verko={{{verko|{{{3|}}}}}}|
originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{4|}}}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>
Ĉi tiu [[Helpo:Ŝablono|ŝablono]] utilas por citi tekston de aŭtoroj en la paĝoj.
== Sintakso ==
<pre>
{{Citaĵo
|teksto =
|aŭtoro =
|verko =
|origina teksto =
}}
</pre>
Vi povas eĉ ne meti la nomon de la parametroj se vi respektas la ordon de la parmetroj.
== Ekzemploj ==
<pre>{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}</pre>
{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}
<pre>{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]|verko = [[Proverbaro]]}}</pre>
{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]|verko = [[Proverbaro]]}}
<includeonly>
[[Kategorio:Citŝablonoj|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
05r1nmojziztv0en31gfdy616ymj2gp
80
77
2018-01-31T17:11:50Z
Captain Corkscrew
31564250
80
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Citaĵo/Kerno|
teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}|
aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}|
verko={{{verko|{{{3|}}}}}}|
originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{4|}}}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>
Ĉi tiu ŝablono utilas por citi tekston de aŭtoroj en la paĝoj.
== Sintakso ==
<pre>
{{Citaĵo
|teksto =
|aŭtoro =
|verko =
|origina teksto =
}}
</pre>
Vi povas eĉ ne meti la nomon de la parametroj se vi respektas la ordon de la parmetroj.
== Ekzemploj ==
<pre>{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}</pre>
{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}
<pre>{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]|verko = [[Proverbaro]]}}</pre>
{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]|verko = [[Proverbaro]]}}
</noinclude>
2nuum02gp08gpgqzzabgiua9sdefpyu
83
80
2018-01-31T17:17:20Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Ekzemploj */
83
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Citaĵo/Kerno|
teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}|
aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}|
verko={{{verko|{{{3|}}}}}}|
originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{4|}}}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>
Ĉi tiu ŝablono utilas por citi tekston de aŭtoroj en la paĝoj.
== Sintakso ==
<pre>
{{Citaĵo
|teksto =
|aŭtoro =
|verko =
|origina teksto =
}}
</pre>
Vi povas eĉ ne meti la nomon de la parametroj se vi respektas la ordon de la parmetroj.
== Ekzemploj ==
<pre>{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}</pre>
{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|[[Itala himno]]||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}
<pre>{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = {{wp|Ludoviko Lazaro Zamenhof}}|verko = {{wp|Proverbaro}}}}</pre>
{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = {{wp|Ludoviko Lazaro Zamenhof}}|verko = {{wp|Proverbaro}}}}
</noinclude>
c3y5klzycd3ook30mraobetejxm4v10
84
83
2018-01-31T17:18:03Z
Captain Corkscrew
31564250
/* Ekzemploj */
84
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Citaĵo/Kerno|
teksto={{{teksto|{{{1|}}}}}}|
aŭtoro={{{aŭtoro|{{{2|}}}}}}|
verko={{{verko|{{{3|}}}}}}|
originala teksto={{{originala teksto|{{{origina teksto|{{{4|}}}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>
Ĉi tiu ŝablono utilas por citi tekston de aŭtoroj en la paĝoj.
== Sintakso ==
<pre>
{{Citaĵo
|teksto =
|aŭtoro =
|verko =
|origina teksto =
}}
</pre>
Vi povas eĉ ne meti la nomon de la parametroj se vi respektas la ordon de la parmetroj.
== Ekzemploj ==
<pre>{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|{{wp|Itala himno}}||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}</pre>
{{Citaĵo|Italaj gefratoj,<br>patrujo vekiĝis...|{{wp|Itala himno}}||Fratelli d'Italia,<br />l'Italia s'è desta...}}
<pre>{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = {{wp|Ludoviko Lazaro Zamenhof}}|verko = {{wp|Proverbaro}}}}</pre>
{{Citaĵo|teksto = Ega nubo, eta pluvo|aŭtoro = {{wp|Ludoviko Lazaro Zamenhof}}|verko = {{wp|Proverbaro}}}}
</noinclude>
qvr7temaxejjdt2y8frmjztadzecvfw
Template:Citaĵo/Kerno
10
43
78
2018-01-31T17:08:24Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><td></td></tr><!-- --><tr valign=top><!-- --><td width=40px>[[Dosiero:P writing.svg|40px|Citaĵo...'
78
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><td></td></tr><!--
--><tr valign=top><!--
--><td width=40px>[[Dosiero:P writing.svg|40px|Citaĵo|link=]]</td><!--
--><td><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><!--
--><td>{{Citaĵo/Teksto|{{#if:{{{originala teksto|}}}|{{{originala teksto}}}|{{{teksto|''Teksto mankas!''}}}}}}}</td><!--
-->{{#if:{{{originala teksto|}}}|<td width=20px> </td><td>{{Citaĵo/Teksto|{{{teksto|''Teksto mankas''}}}}}</td>}}<!--
--></tr><!--
-->{{#if:{{{aŭtoro|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{aŭtoro|}}}{{#if:{{{verko|}}}|, {{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>|<!--
-->{{#if:{{{verko|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>}}<!--
--></table></td></tr></table></includeonly><noinclude>
{{dok|dok=Ŝablono:Citaĵo/dokumentado}}
</noinclude>
ly6rtxueunavnkuslwhcpzlhs2y1v0w
79
78
2018-01-31T17:08:43Z
Captain Corkscrew
31564250
79
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><td></td></tr><!--
--><tr valign=top><!--
--><td width=40px>[[Dosiero:P writing.svg|40px|Citaĵo|link=]]</td><!--
--><td><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><!--
--><td>{{Citaĵo/Teksto|{{#if:{{{originala teksto|}}}|{{{originala teksto}}}|{{{teksto|''Teksto mankas!''}}}}}}}</td><!--
-->{{#if:{{{originala teksto|}}}|<td width=20px> </td><td>{{Citaĵo/Teksto|{{{teksto|''Teksto mankas''}}}}}</td>}}<!--
--></tr><!--
-->{{#if:{{{aŭtoro|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{aŭtoro|}}}{{#if:{{{verko|}}}|, {{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>|<!--
-->{{#if:{{{verko|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>}}<!--
--></table></td></tr></table></includeonly><noinclude>
</noinclude>
qk6gumvy8p4mz33hnw33p3nommct3y6
363
79
2021-12-28T20:37:08Z
N.T. Mallard
46351532
363
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><td></td></tr><!--
--><tr valign=top><!--
--><td width=40px>[[File:P writing.svg|40px|Citaĵo|link=]]</td><!--
--><td><table style="padding:0; margin:0; border-spacing:0;"><tr valign=top><!--
--><td>{{Citaĵo/Teksto|{{#if:{{{originala teksto|}}}|{{{originala teksto}}}|{{{teksto|''Teksto mankas!''}}}}}}}</td><!--
-->{{#if:{{{originala teksto|}}}|<td width=20px> </td><td>{{Citaĵo/Teksto|{{{teksto|''Teksto mankas''}}}}}</td>}}<!--
--></tr><!--
-->{{#if:{{{aŭtoro|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{aŭtoro|}}}{{#if:{{{verko|}}}|, {{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>|<!--
-->{{#if:{{{verko|}}}|<tr><td {{#if:{{{originala teksto|}}}|colspan=3}} align=right><span style="font-size:75%; line-height:120%;">— <cite>{{{verko}}}}}</cite></span></td></tr>}}<!--
--></table></td></tr></table></includeonly><noinclude>
</noinclude>
7hdcdc31glninx8tpu7qf0grn5d8lk0
Template:Citaĵo/Teksto
10
44
81
2018-01-31T17:13:15Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly><span style="color:#B2B7F2; font-size:150%; line-height:75%;font-family:'Times New Roman',serif;"><b>„</b></span> {{{1}}} <span style="color:#B2B7F2; fon...'
81
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span style="color:#B2B7F2; font-size:150%; line-height:75%;font-family:'Times New Roman',serif;"><b>„</b></span> {{{1}}} <span style="color:#B2B7F2; font-size:150%; line-height:75%;font-family:'Times New Roman',serif"><b>”</b></span></includeonly>
pl7c3v2s18872l5slzcnd1pa9s09hih
Template:Dok
10
90
216
2018-12-24T10:18:41Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly>{{Ĉu ŝablono | {{#ifeq: {{PROTECTIONLEVEL:move}} | sysop | {{pp-ŝablono|small=yes}} | {{#if: {{PROTECTIONLEVEL:edit}} | {{pp-ŝablono|small=yes}} | <!...'
216
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Ĉu ŝablono
| {{#ifeq: {{PROTECTIONLEVEL:move}} | sysop
| {{pp-ŝablono|small=yes}}
| {{#if: {{PROTECTIONLEVEL:edit}}
| {{pp-ŝablono|small=yes}}
| <!--Ne protektita, aŭ nur duon-movo-protektita-->
}}
}}
}}
{{#if:{{{dok|}}}|{{Dok/komenco|{{{dok}}}|supra marĝeno={{{supra marĝeno|}}}|notoc={{{notoc|}}}|ekzemploj={{{ekzemploj|}}}|truko={{{truko|}}}<!--fino "dok/komenco"-->}}{{#if:{{{aldono|}}}|{{{aldono}}}<br /><hr />}}{{{{{dok}}}|{{{2|}}}}}{{#if:{{{ns|}}}|{{Dok/fino|ns={{{ns}}}|dok={{{dok}}}}}|{{Dok/fino|dok={{{dok}}}}}}}
|{{Dok/komenco|supra marĝeno={{{supra marĝeno|}}}|{{SUBJECTPAGENAME}}/dokumentado|notoc={{{notoc|}}}|ekzemploj={{{ekzemploj|}}}|truko={{{truko|}}}<!--fino "dok/komenco"-->}}{{#if:{{{aldono|}}}|{{{aldono}}}<br /><hr />}}{{#ifexist:{{SUBJECTPAGENAME}}/dokumentado|{{{{SUBJECTPAGENAME}}/dokumentado}}|{{Mankas dokumentado|1={{SUBJECTPAGENAME}}/dokumentado}}}}{{#if:{{{ns|}}}|{{Dok/fino|ns={{{ns}}}}}|{{Dok/fino}}}}{{#ifexist:{{SUBJECTPAGENAME}}/dokumentado||[[Kategorio:Ŝablono:Sen dokumentado|{{PAGENAME}}]]}}}}</includeonly><noinclude>
{{dok|ns=10|notoc=jes}}
[[Kategorio:Ŝablono:Por dokumentado|Dok]]
</noinclude>
3cdif94oyn9e5jxbqj688hl4c6ukvue
Template:Infobox
10
5
5
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
5
wikitext
text/x-wiki
<onlyinclude><infobox>
<title source="title"><default>''Unknown''</default></title>
<image source="image"><caption source="imagecaption"/></image>
<group>
<header>Information group</header>
<data source="first"><label>First</label><default>''Unknown''</default></data>
<data source="second"><label>Second</label><default>''Unknown''</default></data>
<data source="third"><label>Third</label><default>''Unknown''</default></data>
</group>
<group>
<header>Other attributes</header>
<data source="fourth"><label>Fourth</label></data>
<data source="fifth"><label>Fifth</label></data>
<data source="sixth"><label>Sixth</label></data>
</group>
<group layout="horizontal">
<header>Order</header>
<data source="previous"><label>Previous</label></data>
<data source="next"><label>Next</label></data>
</group>
</infobox></onlyinclude>
c1jra4pbx6mby452jqenfapa766hy3z
Template:Navbox
10
6
6
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
6
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:100%; margin-top:1em; border:1px solid #999; font-size:90%; text-align:center;"
|-
! style="background-color:#3366CC; color:#FFFFFF; padding:0.2em 0.5em;" nowrap="nowrap" | {{{header}}}
|-
| style="padding:0.2em 0.5em;" | {{{body}}}
|}
tr7ownh1y7h3srkuu5fll6do3rwc4a5
Template:Referencoj
10
89
215
2018-12-24T10:17:34Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly><div class="reflist references-small {{#if:{{{alteco|{{{height|}}}}}}|references-scroll}}" style="{{#if:{{{alteco|{{{height|}}}}}}|overflow:auto; max-height:{{{altec...'
215
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div class="reflist references-small {{#if:{{{alteco|{{{height|}}}}}}|references-scroll}}" style="{{#if:{{{alteco|{{{height|}}}}}}|overflow:auto; max-height:{{{alteco|{{{height|}}}}}}px;}}{{#if: {{{kolumnlarĝeco|{{{colwidth|}}}}}}| -moz-column-width:{{{kolumnlarĝeco|{{{colwidth|}}}}}}; column-width:{{{kolumnlarĝeco|{{{colwidth|}}}}}}; | {{#if: {{{1|}}}| -moz-column-count:{{{1}}}; column-count:{{{1}}}; -webkit-column-count:{{{1}}};}}}} padding-right: 6px; {{#if:{{{fonkoloro|}}}|background-color: #{{{fonkoloro|}}};}} ">
{{#tag:references|{{{refs|{{{referencoj|}}}}}}|group={{{group|}}}}}</div></includeonly><noinclude>
{{dok}}
</noinclude>
n2eyiy2ouylrbs6av8kqo6vyq5oa2b9
Template:Revo
10
18
23
2017-08-24T16:29:32Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly>[http://www.reta-vortaro.de/revo/art/{{{1}}}.html]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>'
23
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[http://www.reta-vortaro.de/revo/art/{{{1}}}.html]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>
miyzet4lceotx7p2anigxbmzjwgc11g
24
23
2017-08-24T16:31:12Z
Captain Corkscrew
31564250
24
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[http://www.reta-vortaro.de/revo/art/{{{1}}}.html {{{1}}}o]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>
j8e4csyy0rnt4zx5881xbx5nfsk6rd4
41
24
2017-08-26T10:04:09Z
Captain Corkscrew
31564250
41
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[http://www.reta-vortaro.de/revo/art/{{#invoke:Radiko|iksumu|{{#invoke:Radiko|trovu|{{{1}}}}}}}.html {{{1}}}]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>
ik12iuj6zfverxjgx36qvmuyvxgwthl
Template:StructuredQuote
10
197
570
2024-08-29T09:42:11Z
FANDOMbot
32794352
Imported default template
570
wikitext
text/x-wiki
{| style="border-radius: 10px; margin: 0 auto;" class="cquote"
| width="15" valign="top" style="color: var(--theme-link-color); font-size: 36px; font-family: 'Times New Roman', serif; font-weight: bold; text-align: left; padding: 10px;" | “
| style="padding: 4px 2px; font-style: italic;" | {{{text|Text...}}}
| width="15" valign="bottom" style="color: var(--theme-link-color); font-size: 36px; font-family: 'Times New Roman', serif; font-weight: bold; text-align: right; padding: 10px;" | ”
|-
{{#if: {{{speaker|}}}{{{receiver|}}}{{{attribution|}}}{{{source|}}}| {{!}} colspan="4" style="padding-top: 0.1em" {{!}} {{#if:{{{speaker|}}}|<p style="text-align: right"><cite>—{{{speaker}}}{{#if:{{{receiver|}}}|, to {{{receiver|}}}}}{{#if:{{{attribution|}}}|, {{{attribution|}}}}}{{#if:{{{source|}}}|, {{{source|}}}}}</cite></p>}}
}}
|}
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
7p881bc8bucoleu5jlw1ob89uxv3flb
571
570
2024-10-22T01:01:02Z
FANDOMbot
32794352
Updated default StructuredQuote template. See https://community.fandom.com/wiki/Help:Structured_Quotes for more details.
571
wikitext
text/x-wiki
<blockquote class="pull-quote">
<div class="pull-quote__text">{{{text|Text...}}}</div>
<p style="text-align: right"><cite>—{{{speaker|speaker}}}{{#if:{{{receiver|}}}|, to {{{receiver|}}}}}{{#if:{{{attribution|}}}|, {{{attribution|}}}}}{{#if:{{{source|}}}|, {{{source|}}}}}</cite></p>
</blockquote>
2sm54evswoznrx111fiuaqjxy0miivo
572
571
2024-11-08T08:59:02Z
FANDOMbot
32794352
Updated default StructuredQuote template. See https://community.fandom.com/wiki/Help:Structured_Quotes for more details.
572
wikitext
text/x-wiki
<blockquote class="pull-quote">
<div class="pull-quote__text">{{{text|Text...}}}</div>
<p style="text-align: right"><cite>—{{{speaker|speaker}}}{{#if:{{{receiver|}}}|, to {{{receiver|}}}}}{{#if:{{{attribution|}}}|, {{{attribution|}}}}}{{#if:{{{source|}}}|, {{{source|}}}}}</cite></p>
</blockquote>
<noinclude>
==Description==
A template used for displaying Structured Quotes ( ''<nowiki>{{#SQuote:}}</nowiki>'' ). If you want to unlock the full potential of Structured Quotes, please avoid using this template directly, and consider ''<nowiki>{{#SQuote:}}</nowiki>'' markup instead.
See https://community.fandom.com/wiki/Help:Structured_Quotes for extra information about Structured Quotes.
==Syntax==
<pre>
{{StructuredQuote
| text =
| speaker =
| receiver =
| attribution =
| source =
}}
</pre>
==Samples==
{{StructuredQuote
|text=Size matters not. Look at me. Judge me by my size, do you? Hmm? Hmm. And well you should not. (...)
|speaker=[[w:c:en.starwars:Yoda|Yoda]]
|receiver=[[w:c:en.starwars:Luke_Skywalker|Luke Skywalker]]
|source=[[w:c:en.starwars:Star_Wars:_Episode_V_The_Empire_Strikes_Back|Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back]]
}}
<pre>
{{StructuredQuote
|text=Size matters not. Look at me. Judge me by my size, do you? Hmm? Hmm. And well you should not. (...)
|speaker=[[Yoda]]
|receiver=[[Luke Skywalker]]
|source=[[Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back]]
}}
</pre>
== TemplateData ==
<templatedata>
{
"params": {
"text": {
"label": "Quote text",
"description": "quote text",
"type": "content",
"required": true
},
"speaker": {
"label": "Person(s) quoted",
"description": "individual(s) who uttered or wrote the quoted words (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"required": true
},
"receiver": {
"label": "Person(s) to whom the quote was spoken",
"description": "person the quote was spoken to (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"suggested": true
},
"attribution": {
"label": "Attribution(s)",
"description": "attribution (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"suggested": true
},
"source": {
"label": "Quote source",
"description": "place where it was spoken (wikitext link)",
"type": "content",
"suggested": true
}
},
"format": "block"
}
</templatedata>
</noinclude>
t808cx5iy65gb6scx67s6giyg81ape0
573
572
2024-11-15T07:48:50Z
FANDOMbot
32794352
Updated default StructuredQuote template. See https://community.fandom.com/wiki/Help:Structured_Quotes for more details.
573
wikitext
text/x-wiki
<blockquote class="pull-quote">
<div class="pull-quote__text">{{{text|Text...}}}</div>
<p style="text-align: right"><cite>—{{{speaker|speaker}}}{{#if:{{{receiver|}}}|, to {{{receiver|}}}}}{{#if:{{{attribution|}}}|, {{{attribution|}}}}}{{#if:{{{source|}}}|, {{{source|}}}}}</cite></p>
</blockquote>
<noinclude>
==Description==
A template used for displaying Structured Quotes ( ''<nowiki>{{#SQuote:}}</nowiki>'' ). If you want to unlock the full potential of Structured Quotes, please avoid using this template directly, and consider ''<nowiki>{{#SQuote:}}</nowiki>'' markup instead.
See https://community.fandom.com/wiki/Help:Structured_Quotes for extra information about Structured Quotes.
==Syntax==
<pre>
{{StructuredQuote
| text =
| speaker =
| receiver =
| attribution =
| source =
}}
</pre>
==Samples==
{{StructuredQuote
|text=Size matters not. Look at me. Judge me by my size, do you? Hmm? Hmm. And well you should not. (...)
|speaker=[[w:c:en.starwars:Yoda|Yoda]]
|receiver=[[w:c:en.starwars:Luke_Skywalker|Luke Skywalker]]
|source=[[w:c:en.starwars:Star_Wars:_Episode_V_The_Empire_Strikes_Back|Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back]]
}}
<pre>
{{StructuredQuote
|text=Size matters not. Look at me. Judge me by my size, do you? Hmm? Hmm. And well you should not. (...)
|speaker=[[Yoda]]
|receiver=[[Luke Skywalker]]
|source=[[Star Wars: Episode V The Empire Strikes Back]]
}}
</pre>
== TemplateData ==
<templatedata>
{
"params": {
"text": {
"label": "Quote text",
"description": "quote text",
"type": "content",
"required": true
},
"speaker": {
"label": "Person(s) quoted",
"description": "individual(s) who uttered or wrote the quoted words (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"required": true
},
"receiver": {
"label": "Person(s) to whom the quote was spoken",
"description": "person the quote was spoken to (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"suggested": true
},
"attribution": {
"label": "Attribution(s)",
"description": "attribution (wikitext links, comma-separated)",
"type": "content",
"suggested": true
},
"source": {
"label": "Quote source",
"description": "place where it was spoken (wikitext link)",
"type": "content",
"suggested": true
}
},
"format": "block"
}
</templatedata>
</noinclude>
5gtdrd3qkchyra4j769eptz3qivs29m
Template:Tocright
10
7
7
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
1 revision
7
wikitext
text/x-wiki
<div style="float:right; clear:{{{clear|right}}}; margin-bottom:.5em; padding:.5em 0 .8em 1.4em; background:transparent; max-width:20em;">__TOC__</div>
gf6sv5dop12ndtsl04krus6aqdj0b8u
Template:Wikipedia
10
8
8
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Created page with '{| align="center" border="0" cellpadding="3" cellspacing="3" style="border:1px solid #E0E0E0; background-color:#F8F8F8; color:#000; margin:0.5em auto;" |- | style="font-size:90%...'
8
wikitext
text/x-wiki
{| align="center" border="0" cellpadding="3" cellspacing="3" style="border:1px solid #E0E0E0; background-color:#F8F8F8; color:#000; margin:0.5em auto;"
|-
| style="font-size:90%;" | Includes CC-BY-SA content from Wikipedia's [[Wikipedia:{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}|{{{1|{{FULLPAGENAME}}}}}]] article ([http://en.wikipedia.org/w/index.php?title={{urlencode:{{{1|{{FULLPAGENAMEE}}}}}}}&action=history authors])
|}<noinclude>
Customize this to link to Wikipedia in your language.</noinclude>
p6rnb3ezhmg9vvsxryozn4irfv5ridm
Template:Wp
10
17
18
2017-08-24T16:03:14Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly>[[wp:eo:{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>'
18
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[[wp:eo:{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>
hz87ky2uegal7sfuf9njrlvbiavo19q
21
18
2017-08-24T16:11:43Z
Captain Corkscrew
31564250
21
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[[Wikipedia:eo:{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategorio:Ŝablonoj]]</noinclude>
5plul97q5ej5iwbtl76bgnbfseeprg6
Template:Ŝ
10
48
90
2018-01-31T18:09:17Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun '<includeonly><nowiki>{{</nowiki>[[Ŝablono:{{{1}}}|{{{1}}}{{#if:{{{2|}}}|{{!}}''{{{2}}}''|}}{{#if:{{{3|}}}|{{!}}''{{{3}}}''|}}{{#if:{{{4|}}}|{{!}}''{{{4}}}''|}}{{#if:{{{5|}}}|{{!...'
90
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><nowiki>{{</nowiki>[[Ŝablono:{{{1}}}|{{{1}}}{{#if:{{{2|}}}|{{!}}''{{{2}}}''|}}{{#if:{{{3|}}}|{{!}}''{{{3}}}''|}}{{#if:{{{4|}}}|{{!}}''{{{4}}}''|}}{{#if:{{{5|}}}|{{!}}''{{{5}}}''|}}]]<nowiki>}}</nowiki></includeonly><noinclude>
; uzo
Ĉi ŝablono helpas por mencii ŝablonon kaj aŭtomate ligi al ĝi
; Sintakso
<nowiki>{{Ŝ|Nomo de ŝablono}}</nowiki>
<nowiki>{{Ŝ|Nomo de ŝablono|parametro1|parametro2|parametro3|parametro4}}</nowiki>
</noinclude>
22580g1bef495grbqw6imlk5g3xbv16
Category:Interreta kulturo
14
190
524
2022-05-24T19:08:10Z
66.81.177.92
Created page with "Filmoj kun subtekstoj en Esperanto"
524
wikitext
text/x-wiki
Filmoj kun subtekstoj en Esperanto
qpe4fa7dbeo1j1mar23vo3a4wsjvkt5
Category:Pages with broken file link
14
11
11
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Created page with "__HIDDENCAT__"
11
wikitext
text/x-wiki
__HIDDENCAT__
2twjmejn56ditxo46hqinfh52nh6flb
Category:Pages with broken file links
14
12
12
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOM
32769624
Hide 'Pages with broken file links' category, see [http://www.mediawiki.org/wiki/Help:Tracking_categories]
12
wikitext
text/x-wiki
__HIDDENCAT__
2twjmejn56ditxo46hqinfh52nh6flb
Category:Tajsismoj
14
79
189
2018-07-20T18:09:03Z
Captain Corkscrew
31564250
Alidirektigis al [[Kategorio:Tajismoj]]
189
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Kategorio:Tajismoj]]
9xtqw5jijdnakgndpt47eatf99tnj4v
Message Wall:Captain Corkscrew
1200
14
14
2017-08-24T15:35:46Z
FANDOMbot
32794352
14
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Message Wall:Diemanopdiemaan
1200
74
178
2018-07-14T10:16:04Z
FANDOMbot
32794352
178
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Thread:Captain Corkscrew/@comment-32838294-20180714112242
1201
76
180
2018-07-14T11:22:42Z
Ильич-Владимир-Ленин
32838294
Nova paĝo kun 'Protekru cxefpagxon!<ac_metadata title="Kamarado!"> </ac_metadata>'
180
wikitext
text/x-wiki
Protekru cxefpagxon!<ac_metadata title="Kamarado!"> </ac_metadata>
g9poj43w68op8mt8ilqvf9gz86cbg8j
Thread:Captain Corkscrew/@comment-33246434-20171003233748
1201
28
51
2017-10-03T23:37:48Z
N3aak
33246434
Nova paĝo kun 'Saluton, Mi makovris tiun vikion kiam mi serĉas pli da informoj pri la vorto 'ĝanĉuk'. Mi interesas pri via vikio kaj volas kontribui al ĝi. Amike, n3aak<ac_metadata titl...'
51
wikitext
text/x-wiki
Saluton,
Mi makovris tiun vikion kiam mi serĉas pli da informoj pri la vorto 'ĝanĉuk'. Mi interesas pri via vikio kaj volas kontribui al ĝi.
Amike,
n3aak<ac_metadata title="Via Vikio"> </ac_metadata>
8lwm01eqk8be9h4yeatcmerolk4nf8u
Thread:Captain Corkscrew/@comment-33246434-20171003233748/@comment-31564250-20171004161719
1201
29
52
2017-10-04T16:17:19Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'Saluton, kara samideano! Verdire, mi komencantis tiun ĉi vikion preskaŭ sen espero ke iu krom mi trovos ĝin utila aŭ almenaŭ interesa, des pli emos kontribui al ĝi. Mi pen...'
52
wikitext
text/x-wiki
Saluton, kara samideano!
Verdire, mi komencantis tiun ĉi vikion preskaŭ sen espero ke iu krom mi trovos ĝin utila aŭ almenaŭ interesa, des pli emos kontribui al ĝi. Mi pensis ke ĝi estos mia malgranda areto de kuriozaĵoj, kiujn mi renkontis interrete, kaj jen ĉio. Certe mi estas feliĉa ke estas almenaŭ unu alia persono en la mondo kiu same interesiĝas pri evoluo kaj disvolvo de Esperanto. Se iam vi renkontos iujn amuzajn neologismojn, reformumajn gramatikaĵojn, memeojn, slangojn, dialektiĝojn aŭ iujn aliajn interesajn kaj utilajn ĉirkaŭesperantajn aferojn, viaj kontribuoj estos plej bonvenaj!
97jkc5acrl3vb88he5xhn21jmady5xk
Thread:Captain Corkscrew/@comment-4403388-20170824153546
1201
15
15
2017-08-24T15:35:46Z
Fandom
4403388
Nova paĝo kun 'Hello, I'm a member of FANDOM's Community Support team. We're excited to have {{subst:SITENAME}} as part of the FANDOM community! It may seem like there’s a lot to do, but we...'
15
wikitext
text/x-wiki
Hello, I'm a member of FANDOM's Community Support team. We're excited to have Esperanto 2.0 Vikio as part of the FANDOM community!
It may seem like there’s a lot to do, but we’re here to help make getting started quick and easy. Here are some helpful tips and links to get your community going:
*Check out [[Special:WikiFeatures|Wiki Features]] to turn on some special features including our popular community Chat.
*Customize your community’s color and style by visiting the [[Special:ThemeDesigner|Theme Designer]].
*Stop by [[w:c:community|Community Central]] to check out the [[w:c:community:Blog:Wikia_Staff_Blog|staff blog]], and ask questions on our [[w:c:community:Special:Forum|community forum]].
*Lastly, visit our [[Help:Contents|help pages]] to learn the ins and outs of using FANDOM, or visit [[w:c:community:Wikia_University|FANDOM University]] for quick how-to videos.
Have fun!<ac_metadata title="Welcome!"> </ac_metadata>
myxa6mdmtpcwdxslnzhi8vvdxn5mj4o
Thread:Diemanopdiemaan/@comment-32838294-20180714101605
1201
75
179
2018-07-14T10:16:05Z
Ильич-Владимир-Ленин
32838294
Nova paĝo kun 'Protektu cxefan pagxon!<ac_metadata title="Kamarado!"> </ac_metadata>'
179
wikitext
text/x-wiki
Protektu cxefan pagxon!<ac_metadata title="Kamarado!"> </ac_metadata>
11pkpwkofjvq378ux3rgz7x44imp7qn
Thread:Diemanopdiemaan/@comment-32838294-20180714101605/@comment-32838294-20180714112458
1201
77
181
2018-07-14T11:24:58Z
Ильич-Владимир-Ленин
32838294
Nova paĝo kun 'Mi hazarde sendis mesagxon al ne administranto...'
181
wikitext
text/x-wiki
Mi hazarde sendis mesagxon al ne administranto...
jiyl77k690oup8jdpibsmo5exqr4q47
Module:Radiko
828
21
27
2017-08-24T18:28:47Z
Captain Corkscrew
31564250
Nova paĝo kun 'local r = {} function r.trovu(frame) rad=mw.ustring.lower(frame.args[1]) if mw.ustring.byte(rad,-1,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" or "'" then return mw.ust...'
27
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
if mw.ustring.byte(rad,-1,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" or "'" then
return mw.ustring.byte(rad,1,-2)
end
if mw.ustring.byte(rad,-2,-1)=="as" or "is" or "us" or "os" then
return mw.ustring.byte(rad,1,-3)
end
return rad
end
return r
854ivnwtzbbqt24w1eq74zwqacj5r4j
29
27
2017-08-24T18:36:19Z
Captain Corkscrew
31564250
29
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
if mw.ustring.sub(rad,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" or "'" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
end
if mw.ustring.sub(rad,-2,-1)=="as" or "is" or "us" or "os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
end
return rad
end
return r
bo9rzzuktkh1hqiej0ab9f4e5e85sih
31
29
2017-08-24T18:41:36Z
Captain Corkscrew
31564250
31
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
if mw.ustring.sub(rad,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" or "'" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
end
if mw.ustring.sub(rad,-2)=="as" or "is" or "us" or "os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
end
return rad
end
return r
a86htjq3jkzsfg7jyuqv3tz84tqvr65
33
31
2017-08-24T18:44:58Z
Captain Corkscrew
31564250
33
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
if mw.ustring.sub(rad,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
end
if mw.ustring.sub(rad,-2)=="as" or "is" or "us" or "os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
end
return rad
end
return r
e8etvqym8h5h8a590y00g3f4mgfuzx9
36
33
2017-08-26T09:42:22Z
Captain Corkscrew
31564250
36
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
if mw.ustring.sub(rad,-1)=="o" or "a" or "i" or "e" or "u" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
elseif mw.ustring.sub(rad,-2)=="as" or "is" or "us" or "os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
else
return rad
end
end
return r
bnql5k306z9er3ina69scl093hlmnvw
37
36
2017-08-26T09:49:19Z
Captain Corkscrew
31564250
37
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
fin1=mw.ustring.sub(rad,-1)
fin2=mw.ustring.sub(rad,-2)
if fin1=="o" or fin1=="a" or fin1=="i" or fin1=="e" or fin1=="u" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
elseif fin2=="as" or fin2=="is" or fin2=="us" or fin2=="os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
else
return rad
end
end
return r
jlolmerk4qkocbz0lapxntwqzm2hvlx
38
37
2017-08-26T09:59:30Z
Captain Corkscrew
31564250
38
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
fin1=mw.ustring.sub(rad,-1)
fin2=mw.ustring.sub(rad,-2)
if fin1=="o" or fin1=="a" or fin1=="i" or fin1=="e" or fin1=="u" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
elseif fin2=="as" or fin2=="is" or fin2=="us" or fin2=="os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
else
return rad
end
end
function r.iksumu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĥ","ĥ")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ŝ","ŝ")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĝ","ĝ")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĉ","ĉ")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĵ","ĵ")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ŭ","ŭ")
return rad
end
return r
kmn7ot3rt9drhql2i76s9egpiypaa43
40
38
2017-08-26T10:01:17Z
Captain Corkscrew
31564250
40
Scribunto
text/plain
local r = {}
function r.trovu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
fin1=mw.ustring.sub(rad,-1)
fin2=mw.ustring.sub(rad,-2)
if fin1=="o" or fin1=="a" or fin1=="i" or fin1=="e" or fin1=="u" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-2)
elseif fin2=="as" or fin2=="is" or fin2=="us" or fin2=="os" then
return mw.ustring.sub(rad,1,-3)
else
return rad
end
end
function r.iksumu(frame)
rad=mw.ustring.lower(frame.args[1])
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĥ","hx")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ŝ","sx")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĝ","gx")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĉ","cx")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ĵ","jx")
rad=mw.ustring.gsub(rad,"ŭ","ux")
return rad
end
return r
3wfkon1laibzn025xqn54nb6ukpvb1p